รถสองคันกับคนเกษียณ

              ใครว่าของเก่าเชยเมื่อมีของใหม่มาทดแทน  อาจจะจริงบางส่วน  ของเก่าบางชิ้นบางอันอาจมีค่า มีราคา เป็นสิ่งหายาก ที่อยู่ของเธออาจเป็นคฤหาสถ์ของมหาเศรษฐี  พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ  เช่น ภาพวาดของมหาศิลปิน  เครื่องทองสำริดของคนโบราณ  หรือแม้แต่สมุดเก่า ๆ ของกวีเอก และแม้กระทั่งหมวกใบขาดของบุคคลสำคัญ ฯลฯ 

             แต่เรื่องของเก่าเหล่านี้  ไม่ใช่สิ่งที่ผมอยากเล่านัก เรื่องที่จะเล่าเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับคนเราในปัจจุบันที่สักวันต้องแก่ตัวลงมากกว่า ซึ่งก็อาจจะเกี่ยวเนื่องด้วยของเก่าอยู่สักหน่อย

             เช้าวันจันทร์ วันหนึ่งเมื่อหลายปีมาแล้ว ผมเดินผ่านมุมหนึ่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ม.ใหม่)  เห็นรถบัสเก่า ๆ สีหมอง ๆ คันหนึ่งจอดสงบนิ่งอยู่ข้างตึกเรียนดนตรี  ข้างตัวรถแม้สีฟ้าจะจืดจางลงบ้าง แต่ยังมองเห็นตราและข้อความมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม ได้อย่างชัดเจน  พิศแล้วดูเหมือนมันกำลังครุ่นคิดถึงอดีตแห่งการทำงานอันยาวนาน  นำครูอาจารย์ นิสิตนักศึกษารุ่นแล้วรุ่นเล่า  ไปไหนมาไหนตามแต่มือและเท้าพนักงานขับรถจะสั่งการมัน  เมื่อถึงวันปลดเกษียณ  ก็ถูกถอดออกจากระบบงานการจัดการศึกษาอันซับซ้อน  และนับวันจะซับซ้อนยิ่ง ๆ ขึ้นไปอีก

             และตรงหน้ามัน  ก็มีรถจอดเผชิญหน้าอยู่คันหนึ่ง  เป็นรถปิกอัพสีขาวยี่ห้อยอดนิยม ติดตั้งหลังคาเอนกประสงค์ปิดกระบะไว้มิดชิด ฟิล์มสีดำทึมทึบทำให้ไม่อาจมองเห็นภายในได้เลย

             ข้างถนนด้านตะวันออกที่รถทั้งสองคันจอดอยู่  ที่ระเบียงบนอาคารชั้นแรกเห็นชายหญิงคู่หนึ่ง คงเป็นอาจารย์หรือไม่ก็เจ้าหน้าที่  กำลังชี้ชวนกันดูรถสองคันดังกล่าว  เห็นซุบซิบกันแล้วก็ยิ้ม หัวเราะเบา ๆ อย่างมีความสุข

             ทำให้ผมต้องหันมามองรถสองคันนี้อีกครั้ง 

             วาบความคิดแรก  เห็นภาพคนแก่กับเด็กหันหน้า  จ้องตากัน  ได้ยินคนแก่เล่านิทาน ต่อด้วยประสบการณ์การต่อสู้ชีวิตสารพัดเรื่อง  เด็กน้อยจ้องตาแป๋ว  นิ่งฟังอย่างกับคนกระหายน้ำมาเป็นวัน   เรื่องราวอดีตที่เข้มข้น  ชวนให้เด็กน้อยเคลิบเคลิ้ม  จินตนาการสู่วันวานอย่างไม่รู้จักจบ  ไม่รู้จักแม้ความเหนื่อยอ่อน  ผู้คนในอดีตน่าสนใจ  ปัญหาอุปสรรคของผู้เฒ่าช่างท้าทายดีแท้  เย้ายวนใจให้เด็กน้อยอยากกระโจนลงไปสัมผัส หากมีโอกาส

             อีกความคิดหนึ่งว่า สามีภรรยากำลังจ้องตากัน  อย่างกับจะกินเลือดกินเนื้อ แล้วค่อย ๆ อ่อนโยนลง ด้วยภาพรักแรกผุดขึ้นทีละภาพ ๆ  ภาพอดีตอันหอมหวานซาบซึ้งทรวงช่วยเปลี่ยนบรรยากาศให้ดีขึ้นทีละน้อย ขับไล่ความโกรธเคืองไปสิ้น และได้ยินทั้งสองกำลังเอ่ยถ้อยสุนทรขอโทษ และให้อภัยในความผิดพลาดของกันและกัน

             และแล้วภาพโฆษณาเบียร์ยี่ห้อหนึ่ง ก็ลอยมาแทนที่  และได้ยิน "…หันหน้าเข้าหากัน  เพื่อสร้างสรรค์สังคมไทย…”  จากปากเรียวแหลมของนักร้องเพลงเพื่อชีวิต(ขอใครของมัน)  แผ่ว ๆ มากับหัวลมหนาวเดือนตุลาคม

              ผมเดินผ่านรถทั้งสองคันช้า ๆ  ออกมารับแสงแดดเช้า ๆ  ตรงทางเดินรอบสวนหญ้าเขียวระหว่างตึกคณะศิลปกรรมศาสตร์กับตึกราชนครินทร์ คณะมนุษยศาสตร์ ทางเดินอิฐแท่งปูเป็นทางยาวรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า  และแบ่งซอยเป็นล็อคย่อย ๆ อีก  ยาวไปจนถึงตึกวิทยบริการ(หอสมุด)  ล็อคแรกและล็อคต่อ ๆ ไปเป็นสนามหญ้าซึ่งสปริงเกอร์กำลังปล่อยฝอยน้ำพร่างพรมผืนสีเขียวอยู่  ดูเหมือนสวนผักของชาวสวนที่ไหนสักแห่ง  ยกเว้นล็อคที่สองเป็นล็อคของบ่อบำบัดน้ำทิ้งที่น้ำพุทั้งสามกำลังพวยพุ่ง และเมื่อสิ้นแรงดันก็ตกลงบนแผ่นน้ำสีหมองเกิดเป็นคลื่นน้อยทยอยกระทบขอบบ่อ

              ทางเดินดูเหมือนจะถามเท้าทั้งคู่ของผม

              “คุณมาเดินที่นี่ทำไมหรือ”

              ไม่รู้สิ  ชีวิตครูบ้านนอกอาจไม่ใช่คำตอบทั้งหมดของชีวิต  หรือถ้าใช่  บทจบหลังปลดเกษียณอาจเป็นอย่างรถบัสเก่า ๆ สักคันหนึ่ง รอรถเด็ก ๆ สักคันมาจอดหันหน้าพูดคุย  หากโชคร้ายกว่านั้น  อาจเป็นพียงเเศษเหล็กกระจัดกระจายอยู่ตามร้านขายของเก่าของเมืองชนบทที่ไหนสักแห่ง

              ในใจของผมตอบไปว่า

              “ผมก็ไม่รู้เหมือนกัน อาจเป็นเพราะที่นี่น่าเดินเล่นกว่าที่อื่น ในห้วงเวลาเช่นนี้ ครับผม”