โซเชียลแซว “เขมรชอบเคลมไทย” – แล้วเขมรมีโมเมนต์แบบนี้ไหม? กับหนังฮอลลีวูดปี 1946 ‘Anna and the King of Siam’

ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ความขัดแย้งทางวัฒนธรรมระหว่างไทยกับกัมพูชา หรือที่ชาวโซเชียลเรียกติดปากว่า “เขมร” กลายเป็นประเด็นที่ถูกหยิบยกมาพูดถึงบ่อยครั้ง โดยเฉพาะเมื่อเกิดกรณีที่ชาวกัมพูชาอ้างว่าศิลปะ วัฒนธรรม หรืออาหารบางอย่างมีรากฐานมาจากตนเอง ทำให้เกิดกระแส "เขมรชอบเคลมไทย" ที่ชาวไทยจำนวนไม่น้อยพูดถึงกันอย่างเผ็ดร้อนในโลกออนไลน์

ล่าสุด มีคนในโซเชียลได้ย้อนกลับไปถึงภาพยนตร์ฮอลลีวูดเรื่อง “Anna and the King of Siam” ที่ออกฉายในปี ค.ศ. 1946 ซึ่งเป็นหนึ่งในผลงานของสหรัฐอเมริกาที่สร้างจากเรื่องราวของ แหม่มแอนนา เลียวโนเวนส์ กับพระมหากษัตริย์แห่งสยาม (ซึ่งต่อมาถูกดัดแปลงซ้ำหลายเวอร์ชันรวมถึง “The King and I”) โดยในหนังเรื่องนี้ นักแสดงชาวตะวันตกต่างพากันสวมชุดไทยและจำลองวิถีชีวิตราชสำนักในยุคสยาม ทำให้คนไทยในยุคหลังย้อนถามเล่น ๆ ว่า “เขมรมีโมเมนต์แบบนี้บ้างไหม?”

คำถามนี้สะท้อนถึงมุมมองในเชิงวัฒนธรรมว่า “ภาพจำของโลกเกี่ยวกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” ส่วนใหญ่มักมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่ “สยาม” หรือ “ไทย” มาโดยตลอด แม้แต่ในสื่อระดับโลกอย่างฮอลลีวูดก็ยังเลือกเล่าเรื่องของราชอาณาจักรสยามก่อนเรื่องของชาติอื่นในภูมิภาคเดียวกัน

แม้หนังเรื่องนี้จะถูกวิจารณ์ในภายหลังว่าอาจมีการนำเสนอที่ไม่ถูกต้องตามประวัติศาสตร์ไทยแท้ ๆ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า ประเทศไทยเคยเป็นแรงบันดาลใจให้โลกตะวันตกผลิตงานศิลปะที่พูดถึงวิถีชีวิต วัฒนธรรม และราชสำนักของไทยในระดับสากล ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายชาติเพื่อนบ้านอาจไม่มีหรือยังไม่เคยได้รับการพูดถึงในลักษณะนี้

คำแซวในโซเชียลแม้จะดูติดตลก แต่ก็ชวนให้ตั้งคำถามถึง Soft Power และ อัตลักษณ์ระดับโลก ว่าใครกันแน่ที่มี “ของจริง” และใครที่กำลังพยายาม “เคลม” ของคนอื่นมาเป็นของตัวเอง

แอนนาอาจจะเป็นแหม่ม แต่สวมชุดไทยแล้วโลกจำได้ว่าเธออยู่ ‘สยาม’ ไม่ใช่ที่อื่น — นี่แหละ... Soft Power ของจริง