ความเชื่อแปลกๆ ของคนเวียดนาม ทำไมถึงห้ามถ่ายรูปสามคน?

เวียดนามเป็นประเทศที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมสูง โดยมี 54 ชนเผ่า แต่ละชนเผ่ามีประเพณีและวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์ นักท่องเที่ยวที่เคยไปเยือนเวียดนามมักจะสังเกตเห็นข้อห้ามและข้อควรปฏิบัติหลายอย่าง เช่น การไม่ไปเยี่ยมบ้านผู้อื่นโดยไม่ได้รับเชิญในวันขึ้นปีใหม่, การไม่พูดเสียงดัง, การไม่ใช้นิ้วชี้ผู้อื่น, การไม่ลูบหัวเด็ก และการไม่ชวนพ่อค้ากินเนื้อสุนัขในวันต้นเดือน เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อห้ามหนึ่งที่น่าสนใจและคล้ายคลึงกับธรรมเนียมปฏิบัติของญี่ปุ่น นั่นคือ การห้ามถ่ายรูปสามคน หรือ "kieng chup anh ba nguoi" 

คนเวียดนาม โดยเฉพาะผู้สูงอายุ มักจะหลีกเลี่ยงการถ่ายรูปที่มีคนสามคน หากนักท่องเที่ยวที่ไม่รู้ธรรมเนียมนี้อาจเข้าใจผิดว่าพวกเขาไม่ต้องการถ่ายรูปด้วย แต่ความจริงแล้วมันเป็นความเชื่อที่สืบทอดกันมา หากจำเป็นต้องถ่ายรูปสามคนจริงๆ พวกเขาอาจแก้ไขโดยการหาตุ๊กตา หรือหาคนมาเพิ่มอีกหนึ่งคน นอกจากนี้ ผู้ที่อายุมากที่สุดในกลุ่มมักจะยืนอยู่ตรงกลางเมื่อมีการถ่ายภาพสามคน

เมื่อสอบถามถึงเหตุผล ผู้เฒ่าผู้แก่ชาวเวียดนามมักจะยิ้มและอธิบายว่า บรรพบุรุษของพวกเขาเชื่อว่าการถ่ายรูปสามคนเป็นสิ่งไม่ดีสำหรับบุคคลที่อยู่ตรงกลาง เนื่องจากเชื่อว่าวิญญาณของคนกลางอาจล่องลอยไป ถูกวิญญาณเข้าสิง ถูกจับตัวไป หรืออาจเกิดอุบัติเหตุอื่นๆ ได้ นี่คือคำอธิบายที่พวกเขาให้เราได้ 

อุตสาหกรรมการถ่ายภาพในเวียดนามเริ่มแพร่หลายในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 โดยในปี 1865 ดังฮุยเชอ ข้าราชการราชวงศ์เหงียน ได้นำอุปกรณ์ถ่ายภาพและช่างภาพชาวจีนกลับมายังประเทศหลังจากไปเยือนฮ่องกง ในปี 1869 ตรงกับวันที่ 2 เดือน 2 ตามปฏิทินจันทรคติ ร้านถ่ายภาพแห่งแรกชื่อ "กัมเฮียวถ่อง" (Cảm Hiếu Đường) ได้เปิดขึ้นที่ฮานอย ซึ่งเป็นการเปิดฉากอุตสาหกรรมการถ่ายภาพในเวียดนาม ดังฮุยเชอจึงได้รับการยกย่องว่าเป็นบิดาแห่งการถ่ายภาพของเวียดนาม

ไม่มีหลักฐานระบุชัดเจนว่าธรรมเนียมการห้ามถ่ายรูปสามคนเริ่มต้นขึ้นเมื่อใด แต่คาดว่าในระยะแรกคงไม่มีข้อห้ามนี้ และน่าจะเกิดขึ้นภายหลังจากการผสมผสานแนวคิดตะวันตกเข้ากับความเชื่อเรื่องฮวงจุ้ยแบบตะวันออก

ในชีวิตประจำวัน เรามักจะพบว่าเมื่อมีคนสามคนอยู่รวมกัน มักมีความคิดเห็นที่หลากหลายมากกว่าเมื่อมีคนสองคน ตามสำนวนที่ว่า "สามคนคือหนึ่งบทละคร, สามหญิงหนึ่งถนน" นอกจากนี้ เลขคี่ "3" ยังดูไม่สมมาตร และคนกลางดูเหมือนถูกบีบอัดจากคนทั้งสองข้าง ทำให้รู้สึกเหมือนมีความกดดันสูง ตามธรรมเนียมเวียดนาม คนโบราณเชื่อว่าเลข "3" เป็นตัวเลขที่ใช้สำหรับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ดังนั้นคนทั่วไปจึงควรหลีกเลี่ยง นอกจากนี้ เรายังพบว่าคนเวียดนามมักจะจุดธูปสามดอก แต่ก็ไม่มีตำราหรือเรื่องเล่าใดในเวียดนามที่อธิบายเหตุผลของการจุดธูปสามดอกนี้อย่างชัดเจน 

เป็นที่ทราบกันดีว่าหลายประเทศตะวันตกก็หลีกเลี่ยงเลข "3" เช่นกัน การศึกษาตำราฮวงจุ้ยและสุภาษิตบางเล่มเผยให้เห็นว่าคนเวียดนามก็มีความเชื่อเกี่ยวกับการหลีกเลี่ยงเลขคี่ "3" เช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น ในภาษาเวียดนามมีสำนวนว่า "Tam nhan bat dong hanh" (สามคนไม่ร่วมทาง) หมายถึงสามคนไม่เดินทางร่วมกัน และสำนวน "cho di ngay bay, cho ve ngay ba" (ออกเดินทางวันที่เจ็ดตามปฏิทินจันทรคติ, ไม่กลับบ้านวันที่สาม)

ความเชื่อเรื่องเลข "3" และการห้ามถ่ายรูปสามคนจึงสะท้อนให้เห็นถึงความลึกซึ้งของวัฒนธรรมเวียดนามที่ผสมผสานทั้งความเชื่อโบราณและอิทธิพลจากภายนอกเข้าไว้ด้วยกัน หากคุณมีโอกาสได้ไปเยือนเวียดนาม อย่าลืมคำนึงถึงธรรมเนียมเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ เพื่อประสบการณ์การเดินทางที่ราบรื่นและน่าประทับใจยิ่งขึ้น!