สมองขาดออกซิเจน สมองได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอต่อความต้องการ ส่งผลให้ร่างกายมีออกซิเจนต่ำลง อาจส่งผลให้เกิดความพิการทางสมองได้

 

สมองขาดออกซิเจน (Cerebral Hypoxia) คือ อาการที่สมองได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอต่อความต้องการ ส่งผลให้ร่างกายมีออกซิเจนต่ำลง ซึ่งอาจทำให้เกิดผลกระทบต่อร่างกาย เช่น อาการหายใจสั้นและถี่ ความจำเสื่อมชั่วคราว ชัก หรือ อาจหมดสติได้ ถ้ามีการขาดพลังงานเป็นระยะเวลานาน ประมาณ 4 นาที ก็ทำให้เซลล์สมองตาย ส่งผลให้เกิดความพิการทางสมองได้

 

 

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้สมองขาดออกซิเจน

1.กลุ่มผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว ได้แก่ โรคหลอดเลือด โรคหอบหืด โรคความดันโลหิตต่ำ โรคโลหิตจาง ปอดบวม โรคถุงลมโป่งพอง ภาวะน้ำท่วมปอด โรคหลอดลมอักเสบ โรค ASL โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง เป็นต้น

 

2.อยู่ในสถานที่ที่มีออกซิเจนน้อย

 

3.ชอบเล่นกีฬาหรือทำกิจกรรมหนัก ๆ เช่น ว่ายน้ำ ฟุตบอล ดำน้ำ ปีนเขา ต่อยมวย เป็นต้น

 

4.ภาวะขาดอากาศหายใจจากอุบัติเหตุ เช่น จมน้ำ สำลักน้ำ สำลักอาหาร

 

5.ภาวะช็อก ภาวะชักแบบต่อเนื่องทั้งตัว หมดสติเป็นเวลานาน

 

6.ภาวะพิษจากก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ 

 

7.ภาวะสมองขาดเลือดมาเลี้ยงทั้งสมอง

 

 

ส่วนต่าง ๆ ของสมองที่ไวต่อการขาดออกซิเจนนั้นแตกต่างกัน

1.สมองกลีบขมับ (Temporal lobe) เป็นส่วนที่ไวต่อการขาดออกซิเจนเร็วที่สุด เกิดอาการผิดปกติเร็ว และ ได้รับผลกระทบมากที่สุด โดยเฉพาะส่วน ฮิปโปแคมปัส (Hippocampus) ส่ง ผลให้มีปัญหาในส่วนความจำ การ คิด การสั่งการ การจัดการ

 

2.สมองส่วนซีรีเบลลั่ม/สมองน้อย (Cerebellum) ส่งผลให้มีอาการ เซ การทรงตัวผิดปกติ

 

3.สมองส่วนเบซัลแกงเกลีย (Basal ganglia) ส่งผลให้มีการเคลื่อนไหวผิดปกติ

 

4.สมองใหญ่ส่วนที่เรียกว่า กลีบหลัง/กลีบท้ายทอย (Occipital lobe) ส่งผลให้มีปัญหาด้านการมองเห็น ได้แก่ ลานสายตาผิดปกติ หรือ ตาบอดได้

 

 

อาการของสมองขาดออกซิเจน

ผู้ที่มีภาวะสมองขาดออกซิเจนจะมีอาการแสดงแตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและระยะเวลาที่สมองขาดออกซิเจน

1.อาการเบื้องต้น เช่น รู้สึกมึนงง สับสน  มีเหงื่อออกมาก การตัดสินใจแย่ลง เคลื่อนไหวลำบาก ขาดสมาธิ ความจำ

 

2.หากสมองขาดออกซิเจนอย่างรุนแรง อาจทำให้เกิดอาการดังต่อไปนี้ หายใจสั้น เร็ว ติดขัด เสียง หายใจมีเสียงหวีด ดวงตาไม่มีปฏิกิริยาต่อแสง ชีพจรเต้นเร็ว ชักเกร็งกระตุก ลักษณะผิวหนังเปลี่ยนเป็นสีคล้ำ หมดสติ หยุดหายใจ และ เสียชีวิต

 

 

วิธีป้องกันร่างกายจากภาวะสมองขาดออกซิเจน คือ การหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้ร่างกายเหนื่อยเกินไป อยู่ในพื้นที่ที่อากาศถ่ายเทสะดวก รวมถึงการดูแลสุขภาพร่างกายให้สมบูรณ์แข็งแรง เพื่อไม่ให้เกิดโรคประจำตัวในอนาคต หากเกิดภาวะสมองขาดออกซิเจนควรรีบพบแพทย์ในทันที เพื่อทำการรักษา การปล่อยไว้นานอาจส่งผลทำให้สมองตาย และอันตรายต่อชีวิต