“ดีซ่าน”! อาจไม่ใช่แค่ตาเหลืองธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือน “มะเร็งตับอ่อน” โรคร้ายที่หลายคนมองข้าม

ดิฉันเพิ่งได้อ่านบทความสุขภาพจากแหล่งข่าวต่างประเทศที่น่าสนใจ จึงอยากนำมาแบ่งปันให้คุณผู้อ่านได้รับทราบ เผื่อว่าจะเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อย โดยเฉพาะในยุคที่โรคร้ายแรงหลายชนิดสามารถเกิดขึ้นได้แบบไม่ทันตั้งตัว

เรื่องที่อยากชวนอ่านวันนี้คือ “มะเร็งตับอ่อน” ซึ่งถือเป็นหนึ่งในมะเร็งที่มีความร้ายแรงมากที่สุด เนื่องจากพบยากในระยะแรก และมักแสดงอาการเมื่อโรคลุกลามไปมากแล้ว

สิ่งที่น่าสนใจคือ มีสัญญาณบางอย่างที่มองเห็นได้ชัดเจนทางร่างกาย แต่กลับถูกมองข้ามอยู่บ่อยครั้ง หนึ่งในนั้นคือ "ภาวะดีซ่าน" หรืออาการตัวเหลือง ตาเหลือง

ทำไมดีซ่านถึงเกี่ยวกับมะเร็งตับอ่อน?

โดยทั่วไป ภาวะดีซ่านเกิดจากระดับ “บิลิรูบิน” ในเลือดสูง ซึ่งสารนี้เป็นของเสียที่ร่างกายสร้างขึ้นเมื่อเม็ดเลือดแดงถูกทำลาย ตับมีหน้าที่ช่วยกำจัดออกผ่านทางน้ำดี

แต่หากมีเนื้องอกในบริเวณ “หัวตับอ่อน” ไปกดหรืออุดตันท่อน้ำดี จะทำให้บิลิรูบินไม่สามารถถูกขับออกตามปกติ สารนี้จึงสะสมในร่างกาย จนเกิดอาการ ตาขาวเหลือง ผิวเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม อุจจาระซีด หรือมีอาการคัน

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์มะเร็ง UC San Diego Health อธิบายว่า อาการดังกล่าวถือเป็นหนึ่งในสัญญาณเด่นของมะเร็งตับอ่อน และยิ่งปรากฏร่วมกับอาการอื่น เช่น น้ำหนักลด ปวดท้อง อ่อนเพลีย ก็ยิ่งควรรีบพบแพทย์

แล้วดีซ่านบ่งชี้โรคอื่นได้อีกไหม?

แน่นอนค่ะ ภาวะดีซ่านอาจไม่ได้หมายถึงมะเร็งเสมอไป แต่อาจเกิดจากโรคอื่น เช่น

ตับอักเสบ

ตับแข็ง

นิ่วในถุงน้ำดี

โรคเลือดบางประเภท

ภาวะผิดปกติแต่กำเนิด (ในเด็กแรกเกิด)

แต่หากเกิดในผู้ใหญ่โดยไม่มีสาเหตุชัดเจน โดยเฉพาะร่วมกับอาการปวดท้องหรืออ่อนเพลียเรื้อรัง ควรพิจารณาว่าอาจเกี่ยวข้องกับตับอ่อน

ตรวจมะเร็งตับอ่อนอย่างไร?

มะเร็งชนิดนี้มักตรวจพบได้ยากในระยะเริ่มต้น จึงมีการวิจัยพัฒนาวิธีตรวจคัดกรองอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เช่น

ผู้มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งตับอ่อน

ผู้มีปัญหาตับอ่อนเรื้อรัง

ผู้มีการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมบางชนิด

การวินิจฉัยอาจใช้เครื่องมืออย่าง MRI, CT Scan หรือกล้องส่องผ่านกระเพาะอาหาร รวมถึงการตรวจเลือดเพื่อหาสารบ่งชี้มะเร็ง เช่น CA 19-9

การรักษามะเร็งตับอ่อน

ขึ้นอยู่กับระยะของโรคค่ะ หากพบเร็ว สามารถผ่าตัดเอาเนื้องอกออกได้ แต่หากพบช้า มักต้องพึ่งเคมีบำบัด การฉายแสง หรือการดูแลแบบประคับประคอง

โครงการ PRECEDE ที่คุณหมอจากสหรัฐฯ กำลังทำอยู่ มีเป้าหมายเพิ่มโอกาสรอดชีวิตของผู้ป่วยจาก 13% ให้สูงขึ้นเป็น 50% ผ่านการตรวจคัดกรองตั้งแต่ระยะต้น

สรุป

มะเร็งตับอ่อนอาจไม่มีสัญญาณเตือนชัดเจนในช่วงแรก แต่หากสังเกตเห็นความผิดปกติของร่างกาย เช่น ตาเหลือง ผิวเหลือง ปัสสาวะเข้มผิดปกติ หรืออาการคันผิวหนังโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรรีบพบแพทย์เพื่อประเมินอย่างละเอียด

แม้อาการเหล่านี้อาจดูเล็กน้อย แต่หากเรารู้เท่าทัน ก็อาจช่วยชีวิตของเราและคนที่เรารักได้ค่ะ

ขอบคุณที่แวะมาอ่านจนจบนะคะ ดิฉันหวังว่าข้อมูลนี้จะเป็นประโยชน์กับคุณผู้อ่านทุกท่านไม่มากก็น้อย