“เบ้งเฮ็ก” ม่านอ๋องแดนใต้ ขงเบ้งจับ 7 ปล่อย 7 แท้จริงแล้วคือคนจีน?

เมื่อครู่ดิฉันได้อ่านบทความจาก ศิลปวัฒนธรรม (เผยแพร่วันที่ 28 สิงหาคม 2568) ว่าด้วยเรื่อง “เบ้งเฮ็ก” หรือที่เราคุ้นกันจากวรรณกรรมสามก๊ก ว่าเป็น “ม่านอ๋อง” ราชาคนป่าแห่งแดนใต้ ขงเบ้งต้องยกทัพไปปราบ แล้วใช้กลยุทธ์จับ 7 ครั้ง ปล่อย 7 ครั้ง จนเขายอมสวามิภักดิ์

ภาพจำที่เรามักได้ยินคือ เบ้งเฮ็กเป็นหัวหน้าชาวป่าชายแดน เช่น ชนเผ่าอี๋หรือไป่เยว่ ไม่ใช่ชาวฮั่น แต่จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์จีนกลับบอกอีกอย่างค่ะ

มีบันทึกในพงศาวดารตั้งแต่สมัยฮั่นตะวันออก ที่พูดถึงกลุ่ม “หนานจงต้าซิ่ง” หรือพวกตระกูลใหญ่แห่งแดนใต้ กลุ่มนี้คือชาวฮั่นที่อพยพลงมาตั้งถิ่นฐานในยูนนานและกุ้ยโจวตั้งแต่สมัยราชวงศ์ฉินและฮั่น บ้างยังรักษาวัฒนธรรมจีน บ้างก็ผสมผสานเข้ากับคนพื้นเมือง จนเกิดเป็นชุมชนที่มีอำนาจมาก

หัวหน้าใหญ่ของชาวฮั่นเหล่านี้ เริ่มตั้งตัวเป็นอิสระเมื่อราชสำนักตงฮั่นอ่อนแอ กระทั่งสมัยสามก๊ก หนานจงแทบไม่ขึ้นกับใคร คนแรกที่เป็นผู้นำคือ “ยงคี” (ก็เป็นชาวฮั่นเช่นกัน) เมื่อเขาเสียชีวิต จึงเป็น “เบ้งเฮ็ก” หรือ “เหมิ่งหั้ว” ที่ขึ้นมาสืบต่ออำนาจ

หลักฐานทางโบราณคดีก็ยืนยันเรื่องนี้ เช่น จารึก “เหมิงเสี้ยวจวี” ที่พบในยูนนาน ระบุว่าตระกูลเหมิงมีเชื้อสายขุนนางฮั่นจากเสฉวน สืบทอดตำแหน่งราชการกันมา แสดงว่าเบ้งเฮ็กไม่ได้เป็น “คนป่า” อย่างที่วรรณกรรมเล่า แต่เป็นผู้นำชาวฮั่นในท้องถิ่น ที่มีความใกล้ชิดกับคนพื้นเมือง และได้รับการยอมรับจากทั้งสองฝ่าย

กล่าวโดยสรุป เบ้งเฮ็กน่าจะเป็น “หนานจงต้าซิ่ง” คือชาวฮั่นที่ตั้งรกรากทางใต้ หลอมรวมกับคนท้องถิ่นจนเกิดเป็นผู้นำที่มีบารมี ขงเบ้งจึงต้องใช้ทั้งกำลังและกลยุทธ์ทางใจ เพื่อทำให้เขายอมร่วมมือกับจ๊กก๊กอย่างแท้จริง

อ่านแล้วก็ได้ข้อคิดนะคะว่า หลายเรื่องที่เราคุ้นเคยจาก “นวนิยาย” อาจไม่ตรงกับ “ประวัติศาสตร์” เสมอไป แต่ทั้งสองอย่างก็มีคุณค่า นวนิยายทำให้เรื่องราวน่าติดตาม ส่วนประวัติศาสตร์ช่วยให้เราเข้าใจความจริงมากขึ้น