โรงน้ำแข็งแห่งแรกของคนสยาม

น้ำแข็งเริ่มเข้าสูงเมืองไทย ร.4

จน ร.5 มีโรงผลิตน้ำแข็งแต่เป็นของชาวต่างชาติ

โรงน้ำแข็งสยามของนายเลิศ

น้ำแข็งเป็นของนำเข้าที่มีราคาสูง เพราะยังต้องสั่งใส่เรือกลไฟจากสิงคโปร์เข้ามาอีกหลายสิบปีจนถึง พ.ศ.2454 หรือในสมัยรัชกาลที่ 6 จนกระทั่งนายเลิศได้ก่อตั้ง “โรงน้ำแข็งสยาม” ขึ้นเป็นครั้งแรก แม้ว่าชาวตะวันตกจะประดิษฐ์เครื่องทำความเย็นจนทำให้น้ำกลายเป็นน้ำแข็งได้ตั้งแต่ปลายรัชกาลที่ 3 แต่การตั้งโรงงานผลิตน้ำแข็งในสยามเมื่อ 100 ปีก่อน ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ด้วยอุปสรรคเรื่องอากาศที่ร้อน และระบบสาธารณูปโภคพื้นฐานในเวลานั้นยังไม่เพียงพอ การริเริ่มอุตสาหกรรมนี้จึงต้องใช้เงินลงทุนสูง เพราะต้องสร้างระบบพื้นฐานของตัวเองในทุกด้าน ทั้งระบบทำความเย็นที่เป็นของใหม่ ต้องมีหน่วยผลิตไฟฟ้าของตัวเอง และต้องมีระบบผลิตน้ำสะอาดที่ใช้บริโภคได้ แต่นายเลิศก็ได้ตัดสินใจลงทุน เพราะต้องการสร้างกิจการใหม่ๆ ที่เป็นของคนไทย ไม่ใช่ของคนต่างชาติ

นายเลิศก่อตั้งโรงน้ำแข็งขึ้น โดยใช้ชื่ว่า น้ำแข็งสยาม หรือ SIAM ICE WORKS แต่ชาวบ้านเรียกกันติดปากว่า โรงน้ำแข็งนายเลิศ ตั้งอยู่ใกล้สะพานพิทยเสถียร หรือซอยเจริญกรุง 26 ในปัจจุบัน เมื่อเปิดเดินเครื่องทำน้ำแข็ง ปรากฎว่าเป็นที่ฮือฮาอย่างมาก ใครๆ ก็อยากมาดูการ ปั้นน้ำเป็นตัว ผู้คนต่างก็มามุงดูของแปลกที่เย็นฉ่ำกันที่หน้าโรงน้ำแข็ง

.

ผู้ส่งน้ำแข็ง ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กรุงสยาม

หลังจากเปิดเดินเครื่องทำน้ำแข็งได้แล้ว ในหลวงรัชกาลที่ 6 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานตราตั้งให้นายเลิศ เป็นผู้ส่งน้ำแข็งในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กรุงสยาม เมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ.2456 นับเป็นความภาคภูมิใจอย่างสูงสุดในชีวิตครั้งหนึ่งของนายเลิศ

โรงน้ำแข็ง เป็นหนึ่งในธุรกิจที่นายเลิศเป็นผู้ริเริ่ม ซึ่งเปลี่ยนแปลงสังคม และกลายเป็นมรดกทางความรู้และทางอาหารมาจนถึงปัจจุบัน หากไม่มีโรงน้ำแข็งนายเลิศในสมัยนั้น ชาวสยามอาจจะไม่ได้รู้จักน้ำแข็งไส ไอศกรีม และวิสกี้ ออน เดอะร็อคก็เป็นได้

...

ขอบคุณข้อมูลภาพ