โรคลืมชั่วคราวในหนัง “แฟนเดย์” มีอยู่จริง!!

ช่วงนี้กระแสภาพยนตร์เรื่อง "แฟนเดย์ แฟนกันแค่วันเดียว" กำลังมาแรงเลย จ้า ด้วยเนื้อเรื่องที่พูดถึงอาการของนางเอกที่เป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องนี้ นั่นคืออาการของโรค "ความจำเสื่อมชั่วคราว"ที่ทำให้นางเอกลืมอดีตที่ผ่านมา 3-4 ปี โดยสิ้นเชิงแต่จะลืมอยู่แค่วันเดียวเท่านั้นเมื่อตื่นนอนขึ้นมาความทรงจำทุกอย่างก็จะกลับมาเป็นปกติ จนทำให้ ตัวพระเอกสามรถสวมรอยเป็น แฟนเธอ ได้

ฟังแล้วเชื่อว่าหลายคนคงสั่นหัวแล้วรำพึงว่า "มันจะมีจริงเหรอว๊า" !! อ่ะ อ่ะ...เชื่อหรือไม่?โรคนี้มีอยู่จริงๆนะตะเอง ......โรคความจำเสื่อมขั่วคราวนี้มีมีชื่อภาษาอังกฤษว่า Transient Global Amnesia แต่รายละเอียดของโรคไม่ได้เหมือนกับในภาพยนตร์สักทีเดียว จริงๆแล้วโรคนี้มีอาการอย่างไร มาดูประเภทของความจำและอาการสูญเสียความทรงจำในแบบต่างๆ กันก่อนดีกว่า

1. ความจำระยะสั้น คือความจำที่เราจำได้ในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมาไม่นานบางส่วนอาจถูกจัดเก็บเป็นความจำระยะยาวในอนาคต แต่บางส่วนก็หายไป เช่นอ่านหนังสือสอบก่อนเข้าห้องสอบวันเดียว หากสอบเสร็จไม่ทบทวนอีกไม่กี่เดือนก็ลืม

2. ความจำระยะยาว คือความทรงจำที่เราจำได้อย่างแม่นยำส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นในสมัยอดีตตั้งแต่เด็ก หรือวัยหนุ่มสาวหรือเป็นเรื่องที่เราจำฝังใจ เช่น รักครั้งแรกหรืออาจจะเป็นหนังสือที่เราอ่านซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทำบ่อยๆ จนชิน

ความจำระยะยาวยังแบ่งออกเป็น 4 อย่าง คือ

-ความจำที่เป็นความรู้รอบตัวทั่วไป เช่นประเทศไทยเป็นประเทศที่มีการปกครองโดยระบบประชาธิปไตยโดยมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขและความทรงจำในช่วงเวลาหนึ่งที่จำรายละเอียดได้ดี เช่นความทรงจำช่วงที่มีเดตครั้งแรกกับเพื่อนผู้ชายในห้องที่โรงหนัง เป็นต้น

- ความจำที่เกี่ยวกับการทำกิจวัตรประจำวัน เช่น อาบน้ำ แปรงฟัน ทานอาหาร ต่อให้ความจำเสื่อม ความทรงจำส่วนนี้จะยังอยู่

- ความจำที่ไม่ต้องคิดอะไรก็ทำได้เอง เช่น ผูกเชือกรองเท้า ขี่จักรยาน

- ความจำที่ต้องนึกย้อนไปถึงอดีตถึงจะจำได้ เช่น ความทรงจำเมื่อครั้งที่แอบโดดเรียนไปเที่ยวห้างกับเพื่อน เป็นต้น

อาการที่สูญเสียความทรงจำ แบ่งออกเป็น

1. ความทรงจำหายไปช่วงหนึ่ง แต่ยังคงทำกิจวัตรประจำวันต่างๆ ดำเนินชีวิตได้ตามปกติ อาจจะพูดอะไรไว้ตอนเช้า ตอนบ่ายก็ลืมแล้ว เป็นต้น

2.ไม่สามารถสร้างความจำใหม่หลังจากที่เกิดอาการได้และนึกย้อนอดีตระยะสั้นไม่ได้ ขณะที่ความทรงจำระยะยาวยังปกติมีลักษณะคล้ายตัวละครนางเอกในเรื่องแฟนเดย์ แต่ในทางการแพทย์แล้วคนไข้จะลืมเฉพาะความทรงจำที่เกิดขึ้นในระยะสั้นๆ ไม่กี่วันหรือไม่กี่เดือนเท่านั้นและไม่ใช่ว่านอนหลับไปตื่นเดียวแล้วความทรงจำของเมื่อวานจะหายไปความทรงจำใหม่อาจจะยังคงอยู่เรื่อยๆ และจะหายไปเมื่อไรก็ไม่มีใครทราบได้

3.ความทรงจำสูญเสียหลังอุบัติเหตุรุนแรง ที่เราเห็นกันบ่อยๆ ในละครแต่จะลืมหมดทุกอย่าง ทุกเหตุการณ์ และกับทุกคน (จำได้แค่เรื่องของภาษาและกิจวัตรประจำวันตามปกติ)แต่จะไม่มีทางลืมใครแค่คนเดียวเหมือนที่เราเห็นในละครเด็ดขาด

อาการของโรคลืมชั่วคราว (Transient Global Amnesia หรือ TGA)

1. ผู้ป่วยทำกิจวัตรประจำวันได้ปกติ แต่อาจจะเบลอเล็กน้อยขณะที่มีอาการ เพราะจะจำสถานที่ เวลาต่างๆ ไม่ได้
2.ผู้ป่วยจะถามคำถามเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่นานอยู่บ่อยๆถามซ้ำๆ เพราะแม้จะได้รับคำตอบไปแล้ว แต่ก็จะจำไม่ได้จึงทำให้ถามคำถามเดิมซ้ำๆ
3. ยังจำบุคคลได้ แต่อาจจะนึกชื่อไม่ออก เรียกชื่อไม่ได้
4. อาการช่วงที่ลืมอาจอยู่ได้ถึง 24 ชั่วโมง แต่ส่วนใหญ่มักเป็นชั่วโมงมากกว่า
5. มักสูญเสียความทรงจำระยะสั้น ที่น้อยกว่า 1 ปี
6.ความทรงจำใหม่ที่เกิดขึ้นหลังมีอาการอาจจะอยู่กับผู้ป่วยไปได้อีกระยะหนึ่งไม่หายไปภายในคืนเดียวไม่สามารถระบุเวลาที่จะลืมความทรงจำหลังเกิดอาการได้แน่ชัด

สาเหตุของโรคลืมชั่วคราว (Transient Global Amnesia หรือ TGA)

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุของโรคลืมชั่วคราวได้อย่างแน่ชัด แต่มีการอธิบายกลไกการเกิด TGA หลายกลไก ได้แก่
กลุ่มโรคลมชัก ภาวะสมองขาดเลือดชั่วคราว และโรคไมเกรน เป็นต้น

ใครที่มีความเสี่ยงต่อโรคลืมชั่วคราว (Transient Global Amnesia หรือ TGA)
โรคลืมชั่วคราว มักเกิดกับวัยกลางคน หรือวัยสูงอายุ

การรักษาโรคลืมชั่วคราว (Transient Global Amnesia หรือ TGA)
พบแพทย์เพื่อให้การยืนยัน และอธิบายเกี่ยวกับโรคลืมชั่วคราวว่าอาการที่เป็นจะสามารถหายได้เองภายในระยะเวลาประมาณ 1 วันโดยผู้ป่วยจะมีความจำกลับมาสมบูรณ์เหมือนเดิมทุกประการยกเว้นจะสูญเสียความจำในช่วงที่เกิดอาการ และโรคลืมชั่วคราวมักมีอาการเพียงครั้งเดียวในชีวิต ไม่เป็นซ้ำอีกมีเพียงส่วนน้อยที่เป็นซ้ำได้อีก
ถึงแม้อาการจริงๆจะแตกต่างจากในภาพยนตร์เล็กน้อยแต่อย่างน้อยก็ทำให้คนไทยได้รู้จักกับโรคที่เกี่ยวกับความทรงจำของมนุษย์มากขึ้นนะคะ หากพบผู้ใหญ่ที่มีอาการดังกล่าว อย่าลืมพาไปพบแพทย์นะคะ