รู้จัก "เ...้ย" และสัตว์ในวงศ์เดียวกัน 4 ชนิดในประเทศไทย – จากสัตว์น่ากลัว สู่ผู้ช่วยระบบนิเวศที่หลายคนอาจมองข้าม
เขียนโดย หนึ่งล้านเรื่องเล่า
หลายคนคงคุ้นเคยกับสัตว์ที่เราเรียกกันว่า “เ...้ย” หรือ “ตัวเงินตัวทอง” ซึ่งมักพบเห็นตามคลอง หนองน้ำ หรือแม้แต่ในสวนสาธารณะกลางเมือง แม้รูปลักษณ์ภายนอกอาจดูน่ากลัว ตัวใหญ่ เคลื่อนไหวเร็ว แต่แท้จริงแล้ว สัตว์ชนิดนี้มีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศมากกว่าที่หลายคนคิดค่ะ
วันนี้ดิฉันจึงขอเชิญชวนให้พวกเราทำความรู้จักกับ “เ...้ย” และสัตว์ในตระกูลเดียวกันอีก 3 ชนิด รวมทั้งประโยชน์ที่สัตว์เหล่านี้มีต่อธรรมชาติและชีวิตมนุษย์เรา
สัตว์วงศ์ "เ...้ย" ในประเทศไทย มีอยู่ 4 ชนิด ได้แก่
1. เ...้ย (Varanus salvator)
หรือที่เรียกกันว่า ตัวเงินตัวทอง เป็นชนิดที่พบได้ทั่วไปในทุกภูมิภาคของประเทศไทย มีลำตัวใหญ่ ลายจุดเหลืองดำ ว่ายน้ำเก่ง ชอบอาศัยใกล้แหล่งน้ำ เช่น คูคลอง หนองบึง และถือเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองอีกด้วยค่ะ
2. แลน หรือ ตะกวด (Varanus bengalensis)
ตัวเล็กกว่าเ...้ย ผิวหนังน้ำตาลเรียบ พบมากในพื้นที่แห้ง หรือป่าโปร่ง และยังพบได้ตามไร่นา ไร่สวนต่าง ๆ มีความคล่องแคล่ว ชอบกินแมลง และสามารถปีนป่ายได้ดี
3. เห่าช้าง (Varanus rudicollis)
พบเฉพาะบางพื้นที่ทางภาคใต้ เช่น จังหวัดพัทลุง และนครศรีธรรมราช ลักษณะคล้ายเ...้ย ขนาดใหญ่ใกล้เคียงกัน มีความเชื่อท้องถิ่นเกี่ยวกับอาถรรพ์ในบางพื้นที่ จึงพบเห็นได้ไม่บ่อย
4. ตุ๊ดตู่ (Varanus dumerilii)
เป็นชนิดที่ตัวเล็กที่สุดในกลุ่ม สีดำหรือสีเข้ม พบมากทางภาคตะวันตกและภาคใต้ของไทย อาศัยอยู่ในป่าลึก มีนิสัยว่องไว มักหลบซ่อนตามซอกไม้ พบเห็นได้ค่อนข้างยาก
โดยธรรมชาติ สัตว์เหล่านี้มักอาศัยอยู่ใกล้แหล่งน้ำหรือป่าที่มีความชื้น บางครั้งเราอาจพบเ...้ยตามสวนสาธารณะใหญ่ ๆ หรือแม้แต่บริเวณมหาวิทยาลัย เช่น ม.นเรศวร ก็เคยมีเ...้ยอาศัยอยู่ในพื้นที่ โดยอยู่ร่วมกับผู้คนอย่างไม่ก่อความเดือดร้อน
ประโยชน์ของ "เ...้ย" ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้
1. ช่วยกำจัดซากสัตว์
เ...้ยสามารถกินซากสัตว์ที่เน่าเปื่อย ซึ่งช่วยรักษาความสะอาดของธรรมชาติได้เป็นอย่างดี ด้วยระบบย่อยอาหารเฉพาะที่สามารถย่อยเนื้อเน่าได้
2. ช่วยควบคุมประชากรสัตว์บางชนิด
เ...้ยกินไข่ของสัตว์อื่น รวมถึงไข่งู มีส่วนช่วยลดจำนวนสัตว์มีพิษในระบบนิเวศ แม้จะไม่ใช่นักล่าตัวฉกาจ แต่ก็เป็น “ตัวควบคุมธรรมชาติ” อย่างหนึ่ง
3. มีบทบาทด้านเศรษฐกิจในต่างประเทศ
ในบางประเทศมีการเพาะเลี้ยงเ...้ยเพื่อใช้เนื้อบริโภค โดยเฉพาะส่วนโคนหางที่เรียกว่า “บ้องตัน” ซึ่งมีราคาสูง หนังของเ...้ยยังสามารถนำไปทำกระเป๋าและเข็มขัด เช่นเดียวกับหนังจระเข้ ส่วนเครื่องใน เช่น ดีและตับ ยังถูกนำไปใช้ในยารักษาโรคหัวใจอีกด้วย
4. ใช้ในงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์
นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยมหิดล เคยเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอของเ...้ยเพื่อนำมาศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรม ซึ่งอาจนำไปสู่การพัฒนาให้เป็นสัตว์เศรษฐกิจในอนาคต
แม้ “เ...้ย” และญาติของมันในวงศ์เดียวกันจะมีรูปลักษณ์ที่อาจทำให้หลายคนรู้สึกหวาดกลัว แต่หากมองในแง่ของธรรมชาติและประโยชน์ที่พวกเขามีต่อระบบนิเวศแล้ว จะเห็นได้ว่าสัตว์เหล่านี้ก็มีคุณค่ามากมาย
หากเราเปิดใจ ทำความเข้าใจอย่างถูกต้อง ก็อาจมองเ...้ยในมุมใหม่ – ไม่ใช่เพียงสัตว์หน้าตาน่ากลัว แต่เป็นหนึ่งในฟันเฟืองเล็ก ๆ ที่ช่วยดูแลธรรมชาติให้สมดุลอย่างเงียบ ๆ
เขียนโดย หนึ่งล้านเรื่องเล่า
สวนสาธารณะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
5 อันดับโรงเรียนรัฐบาลคุณภาพสูง เรียนดีได้ ไม่ต้องจ่ายแพง
5 อันดับอาหารไทยเริ่มหายไป แต่คนไทยยังคิดถึงที่สุด
ถนนชื่อดังในประเทศฝรั่งเศส ที่ถูกตั้งชื่อถนนให้เป็นภาษาไทย
5 อันดับสถานที่ท่องเที่ยวสวยที่สุดในไทย ต้องไปให้ได้สักครั้งในชีวิต
คลองที่ใช้คนขุดที่ยาวที่สุดในประเทศไทย
5 จังหวัดที่คนโสดเยอะที่สุดในไทย อยู่แล้วเหงาหรืออยู่แล้วแฮปปี้?
10 อันดับโรงเรียนที่สอบเข้ายากที่สุดในไทย เด็กเก่งเท่านั้นที่รอด
ผักที่หากินยากที่สุดในไทย
10 อันดับโรงเรียนอินเตอร์ในไทย หลักสูตรระดับโลก เรียนจบไปไกลระดับสากล
รวม 10 ทำเลที่ดินนอกกรุงเทพฯ ที่แพงที่สุดในไทย ปี 2569
เห็ดตากแดด: เปลี่ยนวัตถุดิบในครัวให้เป็นแหล่งวิตามินดีธรรมชาติ
ดอกไม้หายากที่พบได้แค่ในไทย เพียงประเทศเดียวเท่านั้นในโลก







