นอนหลับมากเกินไป (Hypersomnia) เสี่ยงเป็นซึมเศร้า !

 

การนอนมากเกินไป (hypersomnia) เป็นสิ่งที่ผิดปกติ เกิดขึ้นได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ภาวะนี้จะมีลักษณะที่ต้องการนอนเพิ่มขึ้นทั้งในช่วงกลางวันและกลางคืน  มีภาวะตื่นยากมากจากการนอน เมื่อตื่นนอนก็รู้สึกว่าต้องการนอนต่อไปอีก แม้จะหลับมาอย่างมากเพียงพอแล้ว หลังตื่นขึ้นมาอาจงัวเงีย ไม่สดชื่น บางครั้งอาจจะรู้สึกสมาธิ หรือ ความจำแย่ลง รู้สึกอ่อนเพลียทั้งวัน ไม่ค่อยมีแรงในการทำกิจกรรมต่าง ๆ บางคนอาจหงุดหงิดง่าย ทำให้มีปัญหาทะเลาะกับบุคคลอื่นเป็นประจำ และ ระหว่างวันมีความต้องการที่จะนอนหลับหลายครั้ง บางรายอาจเกิดขึ้นในเวลาที่ไม่เหมาะสม เช่น ขับรถ ใช้เครื่องจักรที่อาจเกิดอันตราย ขณะคุยกัน หรือ ระหว่างกินอาหาร

 

 

สาเหตุที่ทำให้นอนมากเกินไป

• อดนอนเป็นเวลานาน และ บ่อยครั้ง จนร่างกายพักผ่อนไม่พอ

 

• นาฬิกาชีวภาพในร่างกายแปรปรวน ปรับเวลาผิด เช่น การเดินทางข้ามประเทศที่ต่างช่วงเวลากัน

 

• ฮอร์โมนในร่างกาย หรือ สารเคมีในสมองไม่ปกติ

 

• นอนกรน มีภาวการณ์หยุดหายใจในช่วงนอนหลับ ทำให้ร่างกายรับออกซิเจนไม่พอ

 

• สมองได้รับบาดเจ็บ หรือ โรคเกี่ยวกับทางสมอง

 

• การกินยาบางชนิด เช่น ยาแก้แพ้ ยาคลายเครียด

 

• สุขภาพจิต เช่น ผู้ที่มีภาวะซึมเศร้า อาจมีเรื่องการนอนไม่หลับ บางคนหลับมากเกินไปรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา ไม่อยากทำอะไร อยากนอนตลอดทั้งวัน

 

 

ผลกระทบจากการ นอนหลับมากเกินไป

• สมองเฉื่อยชา สมองล้า กลายเป็นคนไร้ชีวิตชีวา

 

• ประสิทธิภาพการทำงานของกระดูก กล้ามเนื้อ และ ข้อ ลดลงหากไม่มีการเคลื่อนไหวนาน ๆ อาจมีผลทำให้กระดูก หรือ กล้ามเนื้อไม่แข็งแรง มีปัญหาข้อต่าง ๆ เคลื่อนไหวได้ยากตามมา

 

• น้ำหนักเกิน / นำหนักมากกว่าเดิม เนื่องจากระบบการเผาผลาญไขมันลดลง มีการสะสมไขมันเพิ่มขึ้น ส่งผลให้เกิดโรคต่าง ๆ เช่น เบาหวาน ความดันเลือดสูง ไขมันในเลือดสูง

 

• ไม่สามารถรับผิดชอบหน้าที่ต่าง ๆ ของตนเอง อาจถูกตำหนิต่อว่าจากคนรอบข้าง เกิดความรู้สึกขาดคุณค่า และเกิดเป็นภาวะซึมเศร้าได้

 

 

การนอนมากเกินไปสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าอย่างไร ?

ปัญหาการนอนเป็นส่วนหนึ่งของภาวะซึมเศร้า เพราะอาจทำให้มีการนอนมากเกินไป หรือ นอนไม่พอ เมื่อมีภาวะซึมเศร้า จะทำให้มีความรู้สึกเศร้า สิ้นหวัง ไร้ค่า ไร้ประโยชน์ ไม่สามารถรับผิดชอบหน้าที่ได้ตามปกติ และ การนอนมาก ๆ ทำให้ฮอร์โมนในร่างกายแปรปรวน โดยเฉพาะ “เคมีอารมณ์ สารความสุข” จำพวก “เซโรโทนิน (Serotonin)” และ “เอนดอร์ฟิน (Endorphin)” ลดต่ำลง

 

 

อาการซึมเศร้าที่ควรเฝ้าสังเกต

• รู้สึกเศร้า ว่างเปล่า หรือ หงุดหงิดง่าย

 

• รู้สึกสิ้นหวัง ไร้ค่า หรือ รู้สึกผิด

 

• รู้สึกอ่อนเพลียและเชื่องช้า

 

• วิตกกังวล กระวนกระวาย

 

• ขาดความสนใจในสิ่งต่าง ๆ

 

• หมดแรง

 

• มีปัญหาเกี่ยวกับการทำสมาธิ การคิด การตัดสินใจ

 

• ความอยากอาหารเปลี่ยนแปลงไปทำให้น้ำหนักร่างกายเปลี่ยนแปลง

 

• ความอยากนอนเพิ่มขึ้น หรือ ลดลง

 

• คิดเกี่ยวกับการตาย ไม่อยากมีชีวิตอยู่ วางแผนหรือพยายามทำร้ายตัวเอง

 

วิธีแก้ไขอาการนอนมากเกินไป

1.เข้านอนไม่เกิน 4 ทุ่ม ปกติร่างกายจะนอนหลับเป็นรอบ ถ้าเริ่มตั้งแต่เคลิ้ม ๆ สะลึมสะลือจนถึงขั้นหลับลึก จะกินเวลารอบละ 90 นาที คืนละ 5-6 รอบ ยิ่งนอนหัวค่ำก็จะทำให้มีโอกาสนอนได้หลับลึกมากขึ้น

 

2.กำหนดตารางเข้านอนและตื่นนอนเวลาเดียวกันทุกวันเป็นประจำสม่ำเสมอ

 

3.จัดห้องนอนให้โปร่งโล่ง อากาศระบายได้ดี ร่างกายที่ได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอจะทำให้สมองเซื่องซึม และง่วงนอนตลอดเวลา

 

4.ออกกำลังกายเป็นประจำสม่ำเสมอ แต่ควรหลีกเลี่ยงในช่วงก่อนเวลาเข้านอน

 

5.นั่งสมาธิหรือกิจกรรมเบา ๆ เพื่อผ่อนคลายก่อนเข้านอน

 

6.กินอาหารเป็นเวลาสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงการกินจนแน่นก่อนเวลาเข้านอน

 

7.หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ คาเฟอีน สูบบุหรี่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งก่อนช่วงเวลาเช้านอน