ทึ่งทั่วโลก : อื้อหือ...เครื่องปั้นดินเผาทาสีจากอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุอายุ 4,000 ปี

อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ (Indus Valley Civilization) นับเป็นหนึ่งในสามอารยธรรมยุคแรกเริ่มที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกเคียงคู่กับอียิปต์โบราณและเมโสโปเตเมีย โดยอารยธรรมยุคสำริดนี้ได้แผ่ขยายอาณาเขตอย่างกว้างขวางในภูมิภาคตะวันตกเฉียงเหนือของเอเชียใต้ กินพื้นที่ตั้งแต่ส่วนตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดีย ปากีสถาน (ซึ่งเป็นที่ตั้งหลักของเมืองสำคัญ) ไปจนถึงส่วนตะวันออกเฉียงเหนือของอัฟกานิสถาน ทำให้เป็นอารยธรรมที่ครอบคลุมพื้นที่แพร่หลายที่สุดในบรรดาสามอารยธรรมโบราณหลัก

ช่วงเวลาแห่งความรุ่งเรืองของอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุนั้นยาวนานครอบคลุมตั้งแต่ราว 3,300 ปีก่อนคริสตกาลไปจนถึง 1,300 ปีก่อนคริสตกาล แต่ช่วงที่อารยธรรมนี้มีความสมบูรณ์และมีความเป็นเมืองที่เจริญสูงสุดคือระหว่างปี 2,600 ถึง 1,900 ปีก่อนคริสตกาล หรือที่เรียกว่าระยะ 'Mature Harappan' ซึ่งเป็นช่วงที่เมืองใหญ่เช่น ฮารัปปา (Harappa) และ โมเฮนโจ-ดาโร (Mohenjo-daro) ได้ถูกสร้างขึ้นอย่างเป็นระบบ

สิ่งที่ทำให้อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุมีความโดดเด่นอย่างยิ่งคือ ผังเมืองที่ก้าวหน้าและเป็นระเบียบ เมืองต่าง ๆ ถูกออกแบบตามแผนผังตารางกริด มีการใช้อิฐเผาที่มีขนาดมาตรฐานในการก่อสร้าง มีระบบระบายน้ำและสุขาภิบาลที่ซับซ้อนอย่างน่าทึ่ง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเข้าใจในด้านวิศวกรรมและการวางแผนเมืองที่เหนือกว่าอารยธรรมร่วมสมัยหลายแห่ง แม้ว่าภาษาเขียนของอารยธรรมสินธุจะยังไม่สามารถถอดรหัสได้อย่างสมบูรณ์ แต่หลักฐานทางโบราณคดีที่ค้นพบ เช่น ตราประทับ เครื่องปั้นดินเผา และเครื่องมือโลหะ ก็ได้เผยให้เห็นถึงสังคมที่มีการจัดการอย่างดี มีการค้าขายที่เฟื่องฟูทั้งภายในและภายนอกภูมิภาค โดยเฉพาะกับเมโสโปเตเมีย การค้นพบอารยธรรมที่ยิ่งใหญ่นี้จึงได้เปิดมุมมองใหม่ต่อประวัติศาสตร์ของอนุทวีปอินเดียและโลกโบราณ.