โรคเกลียดตัวเอง Self-hatred

โรคเกลียดตัวเอง Self-hatred คือความรู้สึกที่ไม่ชอบตัวเอง เกลียดตัวเอง คิดว่าตัวเองไม่ดีพอ ซึ่งไม่ใช่โรคหรืออาการผิดปกติทางจิต ทำให้ยากที่จะคัดกรองหรือตรวจวินิจฉัยออกมา ต้องอาศัยตัวเองในการบอกเล่าความรู้สึกที่มีต่อตัวเอง จึงจะค้นพบได้ว่ากำลังเผชิญกับความรู้สึกนึกคิดนี้

อาการของ โรคเกลียดตัวเอง

• ไม่มีตรงกลาง มองตัวเองแค่ดีหรือไม่ดี
• มีความคิดแง่ลบ มองโลกแง่ร้าย
• ใช้อารมณ์มากกว่าเหตุผล
• ความพึงพอใจในตัวเองต่ำ (low self-esteem) เอาตัวเองไปเปรียบเทียบกับคนอื่น
• ชีวิตขึ้นอยู่กับคนอื่น ฟังความเห็นของทุกคนยกเว้นตัวเอง
• ไม่ยอมรับคำชม ปฏิเสธเวลาที่คนอื่นชื่นชม พูดถึงในแง่ดี เพราะคิดว่าไม่คู่ควร
• พยายามทำตัวให้เข้ากับคนอื่น รู้สึกว่าตัวเองเป็นคนนอกตลอดเวลา เลยต้องทำตัวดี ๆ ให้เข้ากับคนอื่น
• เก็บทุกคำตำหนิมาใส่ใจ
• ขี้อิจฉา รู้สึกอิจฉาที่คนอื่นดีกว่า
• กลัวมิตรภาพ ไม่กล้ามีเพื่อนสนิท รู้สึกไม่ดีถ้ามีคนเข้ามาใกล้ชิดมากเกินไป
• ไม่กล้าทำอะไรเพราะกลัวล้มเหลว
• ไม่ให้อภัยตัวเอง จมอยู่กับสิ่งที่ทำผิดพลาด

เกลียดตัวเอง เกิดจากอะไร ?

• นิสัยส่วนตัว เช่น คนที่มีความพึงพอใจในตัวเองต่ำ (low self-esteem) ไม่มั่นใจในตัวเอง คิดว่าตัวเองไม่สมควรได้รับสิ่งดี ๆ ความคาดหวังในตัวเองสูง ชอบเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่น คนเหล่านี้มักรู้สึกผิดหวัง โทษตัวเองเมื่อผลลัพธ์ที่ได้ไม่ตรงกับที่คาดหวัง
• การถูกทำร้ายร่างกายในวัยเด็ก (child abuse) จากผู้ปกครอง หรือ คนอื่น เช่น การทุบตี ด่าทอ ล่วงละเมิดทางเพศ อาจผ่านเหตุการณ์ที่ทำร้ายร่างกายและจิตใจ
• ความสัมพันธ์ที่ไม่ดี ทั้งความสัมพันธ์กับเพื่อน เพื่อนร่วมงาน คนรัก อาจทำให้เกิดบาดแผลในจิตใจ
• การถูกกลั่นแกล้ง (bully) พบในเด็กที่ถูกรังแกจากเพื่อนที่โรงเรียน พี่น้อง ญาติ ผู้ใหญ่ที่ถูกกลั่นแกล้งในที่ทำงาน และการกลั่นแกล้งในโลกออนไลน์ (cyberbullying)
• การถูกเหยียดสีผิว เพศ เชื้อชาติ (racism) 
• โรคทางจิตเวช เช่น โรควิตกกังวล โรคซึมเศร้า โรคไบโพลาร์ (bipolar disorder)

วิธีการรับมือเมื่อรู้สึกเกลัยดตัวเอง

• สังเกต หลีกเลี่ยงปัจจัยที่กระตุ้น เช่น เมื่อถูกกลั่นแกล้งจากคนที่ทำงาน ควรหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้ากับคนเหล่านั้น แล้วแจ้งหัวหน้างานเพื่อแก้ปัญหาต่อไป
• เปลี่ยนความคิดในแง่ลบให้เป็นแง่บวก เช่น เปลี่ยนจาก “ฉันไม่มีทางทำได้หรอก” เป็น “ฉันทำได้อยู่แล้ว” เพิ่มความมั่นใจให้ตัวเอง
• ให้อภัยตัวเองเมื่อทำผิด ไม่โทษตัวเอง และนำข้อผิดพลาดไปปรับปรุงแก้ไข
• รู้ขีดจำกัดของตัวเอง คิดไว้เสมอว่าไม่มีใครสามารถควบคุมทุกสิ่งให้เป็นไปตามที่ต้องการได้
• ทำกิจกรรมร่วมกับคนที่รัก เช่น เพื่อนสนิท คนในครอบครัว เพิ่มสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน ฝึกการอยู่กับผู้อื่นไม่กีดกันตัวเองออกห่างจากคนอื่น เพื่อจะได้เห็นตัวเองในด้านอื่น ๆ เมื่อทำกิจกรรมกับผู้คนจะได้รู้ว่าตัวเองยังมีข้อดีอีกมาก
• ดูแลตัวเอง เช่น กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกาย ทำกิจกรรมผ่อนคลายความเครียด เช่น นั่งสมาธิ เล่นโยคะ ทำงานอดิเรก

โรคเกลียดตัวเอง จะไม่สามารถทำร้ายตัวเองได้หากรู้วิธีแก้ไขที่ถูกต้อง อย่ามองข้ามคุณค่าในตัวเอง รักตัวเองให้มาก ใส่ใจ และ ลองฟังเสียงหัวใจตัวเองว่าลึก ๆ หาความต้องการของตัวเองว่าคืออะไร รวมทั้งหาเวลาให้รางวัลแก่ชีวิตเป็นการเติมไฟ เสริมให้การใช้ชีวิตนั้นให้มีความมั่นใจมากขึ้น