พัฒนาการเด็ก

รู้หรือไม่คะ? ว่าคุณพ่อคุณแม่สามารถเล่นกับลูกน้อยได้ตั้งแต่แรกคลอด คุณพ่อคุณแม่สามารถเล่นสิ่งต่างๆกับลูกได้โดยให้เหมาะสมกับวัยของลูก พัฒนาการของลูกจะไปได้เร็วมากเพียงแค่ได้เล่นวันละ 1-2 ชั่วโมง การเล่นกับลูก จะช่วยเสริมพัฒนาการลูกด้านใดบ้างมาดูกันค่ะ การเล่นกับลูกช่วยเสริมพัฒนาการลูก ดังนี้ 1.ลูกได้เคลื่อนไหวร่างกายขณะเล่น การที่ลูกเคลื่อนไหวร่างกายบ่อยๆจะทำให้ลูกสามารถควบคุมศีรษะและร่างกายได้ดี  ลูกจะยืนและเดินได้ไวมากขึ้น 2.ได้ใช้ภาษา ในการสื่อสาร ลูกจะเรียนรู้ไวและฟังรู้ภาษาและสามารถสื่อสารในสิ่งที่ตัวเองต้องการได้ดีขึ้น 3.ได้ฝึกการใช้มือ ลูกจะได้ใช้กล้ามเนื้อมือ สามารถควบคุมมือและนิ้วได้อย่างคล่องแคล่ว 4.การคิด พัฒนาการด้านสมองของลูกจะได้ใช้อย่างเต็มที่ ระบบประสาทสัมผัสของลูกจะได้ใช้อย่างเป็นกระบวนการ 5.ลูกจะรู้จักการเข้าสังคม รู้จักการปฏิสัมพันธ์กับคนคนรอบข้างได้ดี   คุณพ่อคุณแม่สามารถเล่นกับลูกน้อยได้ง่ายๆ ด้วยของเล่นที่มีอยู่แล้วในบ้าน เช่น 1.กระจก การเล่นกับกระจกจะทำให้เด็กรู้จักกระตุ้นการสื่อสารกับคนรอบข้าง เด็กๆจะชอบเห็นหน้าตัวเองในกระจก และจะดีมากถ้าได้เห็นหน้าพ่อแม่ในกระจกด้วย 2.กรุ๊งกริ๊ง ช่วยกระตุ้นเรื่องการฟัง...

เรื่องการเขียนหนังสือของลูกเป็นเรื่องสำคัญมาก คุณพ่อคุณแม่ควรฝึกให้ลูกเขียนหนังสือให้ได้ตั้งแต่วัยอนุบาล เมื่อคุณพ่อคุณแม่จับมือลูกเขียนหนังสือ ลูกอาจไม่ค่อยชอบนัก แต่อย่างไรแล้วคุณพ่อคุณแม่ก็ควรให้ลูกได้ขีดเขียนบ่อยๆให้ชินมือ เพราะการเขียนหนังสือ จับดินสอ ปากกา ทำให้กล้ามเนื้อมือลูกได้ใช้งานและยังเป็นการฝึกพัฒนาการกล้ามเนื้อมือของลูกอีกด้วย.   มาทำความเข้าใจเรื่องพัฒนาการกล้ามเนื้อมือ จากการเขียนของเด็กแต่ละวัยกันเถอะ พัฒนาการกล้ามเนื้อมือ จากการเขียนของเด็กวัย 2-3 ขวบ เด็กวัยนี้ยังเขียนไม่เป็นความหมาย ได้แต่ขีดๆเขียนๆไปเรื่อยๆ เด็กบางคนเขียนไม่ได้ดูเลยว่าอยู่บนกระดาษหรือไม่ พัฒนาการกล้ามเนื้อมือ  จากการเขียนของเด็กวัย 3 ขวบ สามารถจับปากกาหรือดินสอได้ดีกว่าเด็กวัย 2 ขวบ แต่ก็ยังขีดเขียนไปอย่างไร้ทิศทางเหมือนเดิม พัฒนาการกล้ามเนื้อมือ  จากการเขียนของเด็กวัย 3-4 ขวบ เด็กวัยนี้สามารถลากเส้นตามจุดได้แล้ว แต่อาจจะไม่สวย ไม่ตรง แต่มีความเข้าใจเรื่องจุดต่อของเส้นปะแต่ละจุด เมื่อลูกทำได้พ่อแม่ควรชมเชย...

เชื่อหรือไม่ว่าเด็กทารกแรกเกิดนั้นสามารถรับรู้สิ่งรอบตัวได้ตั้งแต่วินาทีแรกที่คลอดออกมาสู่โลกภายนอก ประสาทสัมผัสทั้ง 5 ของลูกสามารถใช้งานได้ทันทีตั้งแต่แรกคลอด นับเป็นเรื่องมหัศจรรย์มากเลยใช่ไหมคะ..เรามาดูความสามารถและพัฒนาการของทารกแรกเกิดกันค่ะ ประสาทสัมผัสทั้ง 5 ที่ทารกแรกเกิดสามารถรับรู้ได้ ด้านสายตา ทารกสามารถมองเห็นได้แต่ยังไม่ชัดค่ะ เพราะระบบการทำงานของตาทั้งสองข้างยังทำงานไม่สัมพันธ์กัน ระยะการมองที่ชัดเจนที่สุดคือ 8-10 นิ้ว คุณแม่ต้องระวังไม่ควรให้ทารกมองแสงที่จ้าตาเกินไป การได้ยิน  ระบบประสาทในส่วนของการได้ยินของทารกนั้นเริ่มทำงานตั้งแต่อยู่ในครรภ์ของคุณแม่ช่วงไตรมาสสุดท้ายแล้ว คุณแม่หลายๆท่านอาจจะเริ่มพูดคุยกับลูกตั้งแต่อยู่ในครรภ์ ทารกแรกเกิดสามารถได้ยินเสียงแล้วเพียงแต่ว่าอาจจะยังแยกแยะเป็นคำไม่ได้ แต่เมื่อผ่านไปสัก 2-3 วัน ทารกก็จะสามารถจำเสียงได้อย่างแม่นยำ เริ่มค่อยๆแยกแยะได้ว่าเสียงไหนเป็นเสียงของพ่อและแม่และเสียงไหนเป็นเสียงคนอื่น เสียงที่ทารกชอบในช่วงนี้ก็คือเสียงที่ดังเป็นจังหวะเดียวกับหัวใจของคุณแม่นั่นเอง เพราะเป็นเสียงที่เค้าคุ้นเคยตั้งแต่อยู่ในท้องค่ะ กลิ่น   ลูกจะรับรู้กลิ่นของแม่ได้และแยกได้ว่าคนอื่นไม่ใช่แม่ ความสามารถนี้เกิดขึ้นได้ภายใน 2-3 วัน หลังคลอด...

การเสริมสร้างและพัฒนาการเรียนรู้รอบด้านที่ดีสำหรับลูกน้อยอีกวิธีหนึ่งก็คือ “การเล่น” การเล่นเป็นสิ่งสำคัญกับเด็กทุกคน พ่อแม่จะรู้จักลูกน้อยได้ดีขึ้นว่า เขาชอบอะไรและไม่ชอบอะไรผ่านการเล่นได้ การเล่นของเด็กช่วยเสริมสร้างจิตนาการ ฝึกกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น กล้ามเนื้อตา กล้ามเนื้อแขน – ขา ประสาทสัมผัส และแสดงอารมณ์ เป็นต้น ฝึกความคิดและวิธีการแก้ปัญหา นอกจากนี้แล้วการเล่นยังสร้างความผ่อนคลายกับเด็กๆ ได้มากอีกด้วย..   การเลือกของเล่นให้เหมาะสมกับลูก เวลาคุณพ่อคุณแม่เดินตามห้างจะมีแผนกของเด็กเล่น การเลือกของเล่นให้เหมาะสมกับลูกของเรานั้นให้สังเกตดูข้างกล่องจะระบุว่าเป็นของเล่นสำหรับเสริมสร้างพัฒนาการตามช่วงอายุต่าง ๆ แต่ราคาจำหน่ายมักค่อนข้างสูง การเล่นของลูกไม่จำเป็นต้องพึ่งของมีราคาแพงหรือของเล่นที่นำเข้ามาแต่อย่างใด...

ในช่วงศตวรรษที่ ๒๑ ทุกอย่างถูกพัฒนาและก่อเกิดเทคโนโลยีใหม่ ๆ มากขึ้น ของทุกสิ่งที่ถูกพัฒนามาเรื่อย ๆ เพื่อความสะดวกในการดำเนินชีวิตของคนในสังคม และเวลาของครอบครัวถูกแบ่งให้หน้าที่การงานไปเกือบหมดแล้ว โดยเฉพาะกลุ่มหาเช้ากินค่ำมักปล่อยให้ลูกคลุกคลีกับสื่ออย่างโทรทัศน์ ส่วนกลุ่มที่มีฐานะปานกลางก็ปล่อยให้เขาเล่นแท็บเล็ต ส่วนมากให้เขาเล่นเกม และเกิดผลออกมามากมาย อาทิ เด็กสมาธิสั้น สายตาสั้น ฯลฯ กลายเป็นปัญหาที่ต้องแก้ไขภายหลัง เพราะครอบครัวไม่เคยมองเห็นปัญหาที่เกิดขึ้นได้ทัน   ถ้าคุณได้ย้อนมองตัวเองจากอดีต พบว่าสมัยนั้นการเล่นกับเพื่อนคือความสนุกอย่างมาก ได้ออกกำลัง และมีเสียงเฮฮา ซึ่งกิจกรรมเหล่านั้นเด็กยุคใหม่เริ่มไม่รู้จักแล้ว ฉนั้นเรามาย้อนดูกิจกรรมเก่า...

การนอนหลับคือการพักผ่อนที่ดีที่สุด เพราะในช่วงเวลาที่ลูกนอนหลับนั้นสมองจะมีการพัฒนาส่วนต่างๆอย่างเต็มที่ ดังนั้นการได้นอนหลับเต็มอิ่มของลูกน้อยย่อมมีความสำคัญเป็นอย่างมาก แต่การนอนหลับของเด็กในแต่ละวัยนั้นจะมีพัฒนาการสมองแตกต่างกัน คุณแม่ต้องหมั่นสังเกตและทำความเข้าใจเอาไว้ค่ะ   พัฒนาการสมองของลูกยามหลับ (วัยแรกเกิด - 6 เดือน) มีดังนี้   ทารกแรกคลอด: เป็นช่วงที่เหมือนเลี้ยงดูง่าย เพราะเขาตื่นมาก็ร้องกินนม งอแงเมื่อขับถ่าย มีเล่นบ้างนิดหน่อย สุดท้ายก็นอนหลับ ช่วงนี้สังเกตได้ว่าเขานอนหลับมากที่สุด คุณแม่จึงควรจัดให้อยู่ในห้องเงียบ ๆ เพื่อไม่รบกวนการนอนของลูกน้อย มีงานวิจัยจากต่างประเทศพบว่า คลื่นสมองของทารกระหว่างตื่นนอนและยามหลับมีลักษณะคล้ายคลึงกันมาก สมองของเด็กจะตื่นตัวและพร้อมเรียนรู้ตลอดเวลาแม้ยามหลับ จะเปิดเพลงกล่อมเด็กหรือเพลงคลาสสิคคลอเบา ๆ หรือการพูดคุยกันภายในห้องสามารถทำได้ เด็กที่หลับพริ้มอยู่อาจเรียนรู้ในสิ่งต่าง ๆ...

เด็กๆจะเริ่มคลานได้ตอนอายุประมาณ 7-8 เดือน ในช่วงวัยนี้ลูกจะเริ่มคืบคลาน ซึ่งการเริ่มคลานของลูกอาจทำให้ลูกหน้าคะมำหลายรอบ ดังนั้น การเตรียมพื้นที่ให้ลูกฝึกคลานเป็นเรื่องจำเป็นมาก เพราะหากสถานที่สำหรับใช้ฝึกให้ลูกคลานไม่ดีพออาจทำให้ลูกได้รับบาดเจ็บจากการหัดคลานจนทำให้ลูกไม่อยากคลานอีก ดังนั้นเรามาเตรียมตัวรับมือการคลานของเจ้าตัวซนกันเถอะค่ะ..   การเตรียมพื้นที่ให้ลูกหัดคลานต้องเน้นเรื่องความสะอาดและปลอดภัย เพราะตัวลูกจะล้มกลิ้งไปบนพื้นทั้งตัว พื้นบ้านส่วนมากจะมีความแข็งอาจทำให้ลูกเจ็บเนื้อตัวได้ ดังนั้นคุณแม่ควรมีตัวช่วยไว้รองรับตัวลูกดังนี้ค่ะ   เบาะรองคลาน ก่อนนำมาใช้คุณพ่อคุณแม่ควรนำไปทำความสะอาดโดยน้ำยาซักผ้าของเด็กโดยเฉพาะ เพราะเวลาลูกหัดคลานหน้าและตัวของลูกจะต้องถูไปกับเบาะรองคลานแน่นอนค่ะ เบาะรองคลานควรทำความสะอาด 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์   พรมหนานุ่ม การให้ลูกคลานบนพรมเป็นเรื่องดีเพราะลูกจะไม่เจ็บเนื้อตัว โดยเฉพาะหัวเข่า แต่การทำความสะอาดพรมนั้นทำได้ยาก และพรมเป็นสิ่งสะสมฝุ่นง่าย เด็กที่เป็นภูมิแพ้ไม่ควรให้ลูกหัดคลานบนพรมเพราะอาจทำให้อาการกำเริบได้ การให้ลูกหัดคลานบนพรมควรทำความสะอาดบ่อยครั้งขึ้นค่ะ   ผ้าห่ม ผ้านวม...

การเลือกของเล่นให้ลูกในแต่ละวัยเป็นสิ่งสำคัญมาก การเล่นของเล่นไม่ใช่เพียงแต่ลูกจะเพลิดเพลินเท่านั้น ของเล่นบางอย่างยังช่วยพัฒนาการทำงานของร่างกายและสมองของลูกให้เป็นไปในทางที่ดีอีกด้วย มาดูกันค่ะ ว่าของเล่นแบบไหนเหมาะกับเด็กช่วงวัยไหนบ้าง!   ของเล่นพัฒนาสมองลูกในแต่ละวัย เด็กวัยแรกเกิด-4 เดือน ของเล่นชิ้นโปรดของลูก คือ พ่อแม่ค่ะ พ่อแม่ควรเล่นกับลูกตั้งแต่เกิดคุยกับลูก เล่น ทำเสียงแปลกๆ ทำเสียงตลกให้ลูกได้ยิ้มได้หัวเราะ อยู่กับลูกให้มากๆค่ะ จะร้องเพลงให้ฟังหรือนอนกอดกันก็ได้ค่ะ ลูกจะรู้สึกอบอุ่นและมีความสุขมากค่ะ   เด็กวัย 4-6 เดือน เน้นของเล่นที่มีสีสันค่ะ เพราะตาของลูกสามารถมองเห็นได้ชัดเจนเท่าผู้ใหญ่แล้วค่ะ ยิ่งเป็นของที่ขยับไปมาได้จะดีมาก เพราะลูกจะมองตาม ช่วงวัยนี้ลูกกำลังหัดพลิกคว่ำเลยค่ะ เอาของเล่นสีๆมาล่อลูกซิค่ะ...