"หม่งซัวซีเจี๊ยะ"พิธีกรรมความเชื่อการพลีอาหารในเทศกาลทึ้งกระจาด

หลายคนรู้จัก พิธีกรรม "หม่งซัวซีเจี้ยะ"ที่ทำในช่วงงานเทศกาลทึ้งกระจาด "หม่งซัวซีเจี้ยะ" คือ พิธีโปรยทานทิ้งกระจาด ในงานประเพณีทิ้งกระจาด เป็นพิธีที่จัดขึ้นใน งานประเพณีทิ้งกระจาด เพื่อโปรยทาน ความหมายโดยละเอียดดังนี้ หม่งซัว ซีเจี๊ยะ เป็นคำภาษาจีนที่ใช้เรียกพิธีโปรยทานในงานประเพณีทิ้งกระจาด งานประเพณีทิ้งกระจาด  เป็นประเพณีที่จัดขึ้นเพื่อแจกจ่ายอาหารให้แก่คนยากไร้และผู้ที่ขาดแคลน การโปรยทาน  เป็นส่วนหนึ่งของพิธีนี้ โดยจะเป็นการนำอาหารไปโปรยให้แก่สาธารณชน

        อย่างไรก็ตาม"หม่งซัวซีเจี้ยะ"นี้มักพบในการกล่าวถึงพิธีโปรยทานทิ้งกระจาดในวันประเพณีทิ้งกระจาด แต่ซึ่งจริงๆแล้วมีในพระสูตรของพุทธศาสนานิกานมหายาน บทสวดทำวัตรเช้า-เย็น จีนนิกาย คำแปลและความหมายทำวัตรเย็น : พิธีอาหารพลี ของภูเขาหม่งซัว ( หม่งซัวซีเจี้ยะ )

        โดยคำเเปลกคือ การอภัยทานอาหาร บทสวดพิธีอาหารพลี ของภูเขาหม่งซัว (หม่งซัวซีเจี้ยะ)นี้พระอาจารย์อจละ (ปกต๋งฮวบซือ) หรืออมฤต (กำโล่วฮวบซือ) พระอาจารย์ชาวอินเดีย ผู้จำพรรษาบนภูเขาหม่งซัว มณฑลเสฉวนท่านรวบรวมบทพลีกรรมอุทิศหลายสูตรเข้าเป็นบทเดียว เป็นบทพลี  กรรมอุทิศแก่เปรต และสรรพสัตว์ โดยตั้งจิตอัญเชิญพระรัตนตรัยและพระพุทธคุณของพระพุทธเจ้า 7 พระองค์คือ

1. พระประภูตรัตนะตถาคต (ตอป้ออยู่ไล้)
2. พระรัตนชัยตถาคต (รัตนสัมภาวะ) (ป๋อเซงอยู่ไล้)
3.พระสุรูปกายตถาคต (เหมี่ยวเส็กเซงอยู่ไล้)
4. พระไวปุลยกายตถาคต (กวงผักเซงอยู่ไล้)
5. พระอภยังกรตถาคต (ลีปุกอุ้ยอยู่ไล้)
6. พระอมฤตราชตถาคต (กำโล่วอ้วงอยู่ไล้)
7. พระอมิตาภะตถาคต (ออมีทออยู่ไล้)

        "หม่งซัวซีเจี้ยะ" เป็นหนึ่งในส่วนสำคัญในทำวัตรเย็นในพระพุทธศาสนานิกายมหายานจีน โดยเป็นพิธีกรรมทางศาสนาที่ใช้วิธีการเฉพาะเพื่อการพลีอาหารแก่ผีเปรตหรือสัตว์ในทุคติ เพื่อช่วยให้พวกเขาพ้นจากความทุกข์ทรมาน
      การทำพิธีนี้มีจุดเริ่มต้นย้อนกลับไปถึงสมัยพุทธกาล เมื่อพุทธศาสนาเข้ามายังประเทศจีน ในสมัยพระจักรพรรดิเหลียงอู่ พระองค์ทรงฝันถึงพระภิกษุรูปหนึ่งที่แนะนำให้พระองค์จัดพิธีสุ่ยลู่ (水陸大齋) เพื่อโปรดสรรพสัตว์ใน 6 ภพภูมิ หลังจากนั้น พระจักรพรรดิเหลียงอู่ได้รวบรวมพระสูตรต่าง ๆ และจัดทำพิธีกรรมขึ้น โดยใช้จากคำสอนทั้งฝ่ายสูตรยานและคุยหยาน เพื่อตั้งลานพิธีและช่วยเหล่าดวงวิญญาณ นี่คือจุดเริ่มต้นของการทำพิธีโปรดสัตว์ในประเทศจีน ในสมัยราชวงศ์ถัง พระวัชรปรัชญา (金剛智) และ พระอโมฆวัชระ (不空) ได้ใช้บทสวดสองบทนี้เป็นหลักเช่นกัน และรวบรวมคำสอนจากพระสูตรต่างๆ ทั้งฝ่ายฝ่ายสูตรยานและคุยหยาน เพื่อจัดทำพิธีอัคนีชวาลมุขพลี (焰口施食) ซึ่งได้แพร่หลายมาจนถึงปัจจุบัน ในสมัยราชวงศ์ซ่ง พระธรรมาจารย์อจละ (不動法師) ได้พำนักอยู่ในเขาเหมิงซาน (蒙山, หม่งซาน) ในมณฑลเสฉวน ซึ่งเขาเหมิงซานนี้อยู่ห่างจากเมืองหยาโจวไปทางตะวันตก 50 ลี้ ที่นี่มีห้ายอดเขา ยอดเขาที่อยู่ด้านหน้าสูงที่สุดและชื่อว่า ซ่างชิงเฟิง (上清峰) ยอดเขานี้มีน้ำทิพย์ไหลออกมา และพระอาจารย์อจละ ได้บำเพ็ญเพียรอยู่ที่นี่ ท่านจึงถูกเรียกว่า "甘露法師" แปลว่า พระธรรมาจารย์อมฤต พระอาจารย์ผู้นี้ได้รวบรวมวิธีให้พลีแก่เหล่าสรรพสัตว์จากพระสูตรและคาถาในคุยหยานต่าง ๆ มาจัดทำเป็นบทพิธีหม่งซัว (蒙山施食儀) ที่ใช้ในปัจจุบัน

        เหตุผลที่จัดทำพิธีนี้ขึ้น เพราะท่านรู้สึกว่าในเมื่อได้สวดสุขาวดีวยุหสูตร (彌陀經) และได้ทำมหาขมากรรม (大懺悔) ไปแล้ว ผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ก็ได้รับประโยชน์แล้ว แต่ก็ยังควรที่จะเป็นประโยชน์ต่อสรรพสัตว์ใน 6 ภพภูมิและวิญญาณในโลกแห่งความมืด ท่านจึงใช้หลักธรรมของการให้พลีจากคัมภีร์ฝ่ายพุทมหายานมาจัดทำพิธีกรรมนี้ ปัจจุบัน การทำพิธีเหมิงซาน หรือ หม่งซัว ที่ฝ่ายมหายานทั่วไปมี 2 รูปแบบคือ

1. ต้าเหมิงซาน (大蒙山) เป็นพิธีใหญ่ที่พระภิกษุสงฆ์จะทำตามพิธีกรรมอย่างสมบูรณ์ ในลานพิธีจะมีการจัดตั้งพระพุทธรูป, เตรียมน้ำบริสุทธิ์และอาหาร และจัดตั้งแท่นบูชาสำหรับเหล่าวิญญาณจาก 10 ทิศ 6 ภพภูมิ (十方法界六道群靈之位) โดยจะอัญเชิญพระภิกษุผู้ทรงคุณธรรมมาเป็นประธานในพิธี อาศัยพระรัตนตรัยเป็นเครื่องช่วยนำทาง และให้ทุกคนสวดพระสูตรและมนต์ เพื่อแสดงให้เห็นถึงหลักจิตเพียงชั่วขณะหนึ่งเพื่อให้เหล่าวิญญาณได้รับ ไตรสรณคมน์, ไหว้พระขมากรรม, ได้ฟังธรรม, ได้รับอาหาร และ หลุดพ้นจากความทุกข์ ในที่สุด

2. เสี่ยวเหมิงซาน (小蒙山) เป็นพิธีที่จัดขึ้นในเวลากิจกรรมสวดมนต์เย็นประจำวันของวัด โดยใช้ 《蒙山施食儀》 เป็นหลักในการโปรดวิญญาณ จึงเรียกว่า "เสี่ยวเหมิงซาน" ด้วยเหตุนี้ พิธีปล่อยสัตว์โลกแห่งเขาเหมิงซานจึงกลายเป็นส่วนสำคัญของการสวดมนต์เย็นประจำวันในวัดจีนมาจนถึงทุกวันนี้

        นี่คือประวัติพิธีกรรมอาหารพลี ของภูเขาหม่งซัว ( หม่งซัวซีเจี้ยะ) เพื่อเป็นการอุทิศส่วนบุญส่วนกุศล ในรูปแบบพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน หลายคนคงเคยพิธีนี้บ้างในช่วงเทศกาลทึ้งกระจาด แต่จริงๆแล้ว สวดทุกครั้งหลังทำวัตร