กัลปพฤกษ์ กาฬพฤกษ์ และ ชัยพฤกษ์

ต้นไม้ที่ออกดอกเป็นสีชมพูที่มีลักษณะของดอกและสีสันที่ใกล้เคียงกันมีอยู่หลายชนิด พี่จะเอามาพูดถึงในวันนี้คือกัลปพฤกษ์กาฬพฤกษ์และชัยพฤกษ์ ต้นไม้ทั้ง 3 ชนิดนี้คนไทยถือว่าเป็นไม้มงคลนิยมปลูกประดับไว้ในบ้าน

ลักษณะของช่อดอกและสีสันรวมทั้งใบคล้ายกันมาก ดอกกาฬพฤกษ์เมื่อผลิดอกจะเป็นสีแดงคล้ำเมื่อบานจะมีสีส้มอมแดง พอใกล้โรยจะเป็นสีชมพูอมส้ม

ส่วนดอกกัลปพฤกษ์แรกผลิบานจะมีสีชมพูระเรื่อเมื่อใกล้จะโรยเป็นสีขาว

ส่วนดอกชัยพฤกษ์แรกผลิเป็นสีชมพูเมื่อบานจะเป็นสีแดงเข้มและจะเป็นสีขาวเมื่อดอกโรยแต่การจำแนกด้วยการพิจารณาที่เปลือกของลำต้นจะดูง่ายกว่า

ถ้าเราเห็นดอกไม้ที่เป็นไม้ยืนต้นที่ออกดอกสีชมพูสวยงามเต็มต้น เราก็จะคิดว่าเป็นต้นพญาเสือโคร่งที่มีลักษณะช่อดอกและสีสันเป็นสีชมพูคล้ายกับดอกของต้นซากุระในประเทศญี่ปุ่น

แต่ในประเทศไทยก็ยังมีดอกไม้ที่มีลักษณะสีชมพูคล้ายๆกันนี้อยู่อีกหลายชนิดวันนี้จะเอามาแนะนำให้รู้จักกัน 3 ชนิดดังต่อไปนี้

1.กัลปพฤกษ์

เป็นไม้ยืนต้นสูง 5-10 เมตร เปลือกต้นผิวเรียบสีเทา มีถิ่นกำเนิดในไทยลาว กัมพูชา พม่า เวียดนามออกดอกประมาณเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน ติดฝักจนแก่มีเมล็ดประมาณเดือนเมษายน-มิถุนายนขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ชอบแสงแดดจัด ขึ้นในดินที่ไม่อุดมสมบูรณ์นักหรือพื้นที่ค่อนข้างแห้งแล้งได้ พบขึ้นในธรรมชาติบนเทือกเขาหินปูนบ้าง

เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดขอนแก่น 

2.กาฬพฤกษ์

เป็นไม้ยืนต้นสูงได้ถึง20 เมตรเปลือกต้นสีน้ำตาลเข้มออกดำ ผิวแตกเป็นร่องลึก ถิ่นกำเนิดอยู่ในเขตร้อนของอเมริกา ออกดอกประมาณเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม แล้วจึงติดฝักและเมล็ดขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดและตอนกิ่งชอบดินร่วนชุ่มชื้นและแสงแดดจัด

เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดบุรีรัมย์ 

3.ชัยพฤกษ์หรือขี้เหล็กยะวา 

เป็นไม้ยืนต้นสูง 15-25 เมตร ต้นสีน้ำตาลค่อนข้างเรียบ ต้นเล็กมีหนามโดยรอบ ต้นโตมีรอยแผลตามขวางมีหนามปนเล็กน้อย ถิ่นกำเนิดอยู่ที่อินโดนีเซียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ออกดอกประมาณเดือนกุมภาพันธ์-พฤษภาคม ติดฝักประมาณเดือนเมษายน-พฤษภาคมขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ชอบแสงแดดจัดและดินปนทราย

เป็นต้นไม้ประจำจงหวัดชัยนาท

ต้นไม้ในวงศ์เดียวกันนี้ยังมีอีกชนิดหนึ่งที่ออกดอกเป็นช่อระย้าสีเหลืองสดใสได้แก่ราชพฤกษ์

เป็นต้นไม้ประจำชาติไทย

ซึ่งสมัยก่อนคนมักเรียกผิดว่าชัยพฤกษ์ชื่ออื่นๆก็เช่น คูน หรือลมแล้ง จะออกดอกในเดือนกุมภาพันธ์