วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ.2442 เป็นวันที่รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้ตัดถนนราชดำเนินเป็นครั้งแรก

        หลังจากเสด็จกลับจากการประพาสยุโรปครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2440 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงมีพระราชประสงค์สำคัญ คือ การปรับปรุงบ้านเมืองให้ก้าวทันความเจริญของนานาอารยประเทศ หนึ่งในโครงการที่ทรงริเริ่ม คือ การตัดถนนหลวงสายใหม่ เพื่อเชื่อมเส้นทางระหว่างพระบรมมหาราชวังกับพระราชวังดุสิต พระองค์ทรงพระราชทานนามถนนสายนี้ว่า “ถนนราชดำเนิน”

ถนนราชดำเนินถูกวางผังอย่างประณีต แบ่งออกเป็น 3 ช่วง ได้แก่

• ราชดำเนินใน – เริ่มจากพระบรมมหาราชวัง ผ่านสนามหลวงและวัดพระแก้ว

• ราชดำเนินกลาง – ช่วงที่ทอดตรงและเป็นเส้นหลักของขบวนพระราชพิธี

• ราชดำเนินนอก – เชื่อมเข้าสู่พระราชวังดุสิตและพื้นที่พระราชฐานชั้นนอก

การออกแบบและก่อสร้างถนนนี้อยู่ภายใต้การดูแลของ พระยาเทเวศวรวงศ์วิวัฒน์ เสนาบดีกระทรวงโยธาธิการในขณะนั้น ถนนราชดำเนินจึงไม่เพียงเป็นเส้นทางคมนาคม แต่ยังเป็นงานสถาปัตยกรรมเมืองที่สะท้อนรสนิยมและความวิจิตรแบบยุโรปผสมผสานกับเอกลักษณ์ไทย ตั้งแต่ปลูกต้นไม้ร่มรื่นตลอดสองฟากถนน ไปจนถึงอาคารสำคัญที่เรียงรายอย่างมีระเบียบ

นับแต่แรกก่อสร้าง ถนนราชดำเนินก็กลายเป็นถนนงามสง่าที่เป็นหน้าเป็นตาของกรุงเทพฯ และยังคงสถานะนั้นมาจนถึงปัจจุบัน แต่ความสำคัญของถนนสายนี้ไม่ได้อยู่เพียงความงามทางกายภาพเท่านั้น หากยังเป็น “เวทีประวัติศาสตร์” ของประชาชนไทย ด้วยเป็นสถานที่เกิดเหตุการณ์สำคัญหลายครั้ง เช่น เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนทางการเมืองครั้งใหญ่ และเหตุการณ์ พฤษภาคม 2535 หรือ “พฤษภาทมิฬ” ที่ประชาชนรวมตัวกันเรียกร้องประชาธิปไตย

ถนนราชดำเนินจึงเป็นทั้งสัญลักษณ์ของการพัฒนาสู่ความทันสมัยในสมัยรัชกาลที่ 5 และเป็นพยานแห่งการต่อสู้ ความเปลี่ยนแปลง และความทรงจำร่วมของสังคมไทย ที่สืบทอดคุณค่ามาจนถึงปัจจุบัน.