ผักโขม: ของดีใกล้ตัวในหน้าฝน

ประเทศไทยเราเป็นประเทศเขตร้อนที่อุดมไปด้วยพิชพันธุ์นานาชนิด แต่ด้วยสภาพสังคมและสภาวะมลพิษที่เปลี่ยนไปทำให้พืชบางชนิดถูกมองข้าม และกลายเป็นวัชพืชไปในที่สุด แต่ว่า มีผักชนิดหนึ่งที่คนไทยรับประทานกันอยู่เป็นประจำ แต่บัดนี้มันกลับถูกมองข้ามไปแล้วทั้งที่ปลูกง่ายและอร่อย แต่วันนี้ เราจะมาเจาะลึกข้อมูลของผักชนิดนี้กัน!

ประวัติ

ผักโขม (Amanranth: Amaranthus viridis ) เป็นพืชในเขตร้อนของเอเชีย แอฟริกา และทวีปอเมริกา พบกระจายพันธุ์ตามทุ่งหญ้า พื้นที่ใกล้แหล่งน้ำ และสวนรกร้าง เป็นไม้พุ่มใบมีลักษณะกลมรี มีดอกสีเขียวที่มีเมล็ดอยู่ข้างใน ลำต้นอ่อนนุ่ม มักพบเป็นพุ่มร่วมกับพืชอื่นๆ ผักโขมนั้นถูกใช้เป็นแหล่งอาหารมาช้านานตั้งแต่สมัยโบราณ โดยสามารถทั้งกินดิบหรือสุกก็ได้เช่นกัน ปัจจุบันมีการเพาะพันธุ์ผักโขมหน้าตาและสีสันใหม่ๆ มากขึ้น

เกร็ดน่ารู้*: ผักโขมในการ์ตูนเรื่องป๊อปอายนั้น แท้จริงคือปวยเล้ง (Spinach: Spinacia oleracea) ซึ่งเป็นพืชในๅวงศ์เดียวกันกับผักโขมเช่นกัน แต่มีการเจอในตะวันออกกลางและเอเชียกลางและใบมีลักษณะกลมใหญ่และเงากว่า ทำให้ผักโขมในการ์ตูนป๊อปอายอาจจะเป็นการพากย์ให้สั้นได้อรรถรสนั่นเอง

การเพาะเมล็ด

เมล็ดผักโขม ชอบดินที่ไม่ชื้นเกินไป ระบายน้ำได้ดี ผสมดินปลูกพืชกับทรายในอัตรา 1:1 ส่วน จากนั้นปูฟางคลุมไว้ หมั่นรดน้ำทุกๆ วัน รอประมาณ 3 วันก็จะเริ่มแตกใบแทงยอดขึ้นมา และพร้อมเก็บเกี่ยวได้เมื่้อมีอายุ 20-25 วัน 

การปลูกและดูแล

เมื่อต้นกล้าผักโขมที่เพาะไว้โตเต็มที่ สามารถทำการย้ายลงกระถางได้ โดยเตรียมกระถางที่รองพื้นให้ระบายน้ำดี ใช้เป็นกาบมะพร้าวหรือถ่านหินทุบละเอียดได้ จากนั้นให้ทำการเทวัสดุระบายน้ำลงก่อน จากนั้นจึงค่อยคลุกดินผสมกับแกลบหรือถ่านทุบละเอียดในอัตรา 2:1 แล้วรองก้น นำผักโขมที่แยกออกมาลงปลูก กลบดินไว้

ผักโขมชอบแดดอ่อนค่อนไปทางแรง ต้องรดน้ำทุกวันและหมั่นใส่ปุ๋ยคอกให้ทุกๆ 1 ครั้งต่อ 1 สัปดาห์ 

ศัตรูพืช

มีศัตรูพืชหลายชนิดตามธรรมชาติที่ชอบกินผักโขม อาทิเช่น หอยทาก หนอนผีเสื้อ ตั๊กแตน ที่ชอบกินใบ ระยะต้นกล้าจะเป็นอาหารของนกหลายชนิด และเพลี้ยแป้ง เพลี้ยไฟจะชอบมารุมดูดน้ำเลี้ยงจากต้นผักโขมทำให้ฝ่อ หากดินชื้นเกินไป จะมีเชื้อรากินรากเกิดขึ้นได้ โดยสังเกตจากดินที่มีผงสปอร์สีขาว ลำต้นเน่าแฉะ

โดยการป้องกันนั้น สามารถจับแมลงศัตรูพืชออกได้ ฉีดสารเคมีอย่างน้ำส้มควันไม้เพื่อป้องกันเพลี้ยและแมลงอื่นๆ  การติดหุ่นไล่กาเพื่อขับไล่นกที่จะมาขโมยกิน และโรยยาฆ่าเชื้อราเพื่อป้องกันการเกิดเชื้อราในดิน

สรรพคุณ

ผักโขม เป็นแหล่งอาหารที่ดี มีธาตุเหล็ก แมกนิเซียม สังกะสี วิตามิน A, C, B12, E, D และยังรวมถึงกากใยช่วยลดอาการท้องผูก เป็นผักใบเขียวที่มีประโยชน์มาก สามารถนำน้ำที่สกัดคลอโรฟิลด์ที่มีสีเขียวมาชงดื่มเป็นชาก็ได้ หรือนำไปแต่งสีของขนม อาหาร เส้นก๊วยเตี๋ยว พาสต้าได้ 

ถึงกินแล้วจะไม่แข็งแรงกล้ามใหญ่แบบป็อปอาย แต่ผักใบเขียวย่อมมีประโยชน์ต่อร่างกายแน่นอน ดังนั้น เรามากินผักโขมกันเถอะครับ!