ผ้าหมักโคลน นาต้นจั่น (ภูมิปัญญาชาวบ้าน)

ผ้าหมักโคลนนาต้นจันที่ขึ้นชื่อ

การเรียนรู้ฝึกฝนทนสืบสาน

ได้สร้างบ้านเตรียมสิ่งของพร้อมส่งงาน

พยายามสานสร้างสรรค์ตำนานผ้าหมักโคลน

       ผ้าหมักโคลนภูมิปัญญาชาวบ้านที่แม้ว่าสังคมจะเข้าสู่สังคมที่มีความเจริญทางด้านวัตถุที่หลากหลายแต่ที่นี่นั้นยังมีคนจต่างชาติที่เดินทางมาในหลายประเทศมาเพื่อที่จะศึกษา ขั้นตอนกระบวนการในการหมักโคลน นาต้นจั่นแห่งนี้ เปิดเป็นสถานที่ให่ความรู้แก่คนที่สนใจ  ความสวยงามของผ้านั้นทำให้คนทั่วไปน้ันชอบ ยิ่งคนที่ชอบในการเล่นผ้าแล้วยิ่งยอมที่จะตกลงราคาในการซื้อในสิ่งที่ตนเองพอใจ แม้ว่าราคานั้นจะไม่น่ารักแต่ว่าทรงคุณค่ามากกว่าผ้าที่เกิดจากเครื่องจักร

    วันนี้ได้มีโอกาสในการเดินทางเพื่อที่จะไปท่องเที่ยวในสถานที่แห่งหนึ่งในชื่อนาต้นจั่น ผ้าหมักโคลน สถานที่แห่งนี้อยู่ในจังหวัดสุโขทัยในอำเภอสีสัชนาลัย การเดินทางนั้นจะต้องมีรถส่วนตัวที่จะเดินทางไป ไม่มีรถเข้าไปถึง เส้นทางที่เข้าไปนั้นมีความงามของธรรมชาติสองข้างทางที่สวยงาม หากว่าเราไปนั้นมีป่าเรื่อยๆ ไม่ต้องตกใจ เพราะว่าเป็นทางตัดผ่านหมู่บ้าน เดินทางไม่นานก็ถึง คนที่จะมาที่นี่คือมาดูในส่วนของผ้า เพราะว่าราคานั้นไม่ค่อยแพง คงเพราะว่ามาถึงที่

    ผ้าหมักโคลนคือมีโคลนจริงๆ  ในโอ่งมังกรเลยนำผ้านั้นลงไปในโคลนที่มีการเตรียมไว้จนเต็มใส่ลงไปให้หมด เมื่อเรานั้นเดินเข้าไปใกล้จะเห็นในส่วนของกลิ่นโคลนอยู่  หากว่าเรานั้นไปสามารถที่จะทดลองในการหมักโคลนได้เช่นกัน 

      เมื่อหมักเสร็จแล้วนั้นเราจะได้ผ้าที่สวยและหนุ่ม เพราะดินนั้นจะช่วยในการทำให้ผ้าของเรานั้นนุ่มลง แต่หลังจากที่หมักเสร็จแล้วจะนำไปต้มในความร้อนเพื่อที่จะทำให้สีของผ้านั้นติดเข้าแน่นกว่าเดิม

     กระทะสองใบนี้มีผ้าที่นำมาต้มเพื่อที่จะทำให้เกิดลวดลายบ้าง ผ้าที่จะทำให้สีของโคลนหรือสีของไม้ที่ทำให้ผ้าข้าวเปลี่ยนสีนั้นจะต้องนำมาต้มด้วยความร้อน เตาที่ใช้ในการต้มนั้นเก็บความร้อนได้ดี  ไฟที่ใช้นั้นจะไม่ค่อยมีไฟแรงจะค่อยๆ ต้มไปเรื่อยจนได้ที่จึงนำไปตากแดดไว้เพื่อให้แห้ง

    นอกจากการหมักโคลนเพื่อที่จะได้สีที่ต้องการที่มากกว่า จึงได้นำสมุนไพร ไม่ว่าจะเป็นเปลือกของมะเกลือที่หากว่าเรานั้นนำสีที่อกมาจากมะเกลือนั้นจะสีสวยมาก  สามารถที่จะเลือกได้เลยว่าตนเองนั้นชอบแบบไหน  สมุนไพรที่ให้สีส่วนมากนั้นจะเดินเข้าไปในป่า แล้วเลือกในสีที่เรานั้นต้องการ

    สมุนไพรที่ใช้ในการย้อมสีนั้นต้องมีในส่วนของความสะอาด และต่อจากนั้นมีความระมัดระวังเพราะหากว่าโดนมือแล้วบางทียากมากกับการที่จะให้เก็บขึ้นมาต้องมีการสำรอง เดี๋ยวค่อยมาเปิดให้

    ในภาพด้านบนนั้นคือฝ้ายดิบที่ลองในการย้อมสี บางครั้งนั้นเมื่อเราเปลี่ยนสีจะต้องใช้ในส่วนตัวของตน ด้ายดิบที่ห้อยอยู่นั้นเกิดจากสมุนไพรที่ทำให้เกิดสีจากธรรมชาติ แต่การที่เรานั้นจะนำคนลงไปในเรือนั้นน่าจะมีบ้าง แต่การที่เรานั้นนั่งเรือสี่สิบนาที ก็จะต้องจ่ายเงินให้กับแม่ค้าก่อน

     การเดินทางไปที่นาต้นจั่นนั้นนอกจากว่าเรานั้นได้เรียนรู้ ในรอบบริเวณนี้มีในส่วนร้านค้าที่ขายผ้าหมักโคลน และยังมีในส่วนของกิจกรรม ที่เราชอบได้เลย ตอนนั้นที่เดินไปหาคือการร้อยมาลัยหรือลูกกระดุมในการทำงาน หากว่าเรานั้นทำงานแต่รอบข้างเรานั้นไม่สนใจ เราเองก็จะวางแล้วไม่ทำแล้ว สิ่งนี้เขาเรียกว่าอะไร  เวลาที่เรานั้นออกกำลังจะมีความสุขมากว่าที่เดินเล่น

    ครั้งนี้ได้ติดมือมาถ้วยคือในส่วนของความหยายาม วันหนึ่งที่เรานั้นต้องมาจัดเรียง ความโบราณแท้แล้วคือสิ่งที่สวยงามไม่ต้องกลัวว่าใครจะไปเขียนอะไรใส่  ตอนนี้เราเริ่มที่จะอ่านหนังสือเล่มเล็ก