พระเยซู จาก "ยาชูอา" สู่ "จีซัส" - การเดินทางแห่งชื่อเรียกขาน

บทความนี้ไขปริศนาชื่อเรียกขานของศาสดาผู้ยิ่งใหญ่แห่งศาสนาคริสต์ โดยเริ่มต้นจากความสงสัยว่าพระเยซูที่เรารู้จักกันในชื่อต่างๆ นั้น มีชื่อดั้งเดิมว่าอะไรกันแน่

ภาพจำของพระเยซูในฐานะชายชาวตะวันตกนั้น แท้จริงแล้วเป็นผลจากการเผยแผ่ศาสนาคริสต์ในยุโรปและการสร้างสรรค์งานศิลปะโดยชาวยุโรปเอง พระเยซูตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์คือชาวยิว ประสูติและใช้ชีวิตอยู่ในดินแดนที่เป็นประเทศอิสราเอลปัจจุบัน ทำให้รูปลักษณ์ของท่านน่าจะใกล้เคียงกับชาวตะวันออกกลางมากกว่า

แม้ว่าชื่อสาวกและชื่อที่คุ้นเคยอย่าง "จีซัส" หรือ "เยซู" จะฟังดูเป็นชื่อฝรั่ง แต่แท้จริงแล้วชื่อเหล่านี้มีรากฐานมาจากชื่อของชาวยิวในพระคัมภีร์ไบเบิล ซึ่งถูกนำไปใช้และปรับเปลี่ยนสำเนียงตามภาษาต่างๆ ในยุโรป
เพื่อให้เข้าใจถึงชื่อดั้งเดิม เราต้องพิจารณาภาษาที่ใช้ในยุคสมัยของพระเยซู ซึ่งมีหลักๆ สามภาษาคือ ฮีบรู กรีก และอาราเมอิก นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่าภาษาพูดหลักของพระเยซูคือภาษาอาราเมอิก แต่ท่านก็น่าจะเข้าใจภาษาฮีบรูในฐานะภาษาของพระคัมภีร์ และอาจจะรู้ภาษากรีกด้วย

จากการสืบค้นในบันทึกของชาวยิว พบว่าชื่อของพระเยซูในภาษาฮีบรูคือ ยาชูอา (Yeshua) ซึ่งมีความหมายว่า "พระเจ้าทรงเป็นผู้ช่วยให้รอดพ้น" ชื่อนี้เป็นชื่อที่นิยมในหมู่ชาวยิวในยุคนั้น แต่การออกเสียงที่แน่นอนของสระนั้นไม่สามารถระบุได้อย่างชัดเจนเนื่องจากระบบภาษาฮีบรูในยุคแรกไม่มีการบันทึกสระ

การเปลี่ยนแปลงจาก "ยาชูอา" มาเป็น "จีซัส" นั้นเกิดขึ้นจากการถ่ายทอดผ่านภาษากรีก เมื่อชาวยิวที่นับถือศาสนาคริสต์เขียนพระคัมภีร์พันธสัญญาใหม่เป็นภาษากรีก เสียงในภาษาฮีบรูจึงถูกปรับให้เข้ากับระบบเสียงของภาษากรีก "ยาชูอา" กลายเป็น "เยซุส" (Iēsous) และต่อมาได้วิวัฒนาการผ่านภาษาลาตินและภาษาอื่นๆ ในยุโรป จนกระทั่งกลายเป็น "จีซัส" ในภาษาอังกฤษ

สำหรับในภาษาไทย การที่เราออกเสียงว่า "เยซู" นั้นเป็นผลมาจากการรับเอาศาสนาคริสต์เข้ามาในยุคแรกๆ ผ่านทางชาวโปรตุเกส ซึ่งมีอิทธิพลต่อคำศัพท์ทางศาสนาในภาษาไทยหลายคำ ทำให้เราคุ้นเคยกับสำเนียงที่ใกล้เคียงกับภาษากรีกมากกว่าภาษาอังกฤษ

ดังนั้น โดยสรุปแล้ว ชื่อดั้งเดิมที่ใกล้เคียงที่สุดของพระเยซูคือ ยาชูอา ในภาษาฮีบรู ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนแปลงและปรับสำเนียงไปตามภาษาและยุคสมัยต่างๆ จนกลายเป็นชื่อที่เราคุ้นเคยกันในปัจจุบัน