ความรู้เกี่ยวกับ เขาตะปู เขาพิงกัน

เขาตะปู เขาพิงกัน

ขอทราบเหตุผลที่ทำให้เขามาพิงกัน และเขาตะปูด้วยค่ะ // สุดสวาท

ตอบ สุดสวาท

กรมทรัพยากรธรณีมีคำตอบให้ว่า "เขาพิงกัน"เป็นชื่อเรียกตามลักษณะธรรมชาติที่พบบนเกาะพิงกัน ซึ่งเป็นเกาะที่ประกอบด้วยภูเขา 2 ลูกตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกและทิศตะวันออก มีหาดทรายเชื่อมต่อระหว่างภูเขาทั้งสอง หน้าอ่าวด้านทิศเหนือมีเกาะตะปูตั้งอยู่ 

ภูเขาบนเกาะเขาพิงกัน เดิมเป็นเกาะเล็กๆ 2 เกาะแยกจากกัน แต่ภายหลังมีการสะสมตัวของทรายจนตื้นเขินพ้นระดับน้ำทะเลกลายเป็นสันดอนทราย ซึ่งมีชื่อเรียกทางธรณีวิทยาว่า สันดอนเชื่อมเกาะ เชื่อมเกาะทั้งสองให้เป็นเกาะเดียวกัน ส่วนคำว่า เขาพิงกัน มาจากที่พบว่า ที่ฐานของภูเขาด้านทิศตะวันตกมีมวลหินขนาดใหญ่ตั้งพิงอยู่

เกาะเขาพิงกันตะวันตกและเกาะเขาพิงกันตะวันออกซึ่งเชื่อมต่อกันด้วยสันดอนเชื่อมเกาะ รวมทั้งเกาะตะปู เป็นหินปูนเนื้อปนโดโลไมต์ (Dolomitic limestone) มีลักษณะเป็นหินปูนเนื้อแน่น อายุยุคเพอร์เมียน (Permian) หรือราว 295-250 ล้านปี และเนื่องจากหินปูนมีคุณสมบัติสึกกร่อนจากการละลายน้ำได้ง่าย เกาะต่างๆ ในบริเวณอ่าวพังงาจึงมีรูปร่างแปลกๆ ขึ้นอยู่กับการผุพังทำลายของเนื้อหิน

การเกิดเป็นลักษณะเขาที่พิงกัน เกิดจาก รอยเลื่อนปกติ (Normal fault) ตัดผ่านภูเขาด้านตะวันตกของเกาะโดยเอียงเทไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ 76 องศา 

แนวรอยเลื่อนนี้เฉือนให้หินปูนส่วนริมของเกาะขาดจากหินส่วนใหญ่ที่เป็นตัวเกาะ และจากการศึกษารอยไถล หรือรอยครูดที่เกิดจากการเคลื่อน ตัวของมวลหินบนระนาบ รอยเลื่อน (Fault plane) ซึ่งปรากฏให้เห็นชัดเจนบนผิวหน้าเรียบที่มวลหินทั้งสองพิงกัน พบว่ามวลหินปูนริมเกาะด้านทิศเหนือ หรือส่วนที่ถูกเฉือนออก ได้เลื่อนตัวตกลงมาตามระนาบรอยเลื่อน 

ต่อมาน้ำได้กัดเซาะฐานของมวลหินด้านเหนือกระทั่งขาดถึงระนาบรอยเลื่อน ทำให้มวลหินด้านเหนือหักและเคลื่อนตัวบิดเฉออกไปจากแนวรอยเลื่อน ทำให้ได้ลักษณะมวลหินทิศเหนือพิงอยู่กับมวลหินขนาดใหญ่ด้านทิศใต้ หรือภูเขาหินปูนของเกาะเขาพิงกันตะวันตก

ส่วน "เกาะตะปู"มีลักษณะเป็นเกาะเดี่ยว รูปร่างคล้ายตะปู มีศัพท์เฉพาะทางธรณีวิทยาว่า เกาะหินโด่ง (Stack) อยู่ทางด้านเหนือในเวิ้งอ่าวของเกาะเขาพิงกัน ซึ่งประกอบด้วยเกาะสองเกาะที่เชื่อมต่อกันด้วยสันดอนดังกล่าว การชมเกาะตะปูต้องชมในระยะไกลจากเรือ หรือจากสันดอนของเกาะเขาพิงกัน ไม่สามารถขึ้นไปบนเกาะได้

กำเนิดของเกาะ ตะปูมีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำทะเลสมัยโบราณ เดิมเกาะตะปูและเกาะเขาพิงกันด้านตะวันออกมีสภาพเชื่อมต่อเป็นผืนเดียวกัน และอยู่บนผืนแผ่นดิน การเคลื่อนไหวของเปลือกโลกในเวลาต่อมา ทำให้เกิดมีรอยเลื่อนใหญ่เป็นแนวยาวพาดผ่านพื้นที่อ่าวพังงาด้านตะวันตก เรียกว่า รอยเลื่อนคลองมะรุ่ย 

รอยเลื่อนนี้ทำให้เกิดรอยเลื่อนย่อยๆ ติดตามมาดังจะเห็นได้จากรอยเลื่อนที่เขาพิงกัน รอยเลื่อน รอยแตกและรอยแยกที่พบในหินปูนเกาะตะปู นอกจากนั้น รอยเลื่อนยังทำให้เกิดการหักพังของหินขึ้นในบริเวณรอยต่อระหว่างเขาตะปูและเขาพิงกันทางด้านตะวันออก ทำให้เขาตะปูแยกออกมาเป็นเขาลูกโดด

แผ่นดินเขาตะปูและเขาพิงกันได้รับอิทธิพลจากน้ำทะเลที่แผ่ขยายเข้ามาท่วมในช่วงหลังสุดเมื่อประมาณ 10,000 ปีที่ผ่านมา ทำให้พื้นที่เขาพิงกันและเขาตะปูมีสภาพเป็นเกาะ 

โดยบริเวณเขาตะปูเป็นหัวแหลมยื่นออกไปในทะเล ต่อมาหัวแหลมถูกคลื่นกัดเซาะและขัดเกลาจนกระทั่งมีรูปทรงเรียวและขาดออกจากตัวเขาพิงกันตะวันออกอย่างเด่นชัด มีสภาพเป็นเกาะหินโด่ง 

ต่อมาน้ำทะเลที่ขึ้นสูงสุดเมื่อประมาณ 6,000 ปีที่ผ่านมา มีระดับสูงกว่าระดับปัจจุบันประมาณ 4 เมตร การขึ้นลงของน้ำทะเลได้กัดเซาะเกาะตะปูให้เกิดเป็นแนวรอยน้ำเซาะหิน เว้าเข้าไปที่ระดับดังกล่าว

กระทั่งน้ำทะเลลดระดับลงมาอยู่ที่ระดับความสูงประมาณ 2.5 เมตร จากระดับน้ำทะเลปัจจุบัน ระดับน้ำทะเลใหม่ได้กัดเซาะส่วนล่างของเกาะ ตะปูให้เกิดเป็นรอยน้ำเซาะหินแนวใหม่ คือระดับที่เป็นส่วนคอดกิ่วที่สุด และเป็นบริเวณที่มีสิ่งมีชีวิต เช่น หอยเพรียง เกาะอาศัยอยู่โดยรอบ 

เมื่อนำซากหอยนางรมที่ติดอยู่ในแนวรอยกัดเซาะนี้ไปหาอายุโดยวิธีคาร์บอนรังสี ได้อายุประมาณ 2,620+50 ปี แสดงว่ารอยคอดกิ่วนี้ เกิดจากการกัดเซาะของน้ำทะเลเมื่อเวลาประมาณ 2,500 ปีที่ผ่านมา หลังจากนั้นน้ำทะเลจึงลดระดับลงมาอยู่ที่ระดับปัจจุบัน 

ส่วนที่คอดกิ่วที่เกิดขึ้นเมื่อ 2,500 ปีที่ผ่านมา ทำให้เกาะตะปูมีลักษณะโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์