“หมึกแก้วค็อกคาตู”(Cockatoo Squid)

        หมึก คือสัตว์ในท้องทะที่มีหนวดหนึบๆ พ่นหมึกได้เวลาต้องการพรางตัว จึงเป็นที่มาของชื่อน้องว่า หมึก หลายคนมองว่าหมึกนั้นมีเนื้อสีขาว แต่จริงแล้วเนื้อน้องใส และมีหมึกชนิดหนึ่ง เนื้อน้องใสมาก แถมมีสีสันน่ารักไม่เบา นั่นคือ “หมึกแก้วค็อกคาตู” หมึกน้ำลึกโปร่งใสเหมือนแก้ว ทำให้สามารถมองเห็นอวัยวะภายในได้

             ​หมึกแก้ว Galiteuthis phyllura หรือที่รู้จักกันในชื่อ “หมึกแก้วค็อกคาตู”(Cockatoo Squid) เป็นหมึกในวงศ์ Cranchiidae ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อ "หมึกแก้ว" เนื่องจากลำตัวของมันมีลักษณะโปร่งใสเหมือนแก้ว ทำให้สามารถมองเห็นอวัยวะภายในได้ ​ชื่อเรียก “ค็อกคาตู” (Cockatoo) มาจากลักษณะของมันที่คล้ายกับนกกระตั้ว (cockatoo) ที่มีขนพู่บนหัว ชนิดพันธุ์ต้นแบบ (type specimen) ของ G. phyllura ถูกเก็บรวบรวมได้ที่อ่าว Monterey Bay ในรัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา

            ​ลำตัวโปร่งใส นี่คือลักษณะเด่นที่สุดของหมึกชนิดนี้ ลำตัวที่โปร่งใสช่วยให้มันพรางตัวในน้ำทะเลลึกได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะในบริเวณที่มีแสงส่องถึงน้อย ​มีตาขนาดใหญ่ที่มีอวัยวะเรืองแสงอยู่ด้านล่าง (bioluminescent organs) ซึ่งช่วยในการมองเห็นในความมืด ​นอกจากการมีลำตัวโปร่งใสแล้ว เมื่อถูกคุกคาม หมึกชนิดนี้จะพองตัวด้วยน้ำและปล่อยหมึกออกมาภายในช่องลำตัว (mantle cavity) ทำให้เปลี่ยนจากหมึกที่เกือบโปร่งใสกลายเป็นสีดำมืดเพื่อป้องกันตัวเอง พบได้ในมหาสมุทรทั่วโลก โดยอาศัยอยู่ในบริเวณน้ำลึก (mesopelagic และ bathypelagic zones) มีการอพยพในแนวดิ่งในเวลากลางวันและกลางคืน โดยจะเคลื่อนที่ขึ้นสู่ผิวน้ำในเวลากลางคืนเพื่อหาอาหารและกลับลงสู่ที่ลึกในเวลากลางวัน เป็นสัตว์กินเนื้อ โดยกินปลา, ปู, และสิ่งมีชีวิตในทะเลขนาดเล็กอื่นๆ

            นอกจากนี้ หมึกวงศ์ Cranchiidae ประกอบด้วย หมึกแก้วประมาณ 60 ชนิดหรือที่รู้จักกันในชื่อหมึกค็อกคาทู , หมึกบาทิสแคฟฟอยด์ , หมึกแครนช์หรือเรียกสั้นๆ ว่าแค รนชิอิด ชื่อสามัญ “หมึกแก้ว” มาจาก ลักษณะลำตัว โปร่งใสของสัตว์เกือบทุกชนิด หมึกแครนชิอิดพบได้ทั้งในระดับผิวน้ำและระดับกลางของมหาสมุทรเปิดทั่วโลก หมึกแครนชิอิดใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ในน้ำตื้นที่มีแสงแดดส่องถึงเพียงบางส่วน ซึ่งความโปร่งใสของหมึกช่วยพรางตัว  เช่นเดียวกับหมึกส่วนใหญ่ หมึกแครนชิอิดวัยอ่อนอาศัยอยู่ในน้ำผิวดิน และจะลงไปยังน้ำที่ลึกขึ้นเมื่อโตเต็มวัย บางชนิดอาศัยอยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเลมากกว่า 2 กิโลเมตร รูปร่างของสัตว์หลายชนิดเปลี่ยนแปลงไปอย่างมากระหว่างช่วงการเจริญเติบโต และตัวอย่างสัตว์วัยอ่อนจำนวนมากอาจสับสนกับชนิดพันธุ์อื่นได้หมึกวงศ์นี้มี ความยาว แมนเทิลตั้งแต่ 10 ซม. (3.9 นิ้ว) ถึงมากกว่า 3 เมตร (9.8 ฟุต) ในกรณีของหมึกยักษ์ซึ่งเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่ยังมีชีวิตอยู่ สกุลประเภทของวงศ์Cranchiaตั้งชื่อตามนักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษจอห์น แครนช์  ค้นพบครั้งแรกในปี พ.ศ. 2527 เรือลากอวนลากท้ายเรือของรัสเซีย ชื่อ Novoulianovskได้นำซากของG. phyllura ขนาดยักษ์ขึ้นมา จากความลึก 1,000–1,300 เมตรในทะเลโอค็อตสค์ 

**********