ย้อนอดีตหนังดัง "คฤหาสน์สัมผัสผวา" หนังสยองขวัญตะวันตกยอดเยี่ยม

The Others: คฤหาสน์สัมผัสผวา (ครบรอบ 20 ปี)

“ตอนเด็กๆ ผมไม่กล้าเดินไปกลางบ้านเองลำพัง ผมขี้กลัวมากๆ กลัวผี หลายสิ่งหลายอย่างที่เห็นนี้มาจากความกลัวของผมเองทั้งนั้น” อเลฮานโดร อเมนาบาร์ ผู้กำกับของเรื่องกล่าว

กระทั่งหลายปีต่อมาที่สามารถปักหลักเป็นนักทำหนังในสเปนได้สำเร็จ เขาจึงตัดสินใจนำประสบการณ์และความรู้สึกส่วนตัวมาดัดแปลงสู่ภาพยนตร์สยองขวัญย้อนยุคว่าด้วยหญิงเจ้าของบ้านหลังใหญ่ที่อาศัยอยู่กับลูกเล็กๆ สองคนและสามคนใช้ โดยอยู่มาวันหนึ่งเหตุการณ์ประหลาดต่างๆ ก็เกิดขึ้นไม่หยุดหย่อนจนทำเอาเธอและลูกขวัญผวา คล้ายว่ามีแขกไม่ได้รับเชิญมาอยู่ร่วมชายคา

เดิมทีอเมนาบาร์ตั้งใจจะทำเป็นหนังพูดสเปนก่อนจะเล็งเห็นว่าองค์ประกอบเหมาะสำหรับเรื่องราวแบบอังกฤษมากกว่า เหตุนี้ผู้กำกับหนุ่มจึงเลือกทำหนังพูดอังกฤษเรื่องแรก และจังหวะก็ช่างเป็นใจ เพราะก่อนนั้นไม่นาน Open Your Eyes (1997) ผลงานสร้างชื่อของเขาเพิ่งถูก ทอม ครูซ ซื้อลิขสิทธิ์มารีเมคเป็น Vanilla Sky (2001) งานนี้จึงได้พระเอกซูเปอร์สตาร์ช่วยผลักดันอีกแรง

กระนั้น การอนุมัติโปรเจกต์เร็วทันใจก็ไม่ใช่ผลพลอยได้เดียวจากการมีครูซช่วยหนุนหลัง เพราะมันยังนำพาให้อเมนาบาร์ได้ไปพบ นิโคล คิดแมน ภรรยาของครูซเวลานั้น และทันทีที่เจอกัน เขาก็ได้นักแสดงนำเรียบร้อย

“สิ่งแรกที่โดนใจผมมากคือดวงตาเธอ” ผู้กำกับอธิบาย “และผมก็ตั้งใจจะพึ่งพาดวงตาของเธอนี่แหละเพื่อถ่ายทอดไปสู่ผู้ชม”

เหตุนี้ นิโคลจึงทำหน้าที่สื่อสารความรู้สึกที่มีต่อบรรยากาศอันอึมครึม วังเวง เงียบสงัด จินตนาการซึ่งล้วนแล้วถ่ายเทมาจากมุมมองของผู้กำกับ แล้วท่ามกลางความเงียบงันนั้น เขาก็เติมสิ่งเล็กๆ น้อยๆ มากระตุกขวัญ อย่างเสียงคนเดินอยู่ชั้นบนดังออดแอด หรือดนตรีประกอบซึ่งถูกจำกัดให้ดังแค่เป็นระยะ

ขณะเดียวกัน ผู้กำกับยังพิถีพิถันกับการเค้นฟอร์มนักแสดง อย่างในรายของสองเด็กที่ถูกจัดแจงให้อยู่มืดๆ ในบ้านเป็นส่วนใหญ่ตามสภาพของตัวละคร แล้วส่วนที่เหลือก็ฝากฝังไว้กับนิโคลโดยเน้นให้กล้องโฟกัสยังดวงตาของเธอเป็นหลัก จริงอยู่ที่มีคนอื่นๆ ช่วยแบ่งเบา ก็ไม่อาจปฏิเสธว่านิโคลคือคนที่แบกหนัง เธอขับเคลื่อนเรื่องราวด้วยสีหน้า ถ่ายทอดทั้งความเครียด ความโกรธ ความกลัว และความเศร้า เนื้อหาซึ่งล้วนหนักหน่วงจนครั้งหนึ่งทำเอาเธอเกือบถอนตัว

“เราเลือกที่จะรอเธอ” อเมนาบาร์เผย “หลังจากแน่ใจว่าต้องการเธอ เราก็ยอมรอให้เธอถ่ายเรื่องอื่นให้เสร็จ แถม Moulin Rouge ดันล่าช้าเพราะนิโคลบาดเจ็บหัวเข่า อาการของเธอก็กระทบกับการถ่ายเรื่องนี้ด้วย แต่เธอมืออาชีพและทุ่มเทสุดๆ”

The Others (2001) ที่มีทุนสร้าง 17 ล้านดอลลาร์ประสบความสำเร็จอย่างดีหลังทำเงินทั่วโลกกว่า 209 ล้าน เป็นหนังสยองขวัญขนาดย่อมที่ยอดเยี่ยมอย่างคาดไม่ถึง สามารถสร้างความกลัวจากความว่างเปล่า หนังแทบไม่มีอะไรให้เห็น ไม่มีภาพสยดสยอง ไม่มีวิญญาณเฮี้ยน ไม่มีจังหวะสะดุ้งโหยง อย่างเดียวที่เห็นคือใบหน้าขาวผ่องของนิโคลตัดกับฉากหลังดำทะมึน ไม่ว่าเธอแสดงออกอย่างไร ผู้ชมก็ซึมซับตาม

นอกจากนั้น ปัจจัยสำคัญที่ส่งให้หนังกลายเป็นที่กล่าวขวัญก็คือเรื่องราวที่กลับตาลปัตร ชวนให้อึ้ง ตกตะลึง อาศัยการปูเรื่องอันชาญฉลาดจนความรู้สึกนั้นสั่นสะท้านเต็มที่ แต่ขณะเดียวกัน สิ่งที่ช่วยพิสูจน์ความยอดเยี่ยมจริงๆ ของ The Others คือถึงแม้จะรับรู้บทสรุปไปแล้ว หนังก็ยังสร้างความผวาได้ไม่เปลี่ยน ต่อให้จะดูอีกครั้ง และอีกครั้ง อาศัยเพียงหมอก ความมืด ความเงียบ หรือเสียงแวดล้อมแผ่วๆ

หนังสยองขวัญฝั่งตะวันตกที่ดีที่สุดเรื่องหนึ่งคงไม่ดูเกินจริงแต่อย่างใด