กัมพูชา ประวัติศาสตร์ ความสำคัญ และบทบาทของสมเด็จพระนโรดม สีหนุ อดีตกษัตริย์ผู้พลิกโฉมชาติ

กัมพูชา หรือชื่อทางการ ราชอาณาจักรกัมพูชา อดีตคือ "ขอม" เป็นประเทศเก่าแก่ในภูมิภาคอินโดจีน ตั้งอยู่บนคาบสมุทรอินโดจีน มีพรมแดนติดกับประเทศไทย ลาว เวียดนาม และมีชายฝั่งทะเลจรดอ่าวไทย กัมพูชามีประวัติศาสตร์อันยาวนานและรุ่งเรือง โดยสามารถสถาปนาอาณาจักรที่รวมศูนย์อำนาจได้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 1 อย่างไรก็ตาม ในช่วงทศวรรษ 1970 กัมพูชาต้องเผชิญกับสงครามภายในที่ยาวนานและโหดร้าย จนกระทั่งปี 1993 สถานการณ์จึงเริ่มคลี่คลายลงเมื่อมีการจัดตั้งหน่วยงานภาครัฐและการสร้างความปรองดองในชาติ ทำให้กัมพูชาก้าวเข้าสู่ยุคแห่งสันติภาพและการพัฒนา 

บุคคลสำคัญที่ได้รับการกล่าวถึงอย่างมากในประวัติศาสตร์กัมพูชาคือ สมเด็จพระนโรดม สีหนุ (พ.ศ. 2465 – พ.ศ. 2555) อดีตกษัตริย์แห่งราชอาณาจักรกัมพูชา พระองค์ประสูติที่กรุงพนมเปญ ทรงเป็นเชื้อสายของสองราชวงศ์ใหญ่คือราชวงศ์นโรดมและราชวงศ์สีสุวัตถิ์ และเป็นพระโอรสในสมเด็จพระนโรดม สุรามฤต และสมเด็จพระมหากษัตริยานีสีสุวัตถิ์ กุสุมะ นารีรัตน์

พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 2484 และในปี พ.ศ. 2498 ได้ทรงสละราชสมบัติให้พระราชบิดา ก่อนจะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเดือนกันยายนปีเดียวกัน เมื่อพระราชบิดาสวรรคตในปี พ.ศ. 2503 พระองค์ทรงดำรงตำแหน่งประมุขแห่งรัฐ

ในช่วงปี พ.ศ. 2489-2491 พระองค์ทรงเข้ารับการศึกษาในสถาบันการทหารม้าและยานเกราะที่ฝรั่งเศส และทรงมีบทบาทสำคัญในการเรียกร้องเอกราชจากฝรั่งเศสในฐานะกษัตริย์ ซึ่งประสบความสำเร็จในวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2496 หลังจากการสวรรคตของพระราชบิดาในปี พ.ศ. 2503 พระองค์ทรงสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประมุขแห่งรัฐ และทรงดำเนินนโยบายในรูปแบบสังคมนิยม

ในปี พ.ศ. 2513 สมเด็จฯ สีหนุถูกนายพลลอน นอล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีกลาโหม พร้อมด้วยเจ้าชายสีสุวัตถิ์ สิริมตะ พระญาติสนิทของพระองค์ ก่อรัฐประหารขณะที่พระองค์เสด็จเยือนประเทศจีน ทำให้พระองค์ต้องลี้ภัยอยู่ในประเทศจีน 

เมื่อพนมเปญได้รับการปลดปล่อยในวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2518 พระองค์ได้เสด็จกลับประเทศและทรงดำรงตำแหน่งประมุขแห่งรัฐแห่งกัมพูชาประชาธิปไตย ก่อนจะทรงประกาศเกษียณในเดือนเมษายน พ.ศ. 2519 แต่ยังคงมีบทบาทสำคัญทางการเมืองในเวลาต่อมา โดยดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีรัฐบาลผสมกัมพูชาประชาธิปไตยในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2525 และประธานาธิบดีกัมพูชาในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533 รวมถึงประธานสภาสูงสุดแห่งชาติกัมพูชาในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน

ในปี พ.ศ. 2536 ถึง พ.ศ. 2547 พระองค์ทรงกลับมาดำรงตำแหน่งกษัตริย์แห่งกัมพูชาอีกครั้ง ก่อนจะทรงประกาศสละราชสมบัติในวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2547

สมเด็จพระนโรดม สีหนุทรงเป็นมิตรเก่าแก่ของประชาชนจีนและทรงอุทิศพระองค์เพื่อส่งเสริมมิตรภาพระหว่างกัมพูชาและจีนมาอย่างยาวนาน พระองค์เสด็จเยือนจีนหลายครั้ง และทรงสวรรคตที่กรุงปักกิ่งในวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2555 สิริรวมพระชนมายุ 90 พรรษา