จริง ๆ ภาษาลาว คนไทยก็พอจะอ่านเดา ๆ กันได้ เพราะตัวอักษรและภาษา คล้ายกัน เพียงแต่ บางตัวอักษร ไม่เหมือนภาษาไทยเลย
ทำให้ เดาลำบาก

เบื้องต้น อักษรลาวมี 26 ตัว ส่วนใหญ่ ก็เหมือนอักษรไทยมีบางตัวเท่านั้น ที่ ไม่เหมือน ที่บอกว่า พยัญชนะลาว มี 26 ตัว บวกกับอีก 1 ตัวนั้น คือ ในภาษาลาวจะไม่มี เสียงผันลิ้น เป็นตัว ร. เช่น รถ ก็จะเขียน(และอ่าน) ว่า ลด
บางคำที่คำไทยเขียน ร.เรือเช่น เรือน เรือ  เขาก็จะใช้ ตัว ฮ.เฮือน (ตัวที่ 26 ที่อักษรเหมือน ร.เรือ) อ่านเป็น เฮือน หรือ เฮือ ไปเลย
เมื่อก่อนนี้ ภาษาลาวก็มีตัวพยัญชนะ ร. ไว้เหมือนกันแต่จุดประสงค์ใหญ่ก็เอาไว้แทนตัว R ในภาษาอังกฤษหรือ เอาไว้ใช้สะกดชื่อคนไทย - ภาษาไทย เป็นหลักเท่าที่ทราบ ภาษาลาว มีใช้ตัว ร.แค่คำว่า ราชา ราชินี เท่านั้น
ปี 1997 ได้มีการปฏิรูปภาษาลาวครั้งใหญ่โดยให้นำตัว ร. กลับมาใช้ใหม่ และได้สะสาง เปลี่ยนแปลง รูปแบบ การใช้ สระ ให้มีมาตรฐานคล้าย ๆ ภาษาไทย คือ แต่ก่อนนี้ สระลาว เต็มไปด้วย สระลดรูป สระเปลี่ยนรูป ไปตามพยัญชนะที่สะกด แบบเฉพาะคำ เยอะมากก็ปรับเปลี่ยนมา ให้ใช้แบบของไทย ตัวอย่างเช่น เมื่อก่อน สระเอีย เช่นคำว่า เวียง จะเขียนเป็น ว. + สระลดรูป (ตัวคล้าย ๆ ร.เรือ แต่หางยาว) + ง.(แต่ก็ยังเขียนกันทั้ง 2 แบบอยู่)
มีพยัญชนะลาวอีกตัวหนึ่ง ที่เป็นตัว ย. เหมือนกัน เพียงแต่มีหางไม่เท่ากัน ตัวแรกคือ ตัว ย.ยุง อันนี้ เสียงจะออกเป็น ย.แบบเดียวกับภาษาอีสาน ซึ่งครูภาษาไทย(บางคน)ที่ชอบอ้างว่า ภาษาไทย ออกเสียงได้ครบ ครอบคลุมหมดทุกเสียง จะไม่มีทางออกเสียง ย.ตัวนี้ได้เลย (ยกเว้นเป็นคนอีสาน)
อีกตัวคือ ย.ยาหรือบางทีก็เรียกกันว่า ย.หางยาว ย. ตัวนี้ ออกเสียงแบบเดียวกับ ย.ยักษ์ ของไทยใช้เฉพาะกับคำที่เขียนว่า ยา และ ยาง เท่านั้น
ตัว ย.หางยาว นี้ นอกจากใช้เขียนคำว่า ยา และ ยาง แล้วยังเอาไว้ใช้ กับตัว อ.นำ ย. เช่น อย่า อยู่ อย่าง อยาก หรือ ห. นำ ย. เช่น หยาด หยาม

สุดท้าย คือ สระลาว

ในภาษาลาวมีสระอยู่ตัวหนึ่ง ที่ทำให้ คนไทยเรา เป็นงงมาก รูปร่าง คล้าย ๆ ไม้หันอากาศกลับหัว บางทีก็มองคล้าย ๆ สระ อิ ไทย จริงๆ เจ้าตัวนี้ เป็น สระโอะ ลดรูป

ยกตัวอย่างคำที่กำกับสระโอะ ในภาษาไทย จะลดรูปสระ ออกไปเลย เช่น คน ดง นม ลด ฯลฯ แต่ภาษาลาว จะลดรูปสระโอะ ลงมา แล้ใช้เจ้าตัวนี้ กำกับแทน  ส่วนคำที่เขียน อ่านเป็นคำไทย เหมือนจะอ่านว่า "ถิม" นั้นจริง ๆ คือ คำว่า คน(ค. + สระโอะลดรูป + น.)


เรียบเรียงโดย KERO uAsean.com
เนื้อหาอ้างอิงจาก oldforum.serithai.net