KPI คืออะไร? กับความสำคัญต่อตัวเองและบริษัทที่ไม่ควรมองข้าม

KPI คืออะไร มาทำความเข้าใจดัชนีชี้วัดความสำเร็จอย่างละเอียด สำคัญอย่างไร มีกี่ประเภท พร้อมตัวอย่างและวิธีนำไปปรับใช้จริงกับองค์กรและเป้าหมายส่วนตัว

ในโลกของการทำงานที่เต็มไปด้วยการแข่งขัน การวัดผลความสำเร็จกลายเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกองค์กรต้องใส่ใจ หลายครั้งจะได้ยินคำว่า KPI อยู่บ้าง แต่เคยสงสัยไหมว่า KPI คืออะไร และทำไมถึงเป็นเครื่องมือที่องค์กรชั้นนำต่างให้ความสำคัญ การทำความเข้าใจค่า KPI ไม่ใช่แค่เรื่องของฝ่ายบุคคลหรือระดับผู้บริหาร แต่เป็นความรู้พื้นฐานที่จะช่วยให้การทำงานในทุกระดับมีทิศทางและเป้าหมายที่ชัดเจนยิ่งขึ้น

บทความนี้จะพาเจาะลึกในทุกแง่มุมของ KPI เพื่อไขข้อข้องใจทั้งหมดว่า KPI คืออะไรมีความสำคัญอย่างไร พร้อมทั้งแนะนำวิธีการตั้งค่า KPI ที่มีประสิทธิภาพตามหลักสากล ตัวอย่างการนำไปใช้จริงในแผนกต่าง ๆ และประโยชน์ที่องค์กรจะได้รับ 

---

KPI คืออะไรแบบเข้าใจไม่ยาก

KPI คือ Key Performance Index แปลว่า “ดัชนีชี้วัดความสำเร็จ” ที่ใช้ในการวัดผลการทำงานว่าสามารถบรรลุเป้าหมายที่แต่ละองค์กรตั้งเป้าไว้ ได้หรือไม่ โดยปกติจะแสดงผลออกมาเป็นตัวเลขที่ชัดเจนและสามารถจับต้องได้ เพื่อให้เห็นภาพตรงกันระหว่างพนักงานซึ่งเป็นผู้ทำตาม KPI และบริษัทที่เป็นผู้ตรวจสอบว่าผลงานนั้นดีหรือไม่ และต้องปรับปรุงส่วนไหนบ้าง

---

KPI ภาพรวมมีองค์ประกอบสามตัวหมายถึงอะไรบ้าง

เพื่อให้เข้าใจว่า KPI คืออะไรอย่างลึกซึ้ง การทำความเข้าใจองค์ประกอบย่อยของคำว่า Key Performance Indicator จะช่วยให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น โดยแต่ละตัวอักษรมีความหมายที่สำคัญในตัวเอง คำว่า KPI ย่อมาจาก

• K (Key) กุญแจสำคัญหรือเป้าหมายหลัก ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อความสำเร็จขององค์กร ไม่ใช่ทุกตัวชี้วัดจะสามารถเป็นการประเมิน KPI ได้ แต่จะต้องเป็นสิ่งที่สะท้อนวัตถุประสงค์หลักทางธุรกิจเท่านั้น
• P (Performance) ประสิทธิภาพหรือผลการดำเนินงาน หมายถึงความสามารถในการทำงานหรือผลการดำเนินงานที่เกิดขึ้นจริง เพื่อให้บรรลุเป้าหมายหลักที่ตั้งไว้ เป็นการวัดว่าการกระทำนั้นมีประสิทธิภาพมากน้อยแค่ไหน
• I (Indicator) ดัชนีชี้วัด คือตัวชี้วัดที่แสดงผลออกมาเป็นตัวเลขที่ชัดเจน สามารถวัดผล เปรียบเทียบ และติดตามความคืบหน้าได้ ทำให้การประเมินผลการดำเนินงานเป็นรูปธรรมและจับต้องได้

เมื่อนำทั้งสามองค์ประกอบมารวมกันแล้ว KPI คือ ดัชนีชี้วัดผลการดำเนินงานที่สำคัญ ซึ่งทำหน้าที่เปลี่ยนเป้าหมายหลักขององค์กรให้กลายเป็นการวัดผลการทำงานที่สามารถแสดงออกมาเป็นตัวเลขได้อย่างชัดเจน เพื่อใช้ติดตามและประเมินความสำเร็จได้อย่างเป็นระบบ

---

ประเภทของตัวชี้วัด KPI แบ่งออกเป็น 2 ประเภท

เพื่อให้เข้าใจว่า KPI คืออะไรและจะนำไปใช้วัดผลอย่างไรให้เหมาะสม การทำความรู้จักประเภทของตัวชี้วัดจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยทั่วไปแล้วสามารถแบ่งประเภทของ KPI ได้เป็น 2 รูปแบบหลัก ซึ่งแต่ละแบบมีวิธีการวัดผลที่แตกต่างกันไป

ตัวชี้วัด KPI ทางอ้อม

ตัวชี้วัด KPI ทางอ้อม คือการวัดผลจากข้อมูลที่ไม่สามารถแสดงเป็นตัวเลขได้โดยตรง ส่วนใหญ่มักเป็นข้อมูลเชิงคุณภาพที่เกี่ยวข้องกับความคิดเห็น ความรู้สึก หรือทัศนคติ ซึ่งต้องอาศัยการประเมินหรือการตีความเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ออกมา วัดได้จากข้อมูลเชิงนามธรรม เช่น ความพึงพอใจ ทักษะ หรือพฤติกรรม

ตัวชี้วัด KPI ทางตรง

ตัวชี้วัด KPI ทางตรงคือการวัดผลจากข้อมูลที่เห็นได้ชัดเจน เป็นตัวเลขที่จับต้องได้ และไม่ต้องอาศัยการตีความเพิ่มเติมเหมาะสำหรับใช้วัดผลลัพธ์สุดท้ายที่เกิดขึ้นจริง และสามารถตรวจสอบที่มาที่ไปของข้อมูลได้

---

KPI มีประโยชน์อย่างไรต่อบริษัทและตัวเราบ้าง

การนำ KPI มาปรับใช้ไม่ได้เป็นประโยชน์แค่กับองค์กรเท่านั้น แต่ยังส่งผลดีต่อพนักงานในทุกระดับด้วยเช่นกัน เพราะเมื่อเข้าใจตรงกันแล้วว่า KPI คือเครื่องมือวัดความสำเร็จ การนำไปใช้อย่างถูกวิธีจะช่วยขับเคลื่อนทั้งองค์กรและบุคคลให้เติบโตไปพร้อมกัน ประโยชน์ของ KPI มีดังนี้

• สร้างมาตรฐานการทำงานที่ชัดเจน ช่วยกำหนดว่าการทำงานแบบไหนถึงจะเรียกว่ามีประสิทธิภาพ ทำให้พนักงานทุกคนมีเป้าหมายและแนวทางการทำงานที่ตรงกัน ลดความสับสนในการประเมินผลงานได้มาก
• ช่วยให้องค์กรและพนักงานมองเห็นประสิทธิภาพในการทำงานผ่านข้อมูลที่เป็นตัวเลข ทำให้สามารถประเมินผลการทำงานได้อย่างยุติธรรมและโปร่งใส
• การติดตามผล KPI อย่างสม่ำเสมอทำให้เห็นว่าส่วนไหนทำได้ดีอยู่แล้ว และส่วนไหนที่ยังต้องปรับปรุงแก้ไข ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการวางแผนพัฒนาบุคลากรและปรับปรุงกระบวนการทำงานต่อไป
• เมื่อพนักงานมีเป้าหมายที่ชัดเจนและวัดผลได้ จะเกิดแรงจูงใจในการพัฒนาตัวเองเพื่อไปให้ถึงเป้าหมายนั้น ๆ นำไปสู่การเพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผลของงานโดยรวม
• การมี KPI ที่ชัดเจนช่วยให้การสื่อสารเรื่องเป้าหมายในการทำงานภายในทีมเป็นไปอย่างเข้าใจตรงกัน ทำให้ทุกคนในทีมรู้ว่าต้องทำอะไรเพื่อขับเคลื่อนองค์กรไปสู่เป้าหมายใหญ่

---

KPI คืออะไร นำมาปรับใช้อย่างไรได้บ้าง

KPI คือเครื่องมือชี้วัดความสำเร็จที่แปลงเป้าหมายให้กลายเป็นตัวเลขที่จับต้องได้ เพื่อใช้ประเมินผลการทำงานของทั้งองค์กรและพนักงานได้อย่างเป็นระบบ ซึ่งหัวใจสำคัญของ KPI ที่ดีนั้นต้องมีความเฉพาะเจาะจง วัดผลได้จริง บรรลุผลได้ มีความสมเหตุสมผล และมีกรอบเวลาที่ชัดเจน แล้วเราจะนำความเข้าใจเรื่อง KPI มาปรับใช้กับตัวเองได้อย่างไร? หลักการของ KPI สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการตั้งเป้าหมายส่วนตัวได้ในทุกเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการทำงาน การเงิน หรือการพัฒนาตนเอง

---