เจดีย์นักเลง อยุธยา

     เมื่อคุณมาอยุธยาเมื่อขับมาบนถนนโรจนะ พอจะข้ามไปเกาะเมือง คุณจะเจอเจดีย์ตรงกลางถนน  คนจะเรียกติดปากว่า เจดีย์นักเลง

เมื่อใครสักคนหนึ่งพูดถึง “เจดีย์นักเลง” คนอื่นก็จะเข้าใจทันที ว่าหมายถึงเจดีย์องค์หนึ่งที่ตั้งอยู่กลางวงเวียนบนถนนโรจนะ ก่อนเข้าสู่ตัวเมืองพระนครศรีอยุธยา ที่เรียกขานกันเช่นนั้น เพราะเจดีย์องค์นี้ตั้งอยู่กลางถนนที่มีการจราจรคับคั่งตลอดทั้งวันโดยไม่หลีกหนี

เมื่อผู้คนจะสัญจรผ่านก็จะต้องขับรถหลบเจดีย์ ประหนึ่งเป็นนักเลงที่ยืนกีดขวางกลางถนน ให้ผู้อื่นต้องหลบเลี่ยงไปทางอื่น

    คำว่า “เจดีย์นักเลง” จึงถูกเรียกขานอย่างแพร่หลายในห้วงทศวรรษที่ผ่านมา

ตั้งแต่เรียกกันด้วยความคะนอง กระทั่งกลายเป็นคำเรียกอย่างสามัญ โดยไม่ใคร่มีผู้ใดสนใจว่า เจดีย์องค์นี้มาตั้งอยู่กลางถนนได้อย่างไร “เจดีย์” กับคนอยุธยา เจดีย์นักเลง ที่กล่าวถึงกันนี้

ที่แท้มีชื่อว่า “เจดีย์วัดสามปลื้ม” เป็นเจดีย์ทรงระฆังแบบลังกา

ที่ไม่ปรากฏหลักฐานทางเอกสารเกี่ยวกับประวัติการสร้าง เป็นเจดีย์รุ่นเก่าก่ออิฐไม่สอปูนแบบเจดีย์อโยธยา

นักประวัติศาสตร์ศิลปะจึงสันนิษฐานว่า สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น (กรมศิลปากร, ๒๕๕๑, หน้า ๑๖๘)

จึงเป็นโบราณสถาน ที่มีอายุมากกว่า ๖๐๐ ปี แต่เดิมคนอยุธยา เรียกเจดีย์องค์นี้สั้นๆ ว่า “เจดีย์”

ทุกคนจะเข้าใจตรงกันว่า หมายถึงสี่แยกวงเวียนเจดีย์วัดสามปลื้ม

เช่น คำพูดที่ว่า “นั่งรถรอบเมืองไปลงที่เจดีย์” หรือ “ไปซื้อกับข้าวที่เจดีย์”

โดยไม่หลงคิดไปว่าเป็นเจดีย์องค์อื่น ทั้งที่อยุธยาเป็นเมืองโบราณ มีวัดและเจดีย์อยู่หลายองค์ก็ตาม

ย่านเจดีย์วัดสามปลื้ม เป็นศูนย์กลางการค้าขายขนาดย่อมๆ ของคนในบริเวณนั้น เพราะเป็นชุมทางที่สำคัญ คือ

#ทางทิศเหนือสามารถเดินทางไปยังเทศบาลเมืองอโยธยา และตลาดน้ำซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมมากแห่งหนึ่งของจังหวัด

#ทางด้านทิศใต้เป็นเส้นทางสัญจรไปยังวัดใหญ่ชัยมงคล และวัดพนัญเชิง

#ทางด้านตะวันออกเป็นเส้นทางสู่ทางหลวงหมายเลข ๓๒ (สายเอเชีย)

#ทิศตะวันตกมุ่งสู่ตัวเมืองอยุธยา ย่านนี้จึงมีเป็นที่หยุดรถโดยสารหลายสาย และเป็นจุดรับส่งพนักงานที่ทำงานในนิคมอุตสาหกรรมต่างๆ ด้วย

   บริเวณนี้จึงเป็นแหล่งชุมชน และหอพัก เป็นแหล่งค้าขายอาหารและกับข้าว พร้อมด้วยร้านสะดวกซื้อตั้งรวมอยู่ในบริเวณนั้น

โดยเฉพาะในช่วงเย็นที่นี่จะกลายเป็นตลาดที่ค่อนข้างคึกคัก มีผู้คนมาเลือกซื้ออาหารจากรถเข็น แผงลอย และร้านค้าในบริเวณนั้นอย่างจอแจ

นอกจากนี้ ย่านเจดีย์วัดสามปลื้มยังเป็นแหล่งธุรกิจ มีอาคารพาณิชย์ที่ขายสินค้าและบริการหลายชนิด เช่น ร้านวัสดุก่อสร้าง ร้านแก๊ส ร้านทอง ร้านขายยา คลินิกรักษาโรค ร้านค้าส่ง และร้านรับจำนำ เป็นต้น