หรือที่จริง เรากำลังอาศัยอยู่ในโลกเสมือนจริง?

แนวคิดนี้มีรากฐานมาจากคำถามเชิงปรัชญาเกี่ยวกับ  "ความจริง"  มาตั้งแต่สมัยโบราณ  เช่น  อุปมาเรื่องถ้ำของเพลโตที่กล่าวถึงเงาที่มนุษย์เห็นว่าเป็นความจริง  หรือเรื่องเล่าของจวงจื่อที่ฝันเป็นผีเสื้อ  และตั้งคำถามถึงความเป็นจริงที่แท้จริง  นอกจากนี้ยังมีแนวคิดของเรอเน เดการ์ต  ที่สงสัยในประสาทสัมผัสและการรับรู้ว่าอาจถูกหลอกลวงได้

สมมติฐานหลักของ Nick Bostrom

        ทฤษฎีโลกเสมือนจริงนั้นได้รับความสนใจอย่างมากในศตวรรษที่  21 จากบทความของ  Nick Bostrom  นักปรัชญาจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดในปี 2003 ที่ชื่อว่า "Are You Living in a Computer Simulation?" Bostrom ไม่ได้ยืนยันว่าเราอยู่ในโลกจำลอง แต่เสนอความเป็นไปได้ 3 ข้อ ได้แก่

        -  สมมติฐานการสูญพันธุ์  (Extinction Hypothesis)  มนุษยชาติจะสูญพันธุ์ก่อนที่จะพัฒนาเทคโนโลยีที่สร้างโลกจำลองที่ซับซ้อนได้

        -  สมมติฐานความไม่สนใจ (Disinterest Hypothesis)  หากมนุษย์ไม่สูญพันธุ์และพัฒนาไปสู่ขั้น  Post-Human  (มนุษย์ที่ก้าวข้ามขีดจำกัดทางชีวภาพ)  พวกเขาอาจไม่มีความสนใจที่จะสร้างโลกจำลองบรรพบุรุษ

        -  สมมติฐานโลกจำลอง (Simulation Hypothesis)  หากสองสมมติฐานแรกไม่เป็นจริง นั่นหมายความว่าอารยธรรมที่ก้าวหน้าจะสามารถสร้างโลกจำลองบรรพบุรุษได้จำนวนมาก และมีความเป็นไปได้สูงว่าโลกที่เราอาศัยอยู่ตอนนี้คือหนึ่งในโลกจำลองเหล่านั้น

เหตุผลสนับสนุนและความเชื่อมโยงทางเทคโนโลยี

        -  การพัฒนาอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์  ทำให้แนวคิดการสร้างโลกจำลองเป็นไปได้มากขึ้น

        -  แนวคิด Metaverse  และ  VR ช่วยให้สาธารณชนคุ้นเคยกับโลกเสมือนจริง

        -  นักวิชาการและนักเทคโนโลยีที่สนับสนุน  เช่น  David Chalmers, Paul Davies, และ Elon Musk

        -  แนวคิดการอัปโหลดจิตใจ (Mind Uploading)  ของ Hans Moravec ที่เสนอความเป็นไปได้ในการย้ายจิตสำนึกของมนุษย์ไปยังระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งจะทำให้การสร้างสิ่งมีชีวิตจำลองที่มีสติสัมปชัญญะในโลกจำลองเป็นไปได้

อย่างไรก็ตาม  ทฤษฎีโลกเสมือนจริงก็มีข้อโต้แย้งสำคัญ

        -  ขาดหลักฐานเชิงประจักษ์  ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานที่พิสูจน์ได้ว่ามนุษย์สามารถสร้างโลกเสมือนจริงได้จริง

        -  ทรัพยากรการคำนวณมหาศาล  การสร้างโลกจำลองที่มีความซับซ้อนระดับจักรวาลและสิ่งมีชีวิตจำนวนมากต้องใช้ทรัพยากรที่แทบเป็นไปไม่ได้

        -  ไม่สามารถพิสูจน์ได้  ธรรมชาติของโลกจำลองที่สมบูรณ์แบบคือการที่ผู้ที่อาศัยอยู่ไม่สามารถแยกแยะได้ว่าตนอยู่ในโลกจริงหรือโลกจำลอง ทำให้การพิสูจน์เป็นไปไม่ได้

        โดยสรุปแล้ว ทฤษฎีโลกเสมือนจริงยังคงเป็นเพียง  แนวคิดเชิงคาดการณ์  ที่กระตุ้นให้เกิดการถกเถียงและจินตนาการถึงความเป็นไปได้ในอนาคตของเทคโนโลยีและมนุษยชาติ  แม้จะยังไม่มีข้อพิสูจน์ที่ชัดเจน  แต่การตั้งคำถามและสำรวจแนวคิดเหล่านี้ก็เป็นแรงผลักดันสำคัญที่นำไปสู่ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในอนาคตได้