วัดโบราณตาพินในซาปา (Ta Phin Ancient Monastery In Sapa) ประเทศเวียดนาม

เมืองซาปา ตั้งอยู่ในจังหวัดหล่าวกาย บริเวณภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศเวียดนาม ซึ่งห่างจากชายแดนประเทศจีนประมาณ 380 กิโลเมตร มีภูมิประเทศแบบเทือกเขา โดยเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาฮวงเหลียนเซิน (The Hoàng Liên Son) ซึ่งอยู่ทางตะวันออกสุดของเทือกเขาหิมาลัย เทือกเขาแห่งนี้ เป็นที่ตั้งของยอดเขาฟานซีปัง ซึ่งเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในเวียดนาม ที่ระดับความสูง 3,143 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล

สำหรับชุมชนเมืองซาปานั้น ตั้งอยู่ที่ระดับความสูงโดยเฉลี่ย 1,500 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล มีลักษณะภูมิอากาศ ตามการแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิปเปน (Köppen climate classification) มีลักษณะโดยทั่วไปคือ อบอุ่นชื้น และมีฝนตกในฤดูร้อน (เดือนพฤษภาคม-สิงหาคม) อบอุ่นและแห้งในฤดูหนาว โดยเมืองซาปาบางปีนั้น จะมีหิมะตกได้ในบางวัน

เมืองซาปา เป็นชุมชนชาวเขาขนาดเล็ก และเป็นบ้านเกิดของชนกลุ่มน้อยหลายเผ่าพันธุ์ มีประชากรทั้งหมด 36,000 คน ประกอบไปด้วย กลุ่มคินห์ (Viet) ร้อยละ 15 และกลุ่มชาติพันธุ์หลักอีก 5 กลุ่มด้วยกัน ประกอบด้วยกลุ่มม้ง ร้อยละ 52 กลุ่ม ดาว ร้อยละ 25 กลุ่ม เทย์ ร้อยละ 5 กลุ่มเกียจ ร้อยละ 2 และกลุ่ม ซาโพ จำนวนเล็กน้อย โดยประมาณ 7,000 คนอาศัยอยู่ในตัวเมือง ส่วนประชากรกลุ่มที่เหลือ กระจายไปอาศัยอยู่ตามชุมชนย่อยในเขตชนบท

วัดโบราณตาพิน ที่มีความงามลึกลับ ดูเหมือนจะเป็นสถานที่เงียบสงบ เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวในซาปาอันเงียบสงบ บรรยากาศอันเงียบสงบ เป็นอีกโลกหนึ่ง ที่แยกจากเมืองซาปาอันพลุกพล่าน

วัดโบราณตาฟิน อยู่ห่างจากใจกลางเมืองซาปาไปทางทิศตะวันออก ประมาณ 12 กม. ตั้งอยู่ในหมู่บ้านตาฟิน ที่มีความงามแบบโบราณ และรูปแบบสถาปัตยกรรม ที่อบอวลไปด้วยยุคอาณานิคมฝรั่งเศสด้วยกำแพงหินมอสและกำแพงหิน ที่ปกคลุมไปด้วยตะไคร่น้ำ ตามร่องรอยของกาลเวลา

มีเพียงไม่กี่คนที่รู้ว่า อารามโบราณแห่งนี้ ในปี 1942 เป็นที่พำนักของแม่ชี 12 คน ที่อยู่ในคณะซิสเตอร์ แห่งคริสตจักรคาทอลิก ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2485 ผู้ว่าราชการเมืองตังเกี๋ยในขณะนั้น ได้ลงนามในสัญญา ตกลงที่จะมอบที่ดินรกร้าง ข้างสถานีวิจัยต้นผลไม้ท่าพินนี้ ให้แก่คริสตจักร โดยมีค่าเช่าปีละ 1 ควอน

ในปี พ.ศ. 2488 สถานการณ์ทางการเมืองและความมั่นคง ไม่มั่นคง กลุ่มแม่ชี ออกเดินทางไปยังฮานอย และอาราม ก็ถูกทิ้งร้างอย่างเป็นทางการ ตั้งแต่นั้นมา จากประสบการณ์กลียุคทางประวัติศาสตร์มากมาย พร้อมกับความเสื่อมโทรมของกาลเวลา และสภาพอากาศ ปัจจุบันอารามแห่งนี้ เหลือเพียงเศษกำแพงหินสีเขียวมอส ที่ปกคลุมไปด้วยตะไคร่น้ำ

ดูเหมือนว่าอารามทั้งหมด จะเป็นอีกโลกหนึ่ง ที่มีความงามแบบโบราณ ตามแบบฉบับของยุโรป แยกจากบ้านไม้เรียบง่ายที่คุ้นเคย บนภูเขาซาปาโดยสิ้นเชิง ความงดงามของสถาปัตยกรรมฝรั่งเศส รสชาติที่ชวนให้คิดถึง คลุมเครือ และลึกลับ

วัสดุทำผนัง กรุด้วยศิลาแลงทั้งหลัง ภายในเป็นผนังกระจก และหน้าต่างทึบ ปัจจุบันสร้างภูมิทัศน์เก่าแก่ แต่ยังคงยืนหยัดอย่างภาคภูมิใจ ท่ามกลางท้องฟ้าซาปาสุดโรแมนติก

อารามโดยรวมประกอบด้วย ห้อง 5 ห้อง บันไดหลัก 1 ห้อง และ 3 ชั้น และชั้นใต้ดิน 1 ห้อง บ้านแนวนอน แต่เดิมเป็นที่พักอาศัยของแม่ชีในอดีต ด้านขวามือเป็นบ้านแถว เชื่อมกับบ้านแนวราบ เป็นที่สำหรับเก็บอาหารและห้องครัว อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน เวลาได้กัดกร่อนความงามของบ้านเรือนโบราณไปบ้างแล้ว โดยหลังคาส่วนใหญ่หายไป เหลือเพียงกำแพงหินเปลือย ล้วนสร้างภาพความเสียใจ เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา

วัดโบราณตาพิน ที่มีความงามขลังโบราณ และบรรยากาศการไตร่ตรอง คือความแตกต่างในซาปา และเป็นความงามเหนือกาลเวลา ของสถานที่แห่งนี้ ที่จะทำให้การเดินทางไปยังเทือกเขาตะวันตกเฉียงเหนือ น่าจดจำ และมีความหมายมากขึ้น