ก่อนน้ำมันจะแพง!! บุคคลแรกที่ขุดพบน้ำมัน และก่อตั้งอุตสาหกรรมการกลั่นปิโตรเลียม

นักโบราณคดีเชื่อว่าประมาณ 2,500 ปีก่อนคริสตกาล อารยธรรมบาบิโลเนีย เป็นกลุ่มแรกที่มีการใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิงแทนไม้ และเมื่อประมาณ 1,000 ปีก่อนคริสตกาล ชาวจีนเป็นชาติแรกที่มีการทำเหมืองถ่านหินและขุดเจาะบ่อแก๊สธรรมชาติลึกเป็นระยะร้อยเมตรได้

Samuel M. Kier

แต่บุคคลแรกที่ถือได้ว่าขุดพบน้ำมัน และก่อตั้งอุตสาหกรรมการกลั่นปิโตรเลียม ของอเมริกา คือ ซามูเอล เอ็ม เกียร์ (Samuel M. Kier) ในปี พ.ศ. 2391 เขาได้ขุดพบน้ำมันโดยบังเอิญจากบ่อที่เขาขุดขึ้นบนฝั่งแม่น้ำอัลเลเกนี (Allegheny) ในมลรัฐเพ็นน์ซิลวาเนีย (Pennsylvania)

โดยเขาได้ตั้งชื่อน้ำมันนั้นว่า "น้ำมันซีนีกา" (Seneca oil) ซึ่งเป็นชื่อพื้นเมืองอเมริกัน ต่อมาเมื่อเกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันปลาวาฬ

บ่อ น้ำมันซีนีกา  Seneca Oil Spring1627 first petroleum discovered in America 1 mi. north 1000 yards east

ซึ่งขณะนั้น นิยมใช้เป็นเชื้อเพลิงให้แสงสว่างกันอย่างแพร่หลาย และใช้เป็นน้ำมันหล่อลื่น สำหรับเครื่องยนต์ต่างๆ จึงเป็นแรงผลักดันให้มีการแสวงหาปิโตรเลียมมาใช้ทดแทน และนำไปสู่การจัดตั้งบริษัทเจาะหาน้ำมันชื่อ บริษัทซีนีกาออยส์ จำกัด (Seneca Oil Company) ขึ้นมา

Edwin L. Drake

และเอ็ดวิน แอล เดรก (Edwin L. Drake) ก็ถูกส่งไปเจาะสำรวจหาน้ำมันที่เมืองทิทัสวิลล์ (Titusville) ในมลรัฐเพ็นน์ซิลวาเนีย (Pennsylvania) ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองพิตส์เบิร์ก (Pittsburgh) ไปทางทิศเหนือประมาณ 80 กิโลเมตร หลังจากนั้นประมาณ 2 เดือน เขาก็ขุดพบน้ำมันที่ระดับความลึก 69.5 ฟุต โดยมีน้ำมันไหลออกมาด้วยอัตรา 10 บาเรลต่อวัน ในวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2402 และถือได้ว่า "ยุคตื่นน้ำมัน" ได้เริ่มต้นขึ้นในเชิงพาณิชย์ในโลก

"ยุคตื่นน้ำมัน"  พ.ศ.2444 เดรก (Drake) ชาวอเมริกันลงมือเจาะโดยใช้เครื่องขุดเจาะเป็นครั้งแรก พบน้ำมันในรัฐเท็กซัส ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการลงทุนสำรวจ ขุดเจาะหาน้ำมันเพื่อการค้า เป็นการเริ่มต้นธุรกิจน้ำมันในเชิงพาณิชย์ของโลก

หลังจากนั้นเมื่อพบทองคำสีดำมหาศาลใต้ดินแห่งแรก ก็ยากที่จะหยุด การสำรวจ ขุดเจาะ การลงทุนเกิดขึ้นในอิรัก (พ.ศ.2470) บาห์เรน (พ.ศ.2475) การ์ตา (พ.ศ.2485) ซาอุดีอาระเบีย และคูเวต (พ.ศ.2481) ยูเออี (พ.ศ.2501) และโอมาน (พ.ศ.2507)

นายทุนใหญ่ล้วนมาจากอังกฤษ อเมริกา ปัญหาที่เกิดขึ้นใหม่ คือ เส้นเขตแดนระหว่างรัฐอาหรับในทะเลทรายที่ยังไม่ได้กำหนด ทุกรัฐอยู่ในทะเลทรายที่หาภูมิประเทศเด่นชัดเป็นเขตแดนได้ยากมาก จะแบ่งดินแดนกันอย่างไร เพราะมันคือจำนวนน้ำมันใต้ดินมากมาย

สำหรับเมืองไทยเรานั้น มีหลักฐานปรากฏเป็นเวลานานกว่า 100 กว่าปีว่า เจ้าหลวงเชียงใหม่ได้รับรายงานการไหลซึมออกมาของปิโตรเลียมที่ฝาง และชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียง ก็ได้ใช้น้ำมันดิบดังกล่าวนี้ เป็นยาทาแก้โรคผิวหนัง

ต่อมาเจ้าหลวงเชียงใหม่ก็ได้สั่งให้มีการขุดบ่อตื้นขึ้น เพื่อกักเก็บน้ำมันดิบที่ไหลซึมออกมา ในพื้นที่ดังกล่าว และบ่อน้ำมันแห่งนี้ จึงเป็นที่เรียกขานกันในเวลาต่อมาว่า "บ่อหลวง" 

บ่อหลวง บ่อน้ำมันบ่อแรกของไทย ที่เมืองฝาง

ต่อมาภายหลัง คือ ในปี พ.ศ. 2464 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพ็ชรอัครโยธิน เมื่อครั้งทรงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการรถไฟ ได้ทรงริเริ่มนำเอาเครื่องเจาะ มาทำการเจาะสำรวจหาน้ำมันดิบ ในบริเวณที่มีผู้พบน้ำมันดิบไหลขึ้นมาบนผิวดินที่บ่อหลวง ในพื้นที่อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ นอกจากนี้ ยังทรงว่าจ้างนักธรณีวิทยาชาวอเมริกัน เข้ามาสำรวจธรณีวิทยา เพื่อค้นหาน้ำมันดิบ และถ่านหินในประเทศไทยอีกด้วย

น้ำมัน ( Oil) เป็นคำสามัญที่ใช้เรียกสารอินทรีย์ของเหลวที่ผสมเข้ากันไม่ได้ (immiscible) กับน้ำ เนื่องจากน้ำมันเป็นโมเลกุลไม่มีขั้ว คำว่า น้ำมัน ในภาษาอังกฤษ (Oil) มาจากภาษาละติน oleum ซึ่งหมายถึงน้ำมันมะกอก

บ่อยครั้งที่คำว่า น้ำมัน ใช้หมายถึง น้ำมันปิโตรเลียม (น้ำมันดิบ) ซึ่งน้ำมันชนิดนี้จะถูกสูบขึ้นมาจากพื้นดิน ปัจจุบันน้ำมันปิโตรเลียมเป็นแหล่งพลังงานหลักและเป็นส่วนสำคัญของเศรษฐกิจโลก