ภาพในอดีต..! บรรยากาศหาปลาที่แก่งหลวง แม่น้ำยม ศรีสัชนาลัย สุโขทัย ปี 2480

ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2480 บรรยากาศการหาปลาของชาวบ้านบริเวณ แก่งหลวง แม่น้ำยม อำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย คือภาพสะท้อนวิถีชีวิตเรียบง่ายที่ผูกพันกับธรรมชาติอย่างลึกซึ้ง

แม่น้ำยมในอดีตยังคงอุดมสมบูรณ์ เต็มไปด้วยพันธุ์ปลานานาชนิด ชาวบ้านใช้ชีวิตพึ่งพาแม่น้ำ ทั้งจับปลาเป็นอาหารและค้าขายเลี้ยงครอบครัว บริเวณแก่งหลวงถือเป็นแหล่งน้ำที่สำคัญ มีแก่งหินสลับซับซ้อน เหมาะแก่การวางเครื่องมือดักปลา เช่น ซั้งปลา ตาข่าย และลอบ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน

ภาพถ่ายหายากนี้เป็นผลงานของ ดร.โรเบิร์ต ลาริมอร์ เพนเดลต้น (Dr. Robert Larimore Pendleton) นักวิทยาศาสตร์ทางดินและการเกษตรชาวอเมริกัน ผู้เคยเดินทางเก็บข้อมูลและบันทึกวิถีชีวิตชนบทไทยในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 ภาพดังกล่าวไม่เพียงสะท้อนวิถีการหาปลาของผู้คน แต่ยังเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่บอกเล่าเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสายน้ำได้อย่างงดงาม

ทุกสายธารย่อมบรรจุความทรงจำ และแม่น้ำยมก็เป็นหนึ่งในเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงวิถีไทยมาช้านาน ภาพเก่าเหล่านี้จึงเปรียบเสมือนหน้าต่างที่เปิดให้คนรุ่นหลังได้เห็นความเรียบง่ายและความอุดมสมบูรณ์ของสังคมไทยในอดีตอย่างแท้จริง