ทึ่งทั่วไทย : "ห้างทองตั้งโต๊ะกัง" (陳焯剛) ร้านขายทองที่เก่าแก่ที่สุดของย่านเยาวราช

กลางย่านเยาวราชที่คึกคักไปด้วยกลิ่นอายของวัฒนธรรมจีนและสีสันแห่งการค้า มีอาคารหนึ่งที่ยืนหยัดอยู่ท่ามกลางกาลเวลามานานกว่าศตวรรษ อาคารแห่งนี้คือ “ห้างทองตั้งโต๊ะกัง” (陳焯剛) ร้านขายทองที่เก่าแก่ที่สุดของย่านเยาวราช และยังคงรักษาเอกลักษณ์ทั้งในด้านประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมไว้อย่างงดงาม

ห้างทองแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นโดย โต๊ะกัง แซ่ตั้ง ชาวจีนโพ้นทะเลผู้เดินทางข้ามน้ำข้ามทะเลมาเริ่มต้นชีวิตใหม่ในกรุงเทพฯ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เดิมทีเขาเพียงเปิดร้านทองเล็ก ๆ ริมแม่น้ำเจ้าพระยา แต่ด้วยความขยันหมั่นเพียรและฝีมือในการทำทองที่ละเอียดประณีต ทำให้ร้านค่อย ๆ เป็นที่รู้จักในหมู่คนจีนและคนไทย กระทั่งมาจดทะเบียนการค้าอย่างเป็นทางการในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

ต่อมา ร้านทองแห่งนี้ได้ส่งต่อสู่ทายาทรุ่นที่สองคือ เกษม แซ่ตั้ง ผู้สืบทอดกิจการและได้ก่อสร้างอาคารถาวรขึ้นมาเพื่อเป็นหลักแหล่งให้กับธุรกิจครอบครัว อาคารดังกล่าวยังคงตั้งตระหง่านอยู่บนถนนเยาวราชมาจนถึงปัจจุบัน

สิ่งที่ทำให้ห้างทองตั้งโต๊ะกังโดดเด่น ไม่เพียงแต่เรื่องราวความเก่าแก่ แต่ยังรวมถึง สถาปัตยกรรมอาคารที่งดงามแบบอาณานิคม สูง 7 ชั้น ซึ่งถือว่าหาได้ยากในย่านนี้ นอกจากจะเป็นร้านค้าแล้ว อาคารยังเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนความรุ่งเรืองของการค้าชาวจีนในกรุงเทพฯ สมัยก่อน

เกียรติประวัติอีกประการที่สำคัญคือ การที่ห้างทองตั้งโต๊ะกังได้รับ พระราชทานตราตั้งครุฑ จากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งนับเป็นการรับรองความน่าเชื่อถือและความมั่นคงทางการค้า ตราครุฑที่ประดับอยู่หน้าร้านจึงเป็นดั่งสัญลักษณ์แห่งเกียรติยศที่สืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน

เมื่อก้าวเข้าสู่ชั้นล่างของอาคาร ผู้มาเยือนจะได้พบกับบรรยากาศการค้าขายทองรูปพรรณที่ยังคงมีชีวิตชีวาเหมือนเช่นวันวาน แต่หากก้าวขึ้นไปยังชั้นบน จะพบกับอีกโลกหนึ่งที่เต็มไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ นั่นคือ พิพิธภัณฑ์ทองคำห้างทองตั้งโต๊ะกัง ซึ่งจัดแสดงเครื่องมือทำทองในสมัยโบราณ อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในการขึ้นรูปและตกแต่งทองคำ ตลอดจนเรื่องราวของตระกูลแซ่ตั้งที่ผูกพันกับวิชาช่างทองมายาวนาน

ห้างทองตั้งโต๊ะกังจึงไม่ได้เป็นเพียงร้านค้าทองเก่าแก่เท่านั้น แต่ยังเป็น “พิพิธภัณฑ์มีชีวิต” ที่บอกเล่าเรื่องราวของแรงบันดาลใจ ความมุ่งมั่น และการสืบทอดวิชาชีพของชาวจีนโพ้นทะเลในแผ่นดินสยาม ตั้งแต่ยุคสมัยรัชกาลที่ 5 มาจนถึงปัจจุบัน อาคารอนุรักษ์แห่งนี้ยังคงเป็นสัญลักษณ์ของความรุ่งเรืองในอดีตและความต่อเนื่องของประเพณีการค้าทองคำที่ฝังรากลึกอยู่ในหัวใจของชุมชนเยาวราช

เครดิตภาพจาก : ผลงานรีทัชอาคาร เพจ เสานี้ยุ่งมาก