มารู้จักวัคซีนโรคโปลิโอ ที่ผู้อ่านทุกคนต้องได้รับ

คงไม่มีใครปฏิเสธิว่าไม่เคยได้รับวัคซีนโปลิโอนะครับ  โปลิโอเป็นโรคที่ไม่มีทางรักษา  เด็กๆ ทุกคนต้องได้รับวัคซีนโปลิโอเพื่อป้องกันโรคที่ไม่มีทางรักษา  วันนี้เรามารู้จักเพื่อระลึกถึงความดีของผู้คิดค้นวัคซีนกันครับ

ดร.โจนัส ซอล์ก ผู้ผลิตวัคซีนรักษาโรคโปลิโอได้สำเร็จเป็นคนแรกของโลก ทำให้การระบาดของโรคโปลิโอลดลงเป็นอย่างมาก ผู้คนจึงต่างยกย่องเขาคนนี้ขึ้นเป็นวีรบุุรุษของโลกค่ะ

          ในอดีต  วิทยาการด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์ยังไม่มีความเจริญก้าวหน้าอย่างปัจจุบันโรคต่าง ๆ ระบาดและแพร่กระจายไปได้อย่างรวดเร็วและหนึ่งในนั้นก็คือ  “โรคโปลิโอ”  โรคติดต่อโดยเชื้อไวรัสโรคที่พรากเอาความสดใสและร่าเริงไปจากเด็กหลาย ๆ คนนั่นเอง

          แม้เมื่อกลางศตวรรษที่ 19  วิทยาศาสตร์เริ่มมีความเจริญก้าวหน้ามากขึ้น  ทำให้โรคติดต่อหลายชนิดได้สูญหายไป  แต่ยกเว้น  โรคโปลิโอ  โรคที่ยังไม่มีวิธีการใดรักษาให้หายขาดได้  จนกระทั่ง ดร.โจนัส  ซอล์ก(Jonas Salk)  แพทย์ชาวอเมริกัน  ได้คิดค้นวัคซีนป้องกันโรคโปลิโอได้สำเร็จเป็นครั้งแรกของโลก

Jonas Salk

          “โจนัส ซอล์ก"  (Jonas Salk)  เกิดเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1914  สำเร็จการศึกษาปริญญาแพทย์ศาสตร์บัณฑิต  จากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก  ซึ่งในช่วงทศวรรษที่ 1940  โรคโปลิโอกำลังเป็นที่ระบาดมากในสหรัฐอเมริกา  ทำให้ซอล์กพยามคิดค้นหาวิธีที่จะสร้างภูมิคุ้มกันให้เกิดขึ้นในคนให้ได้

          แต่การผลิตวัคซีนรักษาโรคโปลิโอไม่ใช่เรื่องง่ายเลย  เนื่องจากมีการค้นพบว่า  ไวรัสโปลิโอมีทั้งหมดด้วยกันถึง 3 สายพันธุ์  ดังนั้นวัคซีนที่ใช้รักษาต้องเอาชนะทุก ๆ สายพันธุ์ให้ได้  และแล้ววันหนึ่งซอล์กก็ประสบความเร็จ  เมื่อเขาได้ผลิตวัคซีนจากไวรัสที่ถูกทำลายแล้ว  โดยใช้ตัวอย่างไวรัสที่มีชีวิตและฆ่ามันด้วยฟอร์มัลดีไฮด์จากนั้นจึงฉีดเชื้อไวรัสที่ตายนี้เข้าสู่ร่างกาย  เพื่อให้ร่างกายสร้างแอนติบอดี (สารภูมิต้านทาน)  ขึ้นในระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์ เมื่อถึงคราวที่ร่างกายได้รับเชื้อไวรัสที่มีชีวิตขึ้นมาจริง ๆ  ก็จะไม่เป็นอันตรายใด ๆ แก่ร่างกาย

          โปลิโอ (Poliomyelitis)  เป็นโรคที่เกิดจาการติดเชื้อ ไวรัสโปลิโอ (poliovirus)  ซึงจัดอยู่ในกลุ่ม Picornaviridae และในกลุ่ม Enterovirus   ทำให้เกิดอันตรายต่อระบบประสาทไขสันหลัง  ท้ายที่สุดหากไม่ได้รับการรักษาอาจกลายเป็นอัมพาต  พิการ  และเสียชีวิตได้ในที่สุด

poliovirus

          โรคโปลิโอนี้มักจะแพร่ระบาดในเด็กที่อายุต่ำกว่า 5 ขวบ  เนื่องจากวัยเด็กเป็นวัยที่ยังไม่มีภูมิต้านทาน  โดยเชื้อไวรัสโปลิโอนี้จะแบ่งตัวและเพิ่มจำนวนภายในลำไส้  2-3 วันต่อมาจะกระจายไปสู่ต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอที่ทอนซิล  และเข้าสู่กระแสเลือดทำให้มีอาการไข้เกิดขึ้น ส่วนน้อยของไวรัสจะผ่านจากกระแสเลือดไปยังไขสันหลังและสมองโดยตรง 

          เมื่อไวรัสเข้าไปยังไขสันหลังแล้ว  มักจะไปที่ไขสันหลังหรือสมองส่วนที่ควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อ เมื่อเซลล์สมองในส่วนที่ติดเชื้อมีอาการอักเสบมากจนถูกทำลายไป กล้ามเนื้อที่ควบคุมโดยเซลล์ประสาทนั้นก็จะมีอัมพาตและฝ่อไปในที่สุด

         เชื้อไวรัสโปลิโอสามารถติดต่อกันได้ง่ายมาก  เนื่องจากไวรัสนี้เจริญเติบโตอยู่ในลำไส้ของผู้ป่วย เชื้อจึงถูกขับออกจากร่างกายมากับอุจจาระ และแพร่สู่ผู้อื่นผ่านการกินอาหาร หรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อจากอุจจาระของผู้ป่วย  ซึ่งเกิดจากการขับถ่ายที่ไม่ถูกสุขลักษณะ และการไม่ล้างมือก่อนการหยิบจับอาหาร  ดังนั้นโรคโปลิโอนี้จึงมักพบในประเทศที่ขาดการดูแลเรื่องสุขอนามัยที่ดีนั่นเอง

          และหลังจากที่ซอล์กได้ผลิตวัคซีนรักษาโรคโปลิโอออกมาสำเร็จได้ไม่นานนั้น  แอลเบิร์ต บรูช ซาบิน  ก็ได้พัฒนาวัคซีนรักษาโรคโปลิโอสำเร็จเช่นกัน  โดยใช้เชื้อไวรัสที่มีชีวิตนำมาทำให้อ่อนฤทธิ์ลง  แต่ยังสามารถกระตุ้นให้ร่างกายสร้างแอนติบอดี (สารภูมิต้านทาน) ขึ้นได้  โดยใช้วิธีหยอดใส่ทางปาก  ทำให้ปัจจุบันมีวัคซีนที่รักษาโรคโปลิโออยู่ 2 ชนิดด้วยกัน  คือ วัคซีนโปลิโอแบบหยอดและวัคซีนโปลิโอแบบฉีด

         อย่างไรก็ตาม  ดร.โจนัส  ซอล์ก  คือบุคคลแรกที่ผลิตวัคซีนรักษาโรคโปลิโอได้สำเร็จ  ทำให้ยอดผู้ด้วยโรคโปลิโอในสหรัฐอเมริกาลดลงจาก 13.9 % ในปี 2497 เหลือ 0.5% ในปี 2504  ซอล์กได้ตั้งชื่อวัคซีนรักษาโรคโปลิโอนี้ว่า  วัคซีนของซอล์ก (Salk’s vaccine)  และยังได้จัดตั้งสถาบันวิจัย Salk institute  ศูนย์วิจัยด้านชีวภาพในรัฐแคลิฟอร์เนียอีกด้วย  โดยซอล์กได้กล่าวเอาไว้ว่า 

          “Our greatest responsibility is to be good ancestors”  
          ความรับผิดชอบที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเราคือ  การเป็นบรรพบุรุษที่ดี