ภาวะเบาหวานขึ้นตา หากไม่รีบรักษาอาจตาบอดได้ อันตรายถึงตาบอดตลอดชีวิต

ภาวะเบาหวานขึ้นตา (diabetic retinopathy) เป็นภาวะแทรกซ้อนในผู้เป็นโรคเบาหวาน เกิดจากการที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงผิดปกติจากเบาหวาน หากเป็นหนักส่งผลให้หลอดเลือดฝอยเสื่อมทั่วร่างกาย รวมถึงเส้นเลือดฝอยที่บริเวณจอประสาทตาด้วย ทำให้เลือดและสารต่าง ๆ รั่วซึมออกมา ทำให้หลอดเลือดตรงจอประสาทตาได้รับความเสียหาย สามารถเกิดขึ้นได้กับคนที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 1 หรือชนิดที่ 2 ยิ่งเป็นเบาหวานนานขึ้น และ ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้น้อยลง โอกาสที่จะเป็นเบาหวานขึ้นตาก็จะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น

ส่วนหนึ่งของผู้ที่เป็นโรคเบาหวานมักจะสูญเสียการมองเห็นในภาวะแทรกซ้อนนี้ โดยภาวะเบาหวานขึ้นจอตา มีวิธีการรักษาที่หลากหลาย แต่หากปล่อยไว้ไม่รักษาจะทำให้สูญเสียการมองเห็น และถ้าเป็นถึงขั้นรุนแรงแล้ว อาจจะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้และจะตาบอดไปตลอดชีวิต

อาการของภาวะเบาหวานขึ้นจอตา

เมื่อหลอดเลือดในจอประสาทตาเริ่มถูกทำลายจากระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงขึ้น อาการต่าง ๆ จะเริ่มปรากฏขึ้นตามระยะความรุนแรง

• ในช่วงระยะเริ่มแรกผู้ป่วยจะไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ

• มีจุดเลือดออกในจอตา ทำให้เห็นภาพพร่ามัว

• มีไขมันรั่วในจอตา ทำให้จอประสาทตาบวม

• เมื่อมีอาการมากขึ้น จะมีเลือดออกในน้ำวุ้นตา

• จอประสาทหลุดลอก

• มองเห็นจุด หรือ เส้นสีดำลอยอยู่ในสายตา 

• มองเห็นภาพซ้อน หรือ บิดเบี้ยว 

• การมองเห็นแย่ลง  

• แยกแยะสีได้ยากขึ้น 

• เห็นภาพมืด หรือ ว่างเปล่าเป็นบางจุด 

• สูญเสียการมองเห็น 

สาเหตุที่ทำให้เบาหวานขึ้นตา

เบาหวานขึ้นตาเกิดจากการมี ระดับน้ำตาลในเลือดสูง เป็นเวลานาน เมื่อเวลาผ่านไป น้ำตาลในเลือดมากเกินไปอาจนำไปสู่การอุดตันของหลอดเลือดเล็ก ๆ ที่หล่อเลี้ยงเรตินา (Retina) ทำให้เลือดไปเลี้ยงไม่ได้ ส่งผลให้ดวงตาพยายามสร้างเส้นเลือดใหม่ แต่หลอดเลือดใหม่เหล่านี้ไม่พัฒนาอย่างถูกต้อง และ อาจรั่วไหลได้ง่าย ซึ่งทําให้ผู้ป่วยเบาหวานตาบอดได้มากกว่าคนปกติถึง 25 เท่า ทั้งนี้การเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์  หรือ เป็นเบาหวานก่อนตั้งครรภ์ สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะเบาหวานขึ้นจอตาได้

ผู้ป่วยโรคเบาหวานทุกคนมีโอกาสเป็นเบาหวานขึ้นตา และ อาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น เนื่องจาก 

• เป็นเบาหวานมานาน 

• ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ดี

• ความดันโลหิตสูง 

• คอเลสเตอรอลสูง 

• การตั้งครรภ์

• การสูบบุหรี่ 

การรักษาภาวะเบาหวานขึ้นตา

• ควบคุมระดับน้ำตาล : หากผู้ป่วยเป็นในระยะแรก แพทย์จะให้ผู้ป่วยควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในระดับปกติ

• ใช้แสงเลเซอร์ : ใช้ในระยะที่เลือดออกในตายังไม่มาก

• ฉีดยาเข้าไปในดวงตา : ในกรณีผู้ป่วยจอประสาทตาบวม เพื่อลดการบวมขอจอประสาทตา

• การผ่าตัด : ในกรณีผู้ป่วยมีเลือดเต็มจอประสาทตาหรือจอประสาทตาหลุดลอก

การป้องกันภาวะเบาหวานขึ้นตา

• ไม่กินอาหารที่มีแป้ง ไขมันมากเกินไป อาหารแปรรูป และอาหารปรุงแต่งรส โดยเฉพาะ หวานจัด เค็มจัด 

• ออกกำลังกายสม่ำเสมออย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์  

• ควบคุมน้ำตาลให้อยู่ในระดับปกติ (ระหว่าง 70-100 mg/dL)

• กินยา หรือ ฉีดอินซูลินตามแพทย์แนะนำ 

• พบแพทย์ตามนัด เพื่อตรวจระดับน้ำตาลในเลือด  

• รักษาระดับความดันโลหิตและคอเลสเตอรอลให้อยู่ในระดับปกติ 

• งดสูบบุหรี่ เนื่องจากบุหรี่เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ของโรคเบาหวาน รวมถึงเบาหวานขึ้นตา

• ใส่ใจกับการเปลี่ยนแปลงการมองเห็น โดยรีบพบแพทย์ทันที หากการมองเห็นเปลี่ยนไปหรือเห็นภาพพร่ามัว 

โรคเบาหวานไม่จำเป็นต้องนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นเสมอไป การควบคุมเบาหวาน ดูแลสุขภาพ พบแพทย์ตามนัดปฏิบัติตามแพทย์แนะนำ ตรวจสุขภาพตาเป็นประจำ เพื่อรักษาคุณภาพชีวิตและการมองเห็นให้ยืนยาว สามารถช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้เป็นอย่างดี