มุมมองเกี่ยวกับบทบาทของ พลเอก “เตียบัญ” คนกัมพูชาเชื้อสายไทยต่อความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา

ในช่วงเวลาที่ผ่านมา มีผู้คนบางส่วนแสดงความชื่นชอบและเชื่อมั่นในตัวพลเอกเตียบัญ อดีตรัฐมนตรีกลาโหมของกัมพูชา โดยมองว่าเขาอาจมีจิตใจฝักใฝ่ไทยเนื่องจากเกิดที่จังหวัดเกาะกง สามารถสื่อสารภาษาไทยได้ดี อีกทั้งยังมีครอบครัวที่มีสายสัมพันธ์กับชาวไทยเชื้อสายเขมร

อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาอย่างรอบด้าน จะพบว่า พลเอกเตียบัญมีจุดยืนที่มั่นคงว่า ตนคือชาวกัมพูชาอย่างแท้จริง ไม่ได้มองว่าตนเองเป็นคนไทย ทั้งในแง่จิตสำนึกหรือบทบาททางการเมือง

ปัจจุบัน เตียบัญเป็นหนึ่งในบุคคลใกล้ชิดและไว้วางใจของอดีตนายกรัฐมนตรีสมเด็จฮุน เซน จนได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งสำคัญและได้รับการดูแลจากรัฐบาลกัมพูชาอย่างดี ทั้งในด้านทรัพย์สิน ยศศักดิ์ และฐานะทางสังคม ครอบครัวของเขาได้รับอภิสิทธิ์อย่างสูง ไม่ว่าจะเป็นคฤหาสน์ในกรุงพนมเปญและจังหวัดเกาะกง หรือยศระดับสูง เช่น สมเด็จและจอมพล ซึ่งล้วนเป็นผลจากความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นกับสมเด็จฮุน เซน มิใช่จากฝ่ายไทยแต่อย่างใด

ในปี 2554 ขณะที่ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหม เตียบัญมีบทบาทสำคัญในการบัญชาการกองทัพกัมพูชาในช่วงเหตุการณ์ตึงเครียดบริเวณชายแดน โดยปรากฏชื่อร่วมปฏิบัติการเคียงข้างพลเอกน้ำ มะเนต บุตรชายของสมเด็จฮุน เซน การกระทำดังกล่าวสะท้อนถึงความจงรักภักดีที่เขามีต่อผู้นำของตน และเป็นเครื่องชี้ชัดว่าเขาไม่มีความประสงค์จะกระทำการใดที่อาจเป็นภัยต่ออำนาจของฮุน เซน

ทั้งนี้ ฮุน เซนเองตระหนักถึงความเป็นไปได้ของการรัฐประหารภายในประเทศ จึงได้จัดตั้งกองกำลังพิเศษที่เรียกว่า BHQ ขึ้นมา ซึ่งถือเป็นหน่วยกำลังที่มีศักยภาพสูงกว่ากองทัพหลักของกัมพูชาในหลายด้าน ทั้งยุทโธปกรณ์และการฝึกฝน ซึ่งมีรายงานว่าได้รับการฝึกจากต่างประเทศรวมถึงประเทศไทย กองกำลังดังกล่าวนี้ ไม่ได้อยู่ใต้คำสั่งของรัฐมนตรีกลาโหมโดยตรง แต่ขึ้นตรงต่อผู้นำสูงสุด

แม้ปัจจุบันบุตรชายของเตียบัญจะได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมแทนบิดา แต่ในทางปฏิบัติ เขาไม่ได้มีอำนาจควบคุมหรือบัญชาการกองทัพอย่างแท้จริง ตำแหน่งดังกล่าวจึงถูกมองว่าเป็นเพียงตำแหน่งทางการเมืองที่ไม่มีอำนาจในการตัดสินใจด้านความมั่นคงโดยตรง

ดังนั้น การคาดหวังว่าเตียบัญหรือครอบครัวของเขาจะสนับสนุนผลประโยชน์ของฝ่ายไทย อาจเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง เนื่องจากบทบาท หน้าที่ และความจงรักภักดีของเขา ล้วนฝังรากลึกอยู่กับผู้นำกัมพูชาและผลประโยชน์ภายในประเทศของตน