การทดลองจำลองเรือนจำในมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดเปิดเผยตวามดำมืดของจิตใจมนุษย์

การทดลองในเรือนจำสแตนฟอร์ด (Stanford Prison Experiment) เป็นหนึ่งในการศึกษาทางจิตวิทยาที่มีชื่อเสียงและเป็นที่ถกเถียงกันมากที่สุดในประวัติศาสตร์การวิจัยทางจิตวิทยา การทดลองนี้จัดขึ้นในเดือนสิงหาคม ปี 1971 โดยนักจิตวิทยาชื่อดัง ฟิลิป ซิมบาร์โด (Philip Zimbardo) ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจผลกระทบของอำนาจและบทบาทในสภาพแวดล้อมที่จำลองเป็นเรือนจำ

การทดลองเริ่มต้นด้วยการคัดเลือกนักศึกษา 24 คนจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ซึ่งถูกแบ่งออกเป็นสองกลุ่มอย่างสุ่ม กลุ่มหนึ่งทำหน้าที่เป็น ผู้คุม และอีกกลุ่มหนึ่งเป็น นักโทษ นักโทษถูกจับกุมอย่างไม่คาดคิดที่บ้านของตนเอง โดยตำรวจท้องถิ่นและถูกนำไปยังเรือนจำจำลอง ซึ่งตั้งอยู่ในชั้นใต้ดินของมหาวิทยาลัย พวกเขาถูกปลดเปลือกตัวตนด้วยการให้หมายเลขแทนชื่อ และถูกปฏิบัติอย่างไร้มนุษยธรรม

สิ่งที่เกิดขึ้นในระหว่างการทดลองนั้นน่าตกใจและน่าขนลุก ผู้คุมเริ่มแสดงพฤติกรรมที่ก้าวร้าวและเผด็จการ โดยใช้กลยุทธ์ต่าง ๆ เพื่อควบคุมและทำให้ผู้ต้องขังรู้สึกด้อยค่า เช่น การทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียง การใช้ความรุนแรงทางจิตใจ และการควบคุมความต้องการพื้นฐาน เช่น อาหารและน้ำ ในขณะที่นักโทษเริ่มแสดงอาการเครียดทางอารมณ์และความวิตกกังวลอย่างรุนแรง

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในวันแรก ๆ ของการทดลองนำไปสู่การก่อกบฏโดยนักโทษ ซึ่งพยายามต่อต้านการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมของผู้คุม อย่างไรก็ตาม การตอบสนองของผู้คุมกลับรุนแรงเกินไป พวกเขาใช้ไฟดับเพลิงในการปราบปรามนักโทษ และสร้างความหวาดกลัวให้กับพวกเขา จนกระทั่งซิมบาร์โดต้องยุติการทดลองหลังจากเพียงหกวัน แม้ว่าการทดลองนี้จะมีแผนจะดำเนินต่อไปถึงสองสัปดาห์