แบบประเมินความเครียด ทดสอบด้านอารมณ์และสุขภาพจิต

ในปัจจุบัน ภาวะความเครียดกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนอาจไม่รู้ตัวว่ากำลังเผชิญอยู่ เพราะความเครียดไม่ใช่เพียงแค่ความรู้สึกไม่สบายใจ ชั่วคราวเท่านั้น แต่ยังสามารถส่งผลกระทบต่อสุขภาพกาย สุขภาพจิต และการดำเนินชีวิตประจำวันได้ แบบประเมินความเครียดจึงออกแบบมาเพื่อเช็คอารมณ์ความรู้สึกขณะนั้น เพราะหากปล่อยไว้นานโดยไม่รู้เท่าทัน อาจนำไปสู่การเป็นโรคเครียดซึ่งส่งผลเสียมากกว่าที่คิด

ภาวะเครียดคืออะไร ส่งผลต่อชีวิตอย่างไรบ้าง?

ภาวะเครียด (Stress) คือสภาวะทางอารมณ์และร่างกายที่เกิดจากการตอบสนองต่อแรงกดดันหรือสิ่งกระตุ้นต่าง ๆ เช่น ปัญหาการงาน ความสัมพันธ์ หรือแม้กระทั่งสุขภาพของตัวเอง ความเครียดในระดับหนึ่งอาจเป็นแรงผลักดันที่ดี แต่เมื่อเกินพอดี อาจจะกลายเป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิต และอาจพัฒนาไปเป็นโรคเครียดได้

ความเครียดสามารถส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ได้แก่

• สมาธิลดลง ทำงานผิดพลาดบ่อย
• นอนไม่หลับ หรือหลับไม่สนิท
• หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน
• ระบบย่อยอาหารมีปัญหา เช่น ปวดท้องหรือท้องเสีย
• ร่างกายอ่อนเพลียเรื้อรัง
• มีพฤติกรรมหลีกเลี่ยงสังคมหรือเก็บตัว

เพื่อเข้าใจระดับความเครียดของตัวเองและป้องกันไม่ให้พัฒนาไปเป็นปัญหาสุขภาพจิตที่รุนแรงขึ้น การทำ แบบประเมินความเครียด หรือแบบทดสอบอารมณ์และความเครียด จึงเป็นทางเลือกที่ดีและง่ายต่อการเริ่มต้นดูแลตัวเอง

ภาวะเครียดเกิดจากอะไร?

ความเครียดแม้จะเป็นภาวะที่หลายคนมองว่าเป็นเรื่องปกติของชีวิต แต่หากปล่อยให้สะสมโดยไม่รู้ตัว อาจกลายเป็นต้นตอของปัญหาสุขภาพกายและจิตใจที่ร้ายแรงได้ หลายคนเผชิญกับภาวะเครียดโดยไม่ทันสังเกตได้ การทำแบบประเมินความเครียด หรือแบบวัดความเครียด เพื่อรู้ระดับความเครียดของตัวเองเป็นแนวทางการป้องกันตั้งแต่เนิ่น ๆ

สาเหตุของภาวะเครียดในแต่ละคนอาจแตกต่างกัน แต่โดยส่วนใหญ่มักเกิดจากปัจจัยเหล่านี้

• ความกดดันจากการทำงาน เช่น งานล้นมือ ทำงานไม่ทันเวลา ความคาดหวังสูงจากหัวหน้า
• ปัญหาครอบครัวหรือความสัมพันธ์ ทะเลาะกับคนใกล้ตัว หย่าร้าง สูญเสียคนรัก
• ปัญหาด้านการเงิน รายได้ไม่พอรายจ่าย หนี้สินสะสม
• สุขภาพกายที่ทรุดโทรม เจ็บป่วยเรื้อรัง หรือมีโรคประจำตัว
• การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในชีวิต เช่น การย้ายบ้าน ย้ายงาน เริ่มต้นชีวิตใหม่
• ความกังวลในอนาคต เช่น กลัวความล้มเหลว หรือไม่มั่นคงในชีวิต
• ความรู้สึกโดดเดี่ยวหรือไม่มีที่พึ่งพิงทางใจ

ทำความรู้จัก ประเมินความเครียดคืออะไร?

การประเมินความเครียด เป็นการสำรวจและตรวจสอบสภาพจิตใจของตัวเองว่าอยู่ในระดับใด ผ่านแบบสอบถามความเครียด ซึ่งออกแบบมาเพื่อวัดระดับความเครียด ทั้งในด้านอารมณ์ พฤติกรรม และผลกระทบต่อร่างกาย โดยการประเมินนี้สามารถช่วยให้คุณรู้ทันความเปลี่ยนแปลงภายในจิตใจ และเตรียมรับมือกับภาวะโรคเครียดได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ

การสังเกตภาวะทางด้านจิตใจและอารมณ์ของตัวเองเป็นสิ่งสำคัญ การใช้แบบประเมินความเครียดเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่จะช่วยให้คุณรู้จักระดับความเครียดของตัวเองในแต่ละช่วงเวลาได้อย่างชัดเจน และสามารถคัดกรองเบื้องต้นว่าตัวเองมีแนวโน้มเข้าสู่ภาวะโรคเครียดหรือไม่ เพื่อป้องกันการเกิดปัญหาทางอารมณ์ที่อาจลุกลามจนไปกระทบต่อด้านจิตใจอย่างรุนแรง และเป็นการเตรีบมพร้อมสำหรับการเข้ารับคำปรึกษาจากจิตแพทย์ได้ทันที

ประโยชน์ของแบบประเมินความเครียดมีอะไรบ้าง?

เพราะความเครียดไม่สามารถมองเห็นได้จากภายนอกเหมือนโรคทางกาย การใช้แบบประเมินความเครียดประเมินตัวเองทำให้คุณรู้ทันสัญญาณเตือนภายในใจได้ โดยมีประโยชน์ดังนี้

• รู้ระดับความเครียดของตัวเอง ช่วยให้เข้าใจว่าความเครียดอยู่ในระดับไหนบ้าง อย่างเช่น ต่ำ ปานกลาง หรือสูง
• ป้องกันโรคเครียด หากพบว่าตัวเองมีแนวโน้มเข้าสู่ภาวะโรคเครียด หรือมีอารมณ์แปรปรวน การรู้ตัวเร็วจะช่วยให้สามารถจัดการกับปัญหาได้ทันท่วงที
• ช่วยตัดสินใจได้เร็วขึ้นว่าจะขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญหรือไม่ แบบประเมินโรคเครียดช่วยให้คุณกล้าก้าวไปขอความช่วยเหลือได้อย่างถูกต้อง
• สามารภประเมินตัวเองได้ทุกที่ทุกเวลา เพราะปัจจุบันมีแบบทดสอบโรคเครียดออนไลน์มากมายที่สามารถใช้งานได้ฟรี ง่าย และรวดเร็ว
• เข้าใจความเปลี่ยนแปลงของจิตใจในระยะยาว เพราะการทำแบบวัดความเครียดเป็นระยะ ๆ สามารถเปรียบเทียบสภาพจิตใจในแต่ละช่วงได้ ทำให้สามารถวางแผนดูแลตัวเองได้ดียิ่งขึ้น

ภาวะความเครียดระดับใด ที่จำเป็นต้องไปพบแพทย์

แม้ความเครียดจะเป็นสิ่งที่พบได้ในชีวิตประจำวัน แต่หากคุณเริ่มรู้สึกว่าความเครียดนั้นส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตและการดำเนินชีวิตประจำวัน อาจถึงเวลาที่ควรปรึกษาจิตแพทย์ ในการใช้แบบประเมินความเครียดจะช่วยวัดระดับความเครียดเบื้องต้น เพื่อประเมินว่าอาการที่คุณกำลังเผชิญอยู่ ควรได้รับการดูแลจากแพทย์หรือจิตแพทย์แล้วหรือยัง

หากคุณทำแบบประเมินภาวะเครียด แล้วพบว่าผลลัพธ์จากแบบทดสอบโรคเครียดอยู่ในระดับปานกลางถึงรุนแรง และมีอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบเข้ารับคำปรึกษาจากจิตแพทย์หรือนักบำบัดโดยทันที

• มีอาการนอนไม่หลับ พักผ่อนไม่เพียงพอเป็นเวลาหลายวัน
• รู้สึกหมดแรง ไม่อยากทำกิจกรรมใด ๆ ที่เคยสนุกหรือมีความสุข
• มีอารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย หรือซึมเศร้าโดยไม่ทราบสาเหตุ
• มีอาการทางกายร่วมด้วย เช่น ปวดหัว ปวดท้อง ใจสั่น โดยแพทย์ตรวจไม่พบความผิดปกติทางร่างกาย
• เริ่มมีความคิดทำร้ายตัวเอง หรือไม่อยากมีชีวิตอยู่
• ไม่สามารถควบคุมความคิดหรืออารมณ์ตนเองได้ในสถานการณ์ปกติ

ทำแบบประเมินความเครียด เพื่อเริ่มต้นดูแลสุขภาพจิตใจของตัวคุณเอง

หลายคนเข้าใจว่าความเครียดเป็นเรื่องธรรมดา แต่เมื่อสะสมมากเกินไปจนเริ่มส่งผลให้เกิดพฤติกรรมบางอย่างหรือผลกระทบทางด้านร่างกายและจิตใจได้ อย่ารอให้ปัญหาลุกลาม หากคุณรู้สึกเหนื่อยล้า อ่อนเพลีย หงุดหงิดง่าย หรือไม่มีสมาธิ ลองเริ่มต้นด้วยการทำแบบประเมินความเครียดที่สามารถหาได้ทั่วไป เพื่อสำรวจสุขภาพจิตของคุณ และหากพบว่ามีแนวโน้มของโรคเครียด อย่าลังเลที่จะขอคำปรึกษาจากนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์ เพราะสุขภาพใจที่แข็งแรงคือรากฐานของชีวิตที่มีความสุข