รู้ยัง!!..ฟันของคนเราแข็งแรงกว่ากระดูก?

ฟันจึงมักจะถูกนำมาใช้ในการพิสูจน์เอกลักษณ์บุคคลหรือชันสูตรศพเนื่องจากเป็นส่วนที่แข็งแรงมีความคงทนมากที่สุดในร่างกายของมนุษย์ (และการศึกษาเมื่อไม่นานมานี้ยังบอกอีกด้วยว่า ฟันมนุษย์นั้นแข็งแรงพอๆกับฟันของฉลาม)

การที่ฟันแข็งแรงขนาดนั้นเป็นเพราะโครงสร้างหลักๆของมันนั่นเอง ได้แก่

1) ตัวฟัน (crown) เป็นส่วนที่โผล่พ้นเหงือกออกมาจากขากรรไกร เป็นส่วนหนึ่งของฟันทั้งซี่ เปรียบได้กับลำต้นและกิ่งก้านของต้นไม้ ส่วนรากของฟันก็เหมือนกับรากต้นไม้ที่ฝังตัวอยู่ในดิน

2) ชั้นเคลือบฟัน (enamel) ซึ่งเป็นส่วนที่แข็งที่สุดและเงาวาวครอบตัวฟันอยู่ โดยมีส่วนประกอบส่วนใหญ่เป็นสารอนินทรีย์คือ ผลึกแคลเซียมฟอสเฟต ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันฟันเนื้อฟันไว้

3) เนื้อฟัน (dentin) ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ในฟัน แม้ว่าเนื้อฟันจะมีความแข็งแรงน้อยกว่าเคลือบฟัน แต่ก็มีความแข็งแรงมากพอกับกระดูก ทำหน้าที่เป็นส่วนรองรับเคลือบฟัน รับแรงจากการบดเคี้ยวไม่ให้ฟันแตกร้าว และช่วยป้องกันส่วนที่อยู่ชั้นในสุดของฟันซึ่งก็คือ เนื้อเยื่อในของฟัน (pulp)

เนื้อเยื่อในจะบรรจุอยู่ในโพรงฟัน เป็นที่อยู่ของเส้นประสาทและหลอดเลือดนำอาหารไปหล่อเลี้ยงฟัน โพรงประสาทฟันจึงมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นสูง ทำหน้าที่ในการรับความรู้สึกร้อน เย็น ปวด เจ็บ และส่งสัญญาณไปยังสมอง

ดังนั้น หากเคลือบฟันและเนื้อฟันถูกทำลายมาจนถึงชั้นโพรงประสาทนี้แล้ว เราก็จะรู้สึกปวดและสียวฟันมากนั่นเอง

แม้ว่าธรรมชาติจะมีระบบการป้องกันตัวของมัน เคลือบฟันที่มีความแข็งแกร่งก็ยังต้องยอมแพ้ให้กับเชื้อแบคทีเรีย หากเราทานอาหารจำพวกแป้ง หรืออาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงแล้วไม่ดูแลรักษาความสะอาดในช่องปากให้ดี เกราะกำบังของฟันก็จะผุ กร่อนและเสียได้