โรคกวางซอมบี้ ภัยร้ายจากโปรตีนพรีออนที่อาจแพร่สู่มนุษย์

โรคกวางซอมบี้ (chronic wasting disease, CWD) เป็นโรคสมองฝ่อแบบติดต่อได้ชนิดหนึ่ง พบได้ในกวางล่อ กวางหางขาว กวางเอลก์ กวางมูส และกวางแคริบู โรคนี้ติดต่อกันในสัตว์ตระกูลกวางเป็นส่วนใหญ่ แต่อาจติดต่อสู่มนุษย์ได้จากการรับประทานเนื้อกวางที่ติดเชื้อ

โปรตีนพรีออน

โปรตีนพรีออน (prion) เป็นโปรตีนชนิดหนึ่งที่ผิดปกติ มีคุณสมบัติสามารถเปลี่ยนโปรตีนปกติให้เป็นโปรตีนผิดปกติได้เช่นกัน โปรตีนพรีออนมีลักษณะเป็นก้อนกลม พบได้ในเซลล์ทุกชนิดของร่างกายมนุษย์และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

โปรตีนพรีออนปกติมีหน้าที่ควบคุมการทำงานของเซลล์ต่างๆ ในร่างกาย แต่โปรตีนพรีออนที่ผิดปกติจะทำลายเซลล์และทำให้เกิดโรคสมองฝ่อแบบติดต่อได้

สาเหตุของโรคกวางซอมบี้

สาเหตุของโรคกวางซอมบี้เกิดจากโปรตีนพรีออนชนิดหนึ่งที่ผิดปกติ โปรตีนพรีออนนี้อาจเกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรม หรืออาจเกิดจากการสัมผัสกับโปรตีนพรีออนที่ผิดปกติจากสัตว์ที่ติดเชื้อ

อาการของโรคกวางซอมบี้

อาการของโรคกวางซอมบี้ในกวาง ได้แก่ น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว น้ำลายไหล เซื่องซึม ก้าวร้าว เดินสะดุดไปทั่ว ดวงตาล่องลอย ในที่สุดจะเสียชีวิต

อาการของโรคกวางซอมบี้ในมนุษย์ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่คาดว่าจะมีอาการคล้ายกับโรคสมองฝ่อจากพรีออนชนิดอื่นๆ ได้แก่ ภาวะสมองเสื่อม ความจำเสื่อม การเปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพ ในที่สุดจะเสียชีวิต

การแพร่กระจายของโรคกวางซอมบี้

การระบาดของโรคกวางซอมบี้ในปัจจุบันกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว พบการระบาดในหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงสหรัฐอเมริกา แคนาดา เยอรมนี และออสเตรเลีย

โรคกวางซอมบี้สามารถแพร่กระจายจากสัตว์สู่สัตว์ได้หลายวิธี ได้แก่

• การสัมผัสโดยตรงกับน้ำลาย เลือด หรืออุจจาระจากสัตว์ที่ติดเชื้อ
• การกินเนื้อสัตว์ที่ติดเชื้อ
• การสัมผัสกับวัตถุที่ปนเปื้อนด้วยสารคัดหลั่งจากสัตว์ที่ติดเชื้อ

การป้องกันโรคกวางซอมบี้

การป้องกันโรคกวางซอมบี้สามารถทำได้ดังนี้

• ไม่รับประทานเนื้อกวางที่มาจากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ
• ไม่นำเนื้อกวางที่พบเห็นในป่ามารับประทาน
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับซากกวางที่ตาย

โรคกวางซอมบี้เป็นโรคที่ร้ายแรงและอาจติดต่อสู่มนุษย์ได้ การระบาดของโรคกวางซอมบี้ในปัจจุบันกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว จึงควรระมัดระวังในการรับประทานเนื้อกวางและหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับซากกวางที่ตาย

นอกจากโรคกวางซอมบี้แล้ว โรคสมองฝ่อจากพรีออนชนิดอื่นๆ ที่พบในมนุษย์ ได้แก่

• โรคสเครปี (scrapie) ในแพะและแกะ
• โรควัวบ้า (BSE) ในวัว
• โรค Creutzfeldt-Jakob disease (CJD) ในมนุษย์

โรคสมองฝ่อจากพรีออนทุกชนิดเป็นโรคที่ร้ายแรงและรักษาไม่ได้ ผู้ป่วยจะเสียชีวิตภายในไม่กี่ปี