โรคแพ้เหงื่อตัวเอง ผื่นคัน อันตรายจากอากาศร้อนที่ไม่ควรมองข้าม!

ในช่วงครึ้มฟ้าครึ้มฝนและอากาศร้อนอบอ้าวแบบนี้ ทราบหรือไม่ว่า ความร้อนเป็นปัจจัยหลักที่กระตุ้นให้อาการแพ้เหงื่อตัวเองกำเริบ หรือในบางคนที่อาจประสบปัญหากับผื่นแพ้ ผื่นคัน แต่ไม่รู้ว่ามีสาเหตุมาจากอะไร เรามาดูกันว่าอาการแบบไหนถึงเข้าข่ายโรคแพ้เหงื่อตัวเอง สาเหตุของแพ้เหงื่อตัวเองเกิดจากอะไร และมีวิธีการรักษาอาการแพ้เหงื่อตัวเองยังไงบ้าง

---

อาการของโรคแพ้เหงื่อตัวเอง

โรคแพ้เหงื่อตัวเอง คือ โรคภูมิแพ้ผิวหนังอักเสบ (Atopic Dermatitis) ชนิดหนึ่งซึ่งแสดงอาการออกมาในรูปแบบผื่นคัน แพ้เหงื่อตัวเองสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย แต่คนที่มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นคือ คนที่มีประวัติของโรคภูมิแพ้ ภูมิแพ้ผิวหนังหรือภูมิแพ้อื่นๆ เช่น แพ้อากาศ โรคหอบหืด แพ้อาหาร หรือมีประวัติภูมิแพ้ในครอบครัว ก็จะมีปัจจัยทำให้เกิดอาการแพ้เหงื่อได้มากขึ้น โดยอาการแพ้เหงื่อตัวเอง สามารถแบ่งได้เป็น 2 กรณี ดังนี้

อาการผื่นคันบนผิวหนังที่เคยเป็นในบริเวณที่สัมผัสเหงื่อ

มักจะพบในผู้ที่มีประวัติของโรคภูมิแพ้ผิวหนัง โดยจะมีลักษณะของอาการ คือ เกิดผื่นหรืออาการคันบริเวณซอกคอและข้อพับต่างๆ อีกทั้งยังสามารถเกิดขึ้นที่บริเวณลำตัวได้ โดยผดผื่นคันเหล่านั้นจะขึ้นเป็นระยะเวลาหนึ่งแล้วจะค่อยๆ ยุบจางหายไปเอง แต่หากมีการสัมผัสเหงื่ออีก ก็อาจจะเกิดผื่นและอาการคันขึ้นได้ใหม่อีกครั้ง

ผื่นลมพิษที่เกิดจากการกระตุ้นจากเหงื่อ

อาการนี้เกิดจากภาวะแพ้เหงื่อตัวเองโดยตรง สาเหตุมาจากการกระตุ้นการตอบสนองทางภูมิต้านทานที่ผิวหนังต่อการสัมผัสเหงื่อ โดยผู้ป่วยกลุ่มนี้มักจะมีอาการตอบสนองได้เร็วต่อการสัมผัสเหงื่อ และจะเกิดขึ้นได้ตามหลังจากการออกกำลังกาย หรือการอยู่ในที่ที่มีอากาศร้อนอบอ้าว ทำให้มีเหงื่อออก 

อาการคือจะเริ่มขึ้นเป็นจุดนูนแดง และขยายขนาดออกเป็นปื้นนูนคัน ซึ่งเป็นลักษณะของผื่นลมพิษ โดยทั่วไปอาการมักจะไม่รุนแรง สามารถยุบหายได้เองใน 30 นาที - 1 ชั่วโมง แต่ในบางรายที่มีอาการรุนแรง ก็อาจถึงขั้นเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ โดยจะมีอาการตาบวม ปากบวม แน่นหน้าอก ปวดท้อง หายใจลำบาก ซึ่งถ้าหากมีอาการเหล่านี้ให้รีบไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด

---

สาเหตุที่แพ้เหงื่อตัวเองเกิดจากอะไร

โรคแพ้เหงื่อตัวเองเกิดจากการที่ผิวหนังของผู้ป่วยมีปฏิกิริยาต่อส่วนประกอบของเหงื่อผ่านระบบภูมิต้านทานที่ผิวหนัง โดยส่วนประกอบของเหงื่อคือน้ำ เกลือแร่ และอาจมีสารหรือยาบางอย่างที่ขับออกจากร่างกายผ่านทางเหงื่อ ซึ่งสามารถไปกระตุ้นให้เกิดการระคายเคืองที่ผิวหนังได้ 

สาเหตุที่ก่อให้เกิดโรคแพ้เหงื่อตัวเองอาจมีได้หลายประการ โดยหนึ่งในปัจจัยหลักของอาการแพ้เหงื่อตัวเองคือความร้อนหรืออากาศร้อน เมื่อผู้ป่วยโรคแพ้เหงื่อตัวเองอยู่ในบริเวณที่มีอากาศร้อน หรือทำกิจกรรมที่ก่อให้เกิดความร้อนในร่างกาย เช่น ออกกำลังกาย สวมใส่เสื้อผ้าที่ไม่ระบายอากาศ หรือรับประทานอาหารรสเผ็ดจัด ต่อมเหงื่อจะสร้างเหงื่อออกมาเพื่อระบายความร้อน เมื่อผิวหนังมีปฏิกิริยากับเหงื่อและความร้อน ก็จะกระตุ้นให้เกิดลมพิษ

นอกจากนี้ อาการแพ้เหงื่อตัวเองอาจเกิดจากภาวะความเครียด หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น หอบหืด ผื่นผิวหนังอักเสบ หรืออาการแพ้อื่นๆ เช่น ภูมิแพ้อาหาร ภูมิแพ้อากาศ ซึ่งปัจจัยต่างๆ เหล่านี้จะกระตุ้นให้ผู้ป่วยมีโอกาสเกิดอาการคัน ระคายเคืองที่ผิวหนัง รวมทั้งผื่นผิวหนังที่เกิดจากภูมิแพ้เหงื่อตัวเองได้มากขึ้น

---

วิธีรักษาโรคแพ้เหงื่อตัวเอง

เมื่อมีการคันหรือเกิดอาการแพ้เหงื่อตัวเอง แนะนำให้ไปพบและขอคำปรึกษาจากแพทย์เฉพาะทางผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังเพื่อทำการตรวจเช็คอาการและหาโรคแพ้เหงื่อตัวเองวิธีรักษา โดยแพทย์อาจให้แพ้เหงื่อตัวเองยาทาและยาแก้แพ้เหงื่อตัวเองมารับประทานเพื่อลดอาการผื่นคัน ซึ่งแพ้เหงื่อตัวเองยารักษา แบ่งออกเป็น

• รับประทานยาแก้แพ้เหงื่อตัวเอง โดยยาแก้แพ้สามารถยับยั้งสารฮีสตามีน (Histamine) ที่ทำให้เกิดอาการแพ้ได้ บรรเทาอาการแพ้เหงื่อตัวเอง ทำให้อาการแพ้ค่อยๆ ลดลง เช่น ไฮดรอไซซีน (Hydroxyzine) เฟโซเฟนาดีน (Fexofenadine) ลอราทาดีน (Loratadine) ไดเฟนไฮดรามีน (Diphenhydramine) เซทิริซีน (Cetirizine)

• แพ้เหงื่อตัวเองยาทา เช่น ครีมคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid) เป็นยาที่ใช้เพื่อบรรเทาอาการระคายเคือง บรรเทาอาการอักเสบ เพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิวหนัง ช่วยไม่ให้ผิวหนังบาง

• ยาฉีดแพ้เหงื่อตัวเองรักษา ฉีดยาอะดรีนาลีน (Adrenaline) สำหรับในผู้ป่วยรายที่มีอาการแพ้รุนแรงเท่านั้น โดยแพ้เหงื่อตัวเองยารักษาจะช่วยขยายช่องทางเดินหายใจแก้อาการหายใจไม่ออก

---

ป้องกันการเกิดอาการแพ้เหงื่อตัวเองอย่างไรดี

การป้องกันไม่ให้แพ้เหงื่อตัวเอง สามารถดูแลตัวเองและลดความถี่ในการเกิดอาการแพ้เหงื่อตัวเองได้ ดังนี้

เลือกใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวสูตรผิวแพ้ง่าย อ่อนโยน

ควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่อ่อนโยน เหมาะสำหรับผิวแพ้ง่าย ไม่ทำให้ผิวบอบบางของคนที่เป็นโรคแพ้เหงื่อตัวเองระคายเคือง โดยครีมฟื้นบำรุงสูตรเข้มข้นที่อ่อนโยนกับผิว พิสูจน์แล้วว่า เพียง 1 สัปดาห์ พบว่า 95% ผิวได้รับการปลอบประโลม ผิวชุ่มชื้นขึ้นและระคายเคืองน้อยลง รอยแผลจากการเกาลดลง และช่วยฟื้นฟูปราการผิวให้แข็งแรงกลับมามีสุขภาพดี 

แนะนำให้เลือกผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่ไม่ผสมสี พาราเบน น้ำหอม และสารเคมี เพื่อป้องกันการระคายเคืองของผิวที่แพ้เหงื่อตัวเองอยู่แล้ว ไม่ให้เกิดอาการแพ้เพิ่มขึ้นอีก นอกจากนี้ อาจเลือกผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่มีฟังก์ชั่นช่วยปกป้องผิวจากการแพ้แสงแดด มลภาวะ และสารเคมี ลดความระคายเคือง ปลอบประโลมผิว เสริมสร้างความแข็งแรงให้ผิวไปด้วย

หลีกเลี่ยงการอาบน้ำอุ่น

เนื่องจากสาเหตุของผื่นแพ้เหงื่อตัวเองเกิดจากความร้อน ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการอาบน้ำอุ่นจัด และการอบซาวน่า เพราะความร้อนจากน้ำอุ่น จะทำให้เกิดเหงื่อ ซึ่งจะทำให้มีอาการแพ้เหงื่อตัวเองตามมาได้ แนะนำว่าควรอาบน้ำ ทำความสะอาดร่างกายทันทีหากเหงื่อออกมาก หลังจากอาบน้ำเสร็จ ควรเช็ดผิวให้แห้ง และทาโลชั่นบำรุงผิวเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิวแห้งคัน

สวมใส่เสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี

การสวมใส่เสื้อผ้าหนาๆ และไม่สามารถระบายความร้อนได้ เช่น เสื้อไหมพรม เสื้อโค้ท เพราะจะทำให้เกิดเหงื่อ เกิดความอับชื้น ไม่สามารถระบายอากาศออกไปได้ จนเกิดเป็นอาการผื่นแพ้เหงื่อในที่สุด ดังนั้น จึงควรสวมใส่เสื้อผ้าที่โปร่งสบาย ไม่รัดแน่นจนเกินไป เพื่อให้เกิดการระบายอากาศและความร้อนจากร่างกายได้ดี

หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ก่อให้เกิดอาการแพ้

ควรเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้เกิดเหงื่อออกได้ง่าย เช่น การออกกำลังกาย การทำกิจกรรมกลางแจ้ง หรือท่ามกลางอากาศร้อนจัด หลีกเลี่ยงการไปยังสถานที่ที่มีสภาพแวดล้อมที่ไม่สะอาด หรือสถานที่ที่มีฝุ่นละอองเยอะ เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดอาการแพ้เหงื่อตัวเองขึ้นมาได้

แนะนำให้ปรับเปลี่ยนเป็นการออกกำลังกายในบริเวณที่มีอากาศถ่ายเทสะดวก หรือบริเวณที่อากาศไม่ร้อนมากจนเกินไป เพื่อให้การระบายเหงื่อออกมาน้อยที่สุด และหากเริ่มเกิดผื่นแพ้เหงื่อตัวเองตามผิวหนังก็ควรหยุดทำกิจกรรมต่างๆ หรือหยุดออกกำลังกายทันที เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้ผื่นคันเกิดความรุนแรงมากขึ้น

นอกจากนี้ ยังควรหลีกเลี่ยงความเครียด และเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสม ไม่ควรรับประทานอาหารที่จะก่อให้เกิดเหงื่อหรือผื่นแพ้เหงื่อตัวเอง เช่น อาหารรสเผ็ดจัด อาหารร้อน ชา กาแฟ และกลุ่มแอลกอฮอล์

---

คำถามที่เกี่ยวข้อง “แพ้เหงื่อตัวเอง” 

แพ้เหงื่อตัวเองอันตรายไหม

แพ้เหงื่อตัวเองอันตรายไหม คำตอบนั้นจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ เพราะโดยปกติแล้ว อาการแพ้เหงื่อตัวเองจะหายได้เองในเวลา 30 นาที -1 ชั่วโมง ก็จะไม่อันตรายมากนัก แต่ถ้าหากมีอาการแพ้เหงื่อตัวเองรุนแรง เวลาผ่านไปเกิน 1 ชั่วโมงแล้ว แต่ผื่นแดงคันก็ยังไม่หาย รวมทั้งอาจมีอาการวิงเวียนศีรษะ หายใจลำบากร่วมด้วย นั่นคือสัญญาณบ่งชี้ถึงความรุนแรงของอาการ ควรรีบพบแพทย์ในทันที 

---

สรุป

อาการแพ้เหงื่อตัวเองมักพบผื่นแดงหรือตุ่มใสๆ บริเวณที่เป็นคือซอกพับ เช่น ลำคอ ตามข้อพับต่างๆ และจะคันมากขึ้นในช่วงที่เหงื่อออก โดยปัจจัยหลักของอาการแพ้เหงื่อตัวเองคืออากาศร้อน ซึ่งเราสามารถดูแลตัวเองและลดความถี่ในการเกิดอาการแพ้เหงื่อตัวเองได้  ทั้งนี้ แพ้เหงื่อตัวเองอาการจะหายได้เองใน 1 ชั่วโมง แต่หากนานกว่านั้นและอาการอื่นๆ ร่วมด้วย ควรรีบไปพบแพทย์ในทันทีเพราะอาจเกิดอันตรายถึงชีวิตได้