ตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานคืออะไร ควรเลือกบริการช่างอย่างไรบ้าง?

การตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานเป็นการบวนการสำคัญ ที่ผู้ประกอบการโรงงานอุตสาหกรรมควรให้มีการจัดการตรวจสอบอยู่เป็นประจำทุกปี เพราะการตรวจระบบไฟฟ้าให้สามารถทำงานได้เป็นปกติและถูกต้องตามมาตรฐาน เป็นหัวใจสำคัญของระบบการผลิตสินค้าและการดำเนินงานภายในโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ 

นอกจากที่การตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของอุปกรณ์และเครื่องจักรภายในโรงงานแล้ว ยังช่วยป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้นได้อีกด้วย บทความนี้จะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับการตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน, กฎหมายเกี่ยวกับการตรวจรับรองระบบไฟฟ้า รวมไปถึงการเลือกบริการตรวจสอบระบบไฟฟ้าอย่างเหมาะสม

ตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานคืออะไร? แตกต่างจากไฟฟ้าที่ใช้ในบ้านหรือไม่?

การตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน เป็นขั้นตอนหนึ่งในการประเมินและตรวจสอบการทำงานของระบบไฟฟ้าที่ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม หรือสถานประกอบการต่าง ๆ ให้เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ เพื่อลดโอกาสการเกิดอันตรายหรือความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินในกรณีที่เกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดได้ โดยอาจครอบคลุมถึงการตรวจสอบการทำงานและสภาพการใช้งานของอุปกรณ์ไฟฟ้า แหล่งจ่ายไฟ หม้อแปลงไฟฟ้า และองค์ประกอบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ว่าอยู่ในสภาพดีและพร้อมใช้งานหรือไม่

โดยปกติแล้วการตรวจสอบระบบไฟฟ้าสำหรับโรงงานอุตสาหกรรม หรือสถานประกอบการขนาดใหญ่ ย่อมมีความแตกต่างจากการตรวจสอบระบบไฟฟ้าในอาคารพาณิชย์ หรือบ้านที่พักอาศัยพอสมควร เนื่องจากปริมาณการใช้ไฟฟ้าในโรงงานที่มีมากกว่าบ้านเรือนทั่วไปหลายเท่าตัว จึงจำเป็นต้องมีการใช้งานระบบไฟฟ้าแรงสูง และความซับซ้อนของระบบไฟฟ้าภายในโรงงาน นอกจากนี้การตรวจสอบบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าในโรงงานต้องได้มาตรฐานความปลอดภัยตามข้อกำหนดของกฎหมายอีกด้วย

กฎหมายที่เกี่ยวกับการตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานในประเทศไทย

นอกจากความสำคัญด้านประสิทธิภาพการทำงานและความปลอดภัยแล้ว ยังมีข้อควรรู้สำหรับผู้ประกอบการโรงงานอุตสาหกรรม นั่นคือในการตรวจไฟฟ้าประจำปี กฎหมายที่เกี่ยวข้องจากกระทรวงอุตสาหกรรม และกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ทำให้สถานประกอบการมีความจำเป็นที่จะต้องจัดให้มีการตรวจสอบ รวมถึงการซ่อมบำรุงระบบไฟฟ้า เครื่องจักร และอุปกรณ์ที่ใช้ไฟฟ้า ตามมาตรฐานความปลอดภัยที่กำหนดอย่างถูกต้องเป็นประจำทุกปี โดยต้องมีการจัดทำรายงานผลการตรวจสอบรับรองมาตรฐานสำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอีกด้วย 

ยกตัวอย่างกฎกระทรวงอุตสาหกรรม ที่ได้มีการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยเกี่ยวกับการตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานอุตสาหกรรม พ.ศ. 2550 ระบุไว้ว่า ผู้ประกอบกิจการประเภทโรงงานจะต้องมีมาตรการในการดูแลรักษา และรับรองความปลอดภัยของโรงงานโดยการจัดให้มีการตรวจสอบระบบไฟฟ้าในโรงงานเป็นประจำทุกปี โดยบุคลากรที่รัฐมนตรีได้กำหนดไว้ และให้มีการบันทึกผลการตรวจระบบไฟฟ้าในเอกสารไว้เป็นหลักฐาน

ผู้ที่สนใจสามารศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่: http://reg3.diw.go.th/safety/wp-content/uploads/2021/07/electrical_systemV.63.pdf

ตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน ต้องดูส่วนใดบ้าง

การตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน มีขั้นตอนและกระบวนการตรวจสอบที่รัดกุมตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าระบบไฟฟ้าของสถานประกอบการนั้น ๆ อยู่ในสภาพที่พร้อมใช้งาน และมีความปลอดภัย ดังนั้นผู้ที่ได้รับมอบหมายหน้าที่ให้มาตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน จะต้องเป็นผู้ที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในเรื่องระบบไฟฟ้า การตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ส่วนที่สำคัญ ได้แก่

1. การตรวจสอบระบบไฟฟ้าทั่วไป

การตรวจสอบในส่วนนี้ จะเป็นการตรวจสอบสภาพการใช้งาน และระบบไฟฟ้าโดยรวมเบื้องต้น โดยเจ้าหน้าที่ตรวจสอบสามารถสังเกตเห็นได้จากภายนอก ไม่ว่าจะเป็นการตรวจสอบสภาพสายไฟ ว่ามีสิ่งผิดปกติหรือมีความชำรุด-เสื่อมสภาพหรือไม่ โดยอาจมีความจำเป็นต้องซ่อมแซมหรือเปลี่ยนใหม่ หากสายไฟชำรุด นอกจากนี้ยังรวมไปถึงจุดข้อต่อของสายไฟ การตรวจสอบอุณหภูมิและการระบายอากาศที่เหมาะสมของห้องไฟฟ้า การทำงานของแบตเตอรี่ และไฟฟ้าส่องสว่างฉุกเฉิน เป็นต้น

2. การตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้า

แน่นอนว่าการตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานที่ต้องใช้เครื่องจักรไฟฟ้าประเภทต่าง ๆ มีความจำเป็นที่จะต้องตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าอย่างละเอียด เช่น การตรวจสอบหม้อแปลง ว่ามีการรั่วซึมหรือไม่ มีสนิมขึ้นหรือไม่ สารดูดความชื้นยังอยู่ในสภาพดีหรือไม่ นอกจากหม้อแปลงแล้ว ยังต้องมีการตรวจเช็คสภาพเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (generator) หรือที่หลายคนมักคุ้นหูว่า “เครื่องปั่นไฟ” นั่นเอง เนื่องจากโรงงานอุตสาหกรรมมีความจำเป็นที่จะต้องใช้พลังงานไฟฟ้าอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน หากระบบไฟฟ้าขัดข้อง เครื่องกำเนิดไฟฟ้าจะมีบทบาทสำคัญในการผลิตไฟฟ้าในยามฉุกเฉิน เพื่อให้สามารถดำเนินงานต่อไปได้ นอกจากนี้อาจมีการตรวจสอบอุปกรณ์อื่น ๆ เช่น ตู้เมนสวิตช์ หลอดไฟ ระบบให้แสงสว่างภายในโรงงาน และอื่น ๆ

วิธีเลือกใช้บริการช่างตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน

การเลือกช่างผู้เชี่ยวชาญเพื่อตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน เป็นอีกหนึ่งขั้นตอนสำคัญที่ผู้ประกอบการควรพิจารณาอย่างรอบคอบ หากโรงงานไม่ได้รับการตรวจสอบโดยเจ้าหน้าที่ที่ขาดคุณสมบัติ อาจทำให้เกิดผลเสียในระยะยาวได้ โดยสิ่งที่ผู้ประกอบการควรคำนึงถึงเมื่อต้องเลือกช่างตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน มีดังนี้

1. ควรเป็นช่างที่ได้รับการฝึกอบรม และได้รับใบรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เป็นการตรวจสอบประวัติความน่าเชื่อถือ และความเชี่ยวชาญของช่างในขั้นตอนแรก เนื่องจากใบรับรองจะเป็นสิ่งที่ช่วยการันตีได้ว่าช่างรายนั้นได้ผ่านฝึกอบรม และมีความรู้ความเชี่ยวชาญในการตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานอย่างมีมาตรฐาน
2. ควรเลือกช่างที่มีประสบการณ์ในการตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน เนื่องด้วยระบบไฟฟ้าโรงงาน มีความซับซ้อนมากกว่าระบบไฟฟ้าทั่ว ๆ ไปมาก หากได้ช่างที่มีประสบการณ์ในการตรวจระบบไฟฟ้ามาก่อน ก็จะสามารถระบุปัญหาได้อย่างตรงจุด และได้รับคำแนะนำในการแก้ไขปัญหาอย่างเหมาะสมได้
3. ควรเลือกใช้บริการช่างที่มีการนำเทคโนโลยี หรืออุปกรณ์ที่ทันสมัย มาใช้ในการตรวจสอบ เพื่อช่วยให้การประเมินค่าต่าง ๆ มีความแม่นยำมากยิ่งขึ้น
4. ควรเลือกใช้ช่างที่มีความเข้าใจในกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับการตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานประจำปี เพื่อให้การตรวจมีความถูกต้องตามกฎหมายอย่างครบถ้วน และได้รับเอกสารรายงานผลการตรวจสอบเป็นหลักฐานสำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอีกด้วย

บทสรุป ตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานสำคัญอย่างไร?

การตรวจระบบไฟฟ้าโรงงาน เป็นขั้นตอนที่ผู้ประกอบการควรให้ความสำคัญเป็นอันดับต้น ๆ เนื่องจากระบบไฟฟ้า เป็นหัวใจสำคัญของการผลิตสินค้าภายในโรงงาน และเป็นพลังงานขับเคลื่อนเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ต่าง ๆ ภายในโรงงาน นอกจากการตรวจระบบไฟฟ้าโรงงานประจำปี จะเป็นสิ่งที่กฎหมายกระทรวงและหน่วยงานต่าง ๆ กำหนดไว้แล้ว กระบวนการตรวจสอบระบบไฟฟ้าอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้โรงงานอุตสาหกรรมสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นใจ เป็นการลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับชีวิตและทรัพย์สินภายในโรงงานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ ดังนั้นการลงทุนในการตรวจสอบและบำรุงรักษาระบบไฟฟ้า จึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะทำให้ธุรกิจของคุณประสบความสำเร็จได้ในระยะยาว