มาท่องอวกาศกันเถอะ ตอน เนบิวล่า

เนบิวลาเกลียวหรือเนบิวลาก็อดอายส์ (The Helix Nebula)

อยู่ห่างจากโลกประมาณ 700 ปีแสง ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ เนบิวลาเกลียวเกิดจากดาวฤกษ์ขนาดกลางที่ดับไปแล้ว ซึ่งก่อนที่จะตายหรือดับ ดาวดวงนั้นได้ระเบิดให้ก๊าซที่อยู่รอบนอกสู่อวกาศ เหลือไว้เพียงแกนกลางทึบที่เรียกว่าดาวแคระขาวจนกลายเป็นเนบิวลา ต่อมาวัตถุที่อยู่ใกล้กับตัวดาวแคระก็เริ่มแผ่ขยายออกมาจากจุดกลางและกลายเป็นดังที่เห็น 

เนบิวล่ามืดหัวม้า (The horsehead Nebula) 

เป็นเนบิวลามืด (Dark nebula) อยู่ในกลุ่มดาวนายพราน บริเวณเข็มขัดนายพรานและยังเป็นที่รู้จักกันมากที่สุดแห่งหนึ่งในท้องฟ้า มองเห็นเป็นส่วนมืดมีรูปร่างคล้ายหัวม้า ดาวสว่างทางซ้ายเป็นดาวฤกษ์ดวงหนึ่งตรงเข็มขัดของกลุ่มดาวนายพราน ส่วนที่เห็นคล้ายรูปหัวม้า เป็นกลุ่มฝุ่นมืดที่หนาทึบอยู่เบื้องหน้าเนบิวลา โดยเนบิวลาหัวม้ามีองค์ประกอบหลักเป็นฝุ่นหนาเช่นเดียวกับเนบิวลาสะท้อนแสง แต่เนบิวลามืดนี้ไม่มีแหล่งกำเนิดแสงอยู่ภายในหรือโดยรอบ ทำให้ไม่มีแสงสว่าง เราจะสามารถสังเกตเห็นเนบิวลามืดได้เมื่อมีเนบิวลาสว่าง หรือดาวฤกษ์จำนวนมากเป็นฉากหลัง จะปรากฏเนบิวลามืดขึ้นเป็นเงามืดด้านหน้าดาวฤกษ์หรือเนบิวลาสว่างเหล่านั้น

เนบิวลาดอกกุหลาบ (Rosette Nebula) 

เป็นพื้นที่วงกลมไฮโดรเจนขนาดใหญ่ที่อยู่ใกล้ๆกับเมฆโมเลกุล (Molecular Cloud) ในกลุ่มดาวยูนิคอร์น (Monoceros Region) ของดาราจักรทางช้างเผือก มีอีกชื่อว่า NGC 2244 มีขนาด 100 ปีแสงและอยู่ห่างจากโลกประมาณ 5000 ปีแสง ในพื้นที่ยีงมีดวงดาวใหม่ๆเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา 

เนบิวลาบึ้ง หรือ เนบิวลาทารันทูลา (NGC 2070) 

มีค่าความส่องสว่างปรากฏเท่ากับ 8 เมื่อคำนึงถึงระยะห่างของมันที่อยู่ห่างออกไปถึง 180,000 ปีแสง ถือได้ว่าเป็นวัตถุที่มีความสว่างสูงมาก มันส่องสว่างมากเสียจนถ้าหากมันอยู่ใกล้โลกในระยะเดียวกับเนบิวลานายพรานก็อาจทำให้เกิดเงาแสงขึ้นได้ทีเดียว ซูเปอร์โนวาที่ใกล้ที่สุดเท่าที่ตรวจพบหลังจากการประดิษฐ์กล้องโทรทรรศน์ คือ ซูเปอร์โนวา 1987A ก็เกิดขึ้นที่บริเวณขอบของเนบิวลาบึ้งแห่งนี้

เนบิวลานายพราน (Messier 42) 

เป็นเนบิวลาที่รู้จักกันกว้างขวางและง่ายต่อการศึกษามาที่สุดเนบิวลาหนึ่ง ด้วยเป็นพื้นที่ที่อยู่ใกล้โลก M42 ประกอบไปด้วยกลุ่มก๊าซขนาดใหญ่และดวงดาวจำนวนมาก สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า อยู่ห่างจากโลก 1,350 ปีแสง (ข้อมูลล่าสุด) นักดาราศาสตร์ได้ใช้กล้องโทรทัศน์ขนาดกว่า 2.2 เมตรในชิลีสำรวจพบว่า แสงจากดวงแคระแดงที่เห็นอยู่ในภาพมีความสัมพันธ์กับรังสีจากกลุ่มแก๊ซในเนบิวลาและส่งผลให้ดาวมีสีแดงมากกว่าที่คิด

Crescent Nebula (เนบิวลาเสี้ยวจันทร์) 

คือ Emission Nebula (เนบิวลาที่มีแสงในตัวเอง) ที่อยู่ในกลุ่มดาวหงส์ (Cygnus) ห่างจากโลกออกไป 5000 ปีแสง ที่เนบิวลานี้เป็นเนบิวลาที่มีแสงในตัวเองก็เพราะว่า เพราะเนบิวล่าแบบนี้จะเรืองแสงขึ้นเอง เมื่ออะตอมของมวลสารที่อยู่ในเนบิวล่า ถูกกระตุ้นด้วยพลังงานจากดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้ๆ ก๊าซส่วนใหญ่ในเนบิวล่าจะเป็นอะตอมไฮโดรเจน ซึ่งจะปล่อยแสงสีแดง กับอะตอมของอ๊อกซิเจนซึ่งให้แสงสีเขียว และอะตอมของไฮโดรเจนมักจะรวมตัวกับอะตอมของอ๊อกซิเจน แล้วจะปล่อยสีผสมระหว่างแดงกับเขียวคือสีเหลืองออกมา

Dolphin Nebula เนบิวลาโลมา

SH2-188 ตั้งอยู่ในบริเวณกลุ่มดาวแคสสิโอเปีย อยู่ห่างจากโลก 850 ปีแสงจากโลก ในอดีตนักวิทยาศาสตร์คิดว่าเนบิวลาโลมาเป็นเพียงส่วนที่เหลือของการ supernova ที่ปรากฏในปี 1965 แต่ได้รับการยืนยันว่าเป็นเนบิวลาดาวเคราะห์ที่มีรูปร่างคล้ายพระจัทร์เสี้ยวในเวลาต่อมา วิเคราะห์กันว่ารูปร่างอันแปลกประหลาดของเนบิวลานี้มาจากการเคลื่อนที่ของเนบิวลาที่เร็วกว่าปกติ ที่ 125 กิโลเมตรต่อวินาที หรือ 280,000 ไมล์ต่อชั่วโมง 

Messier 43 (หรือรู้จักกันในชื่อ M43, เนบิวลา De Mairan และ NGC 1982) เป็นบริเวณเมฆธรรมชาติ H-II ในบริเวณกลุ่มดาวนายพราน ค้นพบโดย Jean-Jacques Doctous de Mairan ก่อนปี 1731 และ Messier 43 เป็นส่วนหนึ่งของเนบิวลานายพราน ที่แยกออกมา โดยมี Lane of Dust (ทางฝุ่นละออง) เป็นตัวกั้น 

ขอบคุณ