ตำนาน ตูอี มะลิลา เต่าบกที่กัปตันเจมส์ คุกได้นำมาถวายแก่พระราชวงศ์ของประเทศตองงาตามจารีตประเพณี

ตำนาน ตูอี มะลิลา เป็นเต่าบกที่กัปตันเจมส์ คุก กล่าวว่าได้นำมาถวายแก่พระราชวงศ์

ของประเทศตองงาตามจารีตประเพณีตูอี มะลิลา (ตองงา: Tu'i Malila; ค.ศ. 1777 — 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1965) เป็นเต่าบกที่กัปตันเจมส์ คุก กล่าวว่าได้นำมาถวายแก่พระราชวงศ์ของประเทศตองงาตามจารีตประเพณี

โดยเป็นเต่ารัศมีดาราเพศเมีย (Geochelone radiata) จากประเทศมาดากัสการ์ และเป็นเต่าบกที่มีอายุยืนยาวที่สุดที่อายุได้รับการยืนยันแล้ว

ชื่อของมันหมายถึงกษัตริย์มะลิลาในภาษาตองงา ซึ่งตูอี มะลิลา ฟักออกจากไข่เมื่อประมาณปี ค.ศ. 1777

และจากนั้น กัปตันคุกได้ถวายแก่พระราชวงศ์ตองกาเมื่อครั้งที่เยือนตองงาในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1777 ตามแหล่งข้อมูลอื่น ๆ พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 แห่งตองงา ทรงได้รับมาจากเรือที่เกาะฮาอะไป ในช่วงครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 19

ตูอี มะลิลา ยังคงอยู่ในความดูแลของพวกเขาจนถึงวันตายเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1965 เนื่องจากสาเหตุตามธรรมชาติ เต่าบกตัวนี้จึงมีอายุร่วมประมาณ 188 ปี

ในช่วงสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักรเสด็จประพาสประเทศตองงาในปี ค.ศ. 1953 ตูอี มะลิลา ได้เป็นหนึ่งในสัตว์ตัวแรกที่ได้รับการแสดงเฉพาะพระพักตร์กษัตริย์เมื่อครั้งที่พระองค์เสด็จเยือนเกาะอย่างเป็นทางการ

อนึ่ง ร่างของเต่าบกตัวนี้ได้รับการเก็บไว้ ณ พระราชวังหลวงแห่งประเทศตองงา