มาทำความรู้จักความน่ารัก ของเนบิวลาอุ้งเท้าแมว (Cat’s Paw Nebula) กันนะ
ใครว่าความน่ารักของน้องแมวจะมีแค่บนโลก?เท่านั้น แต่ท่ามกลางห้วงอวกาศอันกว้างใหญ่ก็มี “อุ้งเท้าแมว” ให้เราได้หลงใหลและตกหลุมรักไม่แพ้กัน เพราะจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เว็บบ์ (JWST) เผยภาพสุดน่ารัก อลังการของ “เนบิวลาอุ้งเท้าแมว” จนสามารถมองเห็นโครงสร้างโพรงคล้ายอุ้งเท้าแมวในอวกาศ ที่ถูกกัดเซาะอย่างรุนแรงด้วยรังสีพลังงานสูงจากดาวฤกษ์มวลมาก
เนบิวลาอุ้งเท้าแมว คืออะไร
เนบิวลาอุ้งเท้าแมว (Cat’s Paw Nebula) หรือ NGC 6334 เป็นเนบิวลาเปล่งแสง (Emission Nebula) และแหล่งก่อกำเนิดดาวฤกษ์ขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ในกลุ่มดาวแมงป่อง (Scorpius) ห่างจากโลกประมาณ 4,000 ปีแสง ภายในเต็มไปด้วยแก๊สและเมฆฝุ่นที่มีลักษณะเป็นโพรงหลายแห่ง ซึ่งเกิดจากการกัดเซาะของรังสีจากดาวฤกษ์มวลมากอายุน้อย ทำให้บางบริเวณเปล่งประกายเรืองแสงออกมาเป็นสีน้ำเงินสวยงาม
ข้อมูลเพิ่มเติมกลุ่มดาวแมงป่องนี้ คือ ยังเป็นกลุ่มดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้กับศูนย์กลางของกาแล็กซีทางช้างเผือก (The Milky Way) อีกด้วย ส่งผลให้มีวัตถุในห้วงอวกาศลึก (Deeps-sky objects) ที่น่ามหัศจรรย์มากมายอยู่ในขอบเขตของกลุ่มดาวกลุ่มนี้ เช่น กระจุกดาวผีเสื้อ (Butterfly Cluster) และกระจุกดาวปโตเลมี (Ptolemy Cluster) ซึ่งเป็นกระจุกดาวเปิดที่มีดาวฤกษ์รวมกันมากกว่า 80 ดวง รวมถึงเนบิวลาต่างๆ เช่น เนบิวลาอุ้งเท้าแมว (Cat’s Paw Nebula) เนบิวลาผีเสื้อ (Butterfly Nebula) และเนบิวลาสงครามและสันติภาพ (War and Peace Nebula) เป็นต้น กระจุกดาว (Star cluster) คือ การรวมตัวกันของกลุ่มดาวฤกษ์เกิดใหม่ โดยมีรูปร่างต่างๆกันหรือที่เรียกว่า “กระจุกดาวเปิด” (Open cluster) ซึ่งหากการรวมตัวกันของดวงดาวเป็นกลุ่มก้อนทรงกลมขนาดใหญ่ จะถูกเรียกว่า “กระจุกดาวทรงกลม” (Globular Cluster)
บริเวณที่คล้ายปุ่มนิ้วเท้าแมว เรียกว่า “Opera House” เป็นโพรงที่มีกลุ่มฝุ่นซ้อนทับกันหลายชั้นและเรืองแสงจากอิทธิพลของดาวฤกษ์ มีดาวฤกษ์มวลมากห่อหุ้มด้วยฝุ่นหนาแน่นสีน้ำตาลเข้ม ซึ่งหนาเกินกว่าจะถูกกัดเซาะจนเกิดโพรง เป็นโพรงเล็ก ๆ ที่มีดาวฤกษ์จำนวนไม่มาก พร้อมเส้นใยแก๊สและฝุ่นบดบังดาวฤกษ์ที่กำลังก่อตัวอยู่ภายใน แสดงให้เห็นถึงดาวฤกษ์สีน้ำเงินที่ชัดเจนกว่าบริเวณอื่น ซึ่งปลดปล่อยรังสีพลังงานสูงออกมาจนกัดเซาะฝุ่นและแก๊สจนเกิดเป็นโพรงขนาดใหญ่ มีพื้นที่เล็ก ๆ สีแดงส้ม เป็นบริเวณที่พบดาวฤกษ์น้อยมาก บ่งชี้ว่าเป็นกลุ่มแก๊สความหนาแน่นสูงที่จะก่อตัวไปเป็นดาวฤกษ์ต่อไป
ภาพสุดคมชัดนี้ถ่ายโดยอุปกรณ์ NIRCam ที่ทำงานในช่วงคลื่นอินฟราเรดใกล้ของกล้องเจมส์ เว็บบ์ ซึ่งเป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่ทรงพลังและล้ำสมัยที่สุดในตอนนี้ โดยถูกพัฒนาต่อจากกล้องฮับเบิลที่สังเกตการณ์ในช่วงแสงที่ตามองเห็นและกล้องสปิตเซอร์ (Spitzer) ที่สังเกตการณ์ในช่วงอินฟราเรด (ถูกปลดประจำการแล้ว)
ภาพนี้เผยแพร่เพื่อฉลองครบรอบ 3 ปีของการปฏิบัติงานกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เว็บบ์ เมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา การสังเกตการณ์เนบิวลาอุ้งเท้าแมวเป็นเพียงหนึ่งในภารกิจมากมายที่ช่วยไขปริศนาทางดาราศาสตร์ ตั้งแต่การก่อกำเนิดดาวฤกษ์จนถึงวิวัฒนาการกาแล็กซี และในอนาคต เจมส์ เว็บบ์ ยังเตรียมทำงานร่วมกับกล้องโทรทรรศน์อวกาศแนนซี เกรซ โรมัน (Nancy Grace Roman) เพื่อสำรวจและค้นหาดาวเคราะห์ที่อาจมีสภาวะเอื้อต่อการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตต่อไป
**********
จังหวัดล่าสุดของประเทศไทยที่ถูกยุบเลิก (ในทางประวัติศาสตร์)
อำเภอพิเศษของประเทศไทย ที่ถูกประกาศจัดตั้งขึ้นพร้อมกัน
เปิดแนวทางตัวเลข "อาจารย์เบียร์ คนตื่นธรรม" งวดวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2569
เปิดวาร์ป 3 จุดที่ "แคบที่สุด" ในแผนที่ประเทศไทย! อยู่ตรงไหน มาดูกัน
5 ประเทศในเอเชียที่มีการบริโภค ข้าวเหนียว มากที่สุด
10 ประเทศในทวีปเอเชีย ที่มีกองกำลังทหารแข็งแกร่งมากที่สุด
แมวเพียงชนิดเดียวในประเทศไทย ที่ถูกขึ้นบัญชีให้เป็นสัตว์ป่าสงวน
"งูจงอาง" โผล่หน้ารถใช้เวลา 4 ชั่วโมง กว่าจะจับได้ คอหวยแห่ส่องเลขทะเบียนรถ
5 ยี่ห้อน้ำปลาร้าที่คนไทยนิยมมากที่สุด
7 ต้นไม้ปลูกต้นไม้ในแจกัน ปลูกในน้ำได้
โทรศัพท์มือถือ 5 รุ่นในตำนาน ที่มียอดขายมากที่สุดในโลก
จุดจบรถ EV จีนราคาถูก กับ "ยุคทองของการช้อนซื้อของถูก"
มัสก์ประกาศ SpaceX จะสร้างเมืองบนดวงจันทร์เป็นอันดับแรก และเลื่อนแผนการสำรวจดาวอังคารออกไปก่อน
โทรศัพท์มือถือ 5 รุ่นในตำนาน ที่มียอดขายมากที่สุดในโลก
รดน้ำเช้า‑เย็นจริงหรือทำให้ราก “ขี้เกียจ”? เคล็ดลับรดน้ำอย่างมีเหตุผล
Challenge 21 วัน! เปลี่ยนหุ่นใหม่ด้วยการกินตามกรุ๊ปเลือด
หนังผีไทยเรื่องแรก ที่ถูกส่งชื่อเพื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์
โทรศัพท์มือถือ 5 รุ่นในตำนาน ที่มียอดขายมากที่สุดในโลก
จิตวิทยาวิเคราะห์ "ฤดูที่คุณชอบ" บอกตัวตนเชิงลึก สภาพอากาศส่งผลต่อความนึกคิดของมนุษย์ได้อย่างไร?
ดื่มน้ำเปล่าเยอะๆ ดียังไง? มากกว่าแค่หายหิว แต่นี่คือ "ยาอายุวัฒนะ" ที่ราคาถูกที่สุดในโลก!

