กระดาษ ประวัติการเดินทางที่แสนไกล

วัฒนธรรมและงานของมนุษย์เจริญขึ้น มีผลมาจากการพิมพ์ก้าวหน้า การพิมพ์ต้องใช้กระดาษ ดังนั้นการผลิตและการใช้กระดาษจึงมีประโยชน์ต่อวัฒนธรรมมนุษย์มาก  ตอนสมัยที่ผมเรียนในมหาวิทยาลัยอาจารย์ประวัติศาสตร์ก็บอกว่ากระดาษที่เก่าแก่ที่สุดคือกระดาษคือกระดาษปาปิรุส  แต่เวลาเปลี่ยนไปโลกบอกว่าถ้าจะใช้คำว่ากระดาษในการจดบันทึกจริงๆ คงต้องเป็นกระดาษจากจีนสมัยราชวงศ์ฮั่น  ก็ลองอ่านดูครับผมพยายามเก็บข้อมูลและเขียนให้กระชับที่สุดเพื่อเพื่อนๆ ทุกคนครับ

ที่อียิปต์ 3,000 ปี ก่อนคริสตกาล

Cyperus papyrus plant

Genuine Blank papyrus paper

บริเวณรอบแม่น้ำไนล์มีต้นหญ้าที่ชื่อ CYPEROUS PAPYRUS ขึ้นอยู่มากมาย  ชาวบ้านจะตัดเอาต้นมาแช่ในน้ำโคลนจนเปื่อยเหลือแต่เส้นใย  แล้วนำมาถักสานกันแล้วตากแห้ง  จะได้แผ่นเยื่อลักษณะคล้ายเสื่อมากกว่ากระดาษ  ดังนั้นจึงยังไม่นับว่าเป็นกระดาษเสียทีเดียว  คำว่ากระดาษในภาษาอังกฤษ paper จึงมากจากคำว่า PAPYRUS

บิดาแห่งกระดาษแท้

กระดาษจีนสมัยราชวงศ์ฮั่น

จักรพรรดิ์อู่ตี้ หรือ ฮั่นหวู่ตี้

ประเทศจีนสมัยราชวงศ์ฮั่น (ก่อนคริสตกาล 207 ปี)  ในสมัยนั้นการจดบันทึกต่างๆ จะใช้ผ้าไหมซึ่งราคาแพง  จักรพรรดิจักรพรรดิ์อู่ตี้ หรือ ฮั่นหวู่ตี้จึงได้รับสั่งให้ขุนนางที่ชื่อไจ้หลุน  ค้นคว้าหาวัสดุมาใช้แทนผ้าไหม  ไจ้หลุนได้ทดลองใช้พืชหลายชนิดมาแช่น้ำเพื่อหาว่าพืชชนิดใดจะให้เส้นใยที่แบ็งแรงเหมาะจะทำกระดาษ  ไจ้หลุนได้ใช้ตะแกรงอย่างละเอียดตักเยื่อเส้นใยขึ้นมาตากแห้งเป็นกระดาษที่เหนียวและอ่อนตัวคุณภาพดี  จักรพรรดิฮั่นหวู่ตี้ทรงโปรดมาก ผู้คนทั่วโลกได้ใช้กระดาษของเขา เราจึงเรียกชื่อกระดาษนี้ว่า กระดาษไช่หลุน  ชาวจีนจึงภูมิใจมากที่ตนเป็นผู้ค้นพบวิธีทำกระดาษที่ใช้จดบันทึกเรื่องราวต่างๆ ได้

เทคโนโลยีการทำกระดาษถือ่าเป็นความลับ  รู้เฉพาะในวังของประเทศจีน  จนกระทั่งศตวรรษที่ 3  กรรวิธีการทำกระดาษจึงไปถึงธิเบต และเวียตนาม เกาหลี ในศตวรรษที่ 4  ถึงญี่ปุ่นในศตวรรษที่ 6  เข้าสู่เนปาลและอินเดียในเวลาถัดมา

เมื่อคริสตศักราช 751  ราชวงศ์ถังได้ทำสงครามกับชาวมุสลิม  ชาวจีนถูกจับตัวไปเป็นเชลยศึก  เชลยบางคนเป็นช่างทำกระดาษกูถูกจับแยกให้ไปทำกระดาษ  โลกมุสลิมจึงรู้วิธีทำกระดาษตั้งแต่บัดนั้นมา

ศตวรรษที่ 12  ชาวมัวร์ได้บุกรุกสเปนและโปรตุเกส  ได้นำเอาเทคโนโลยีการผลิตกระดาษเข้าสู่ยุโรปด้วย  จึงทำให้กระดาษแพร่หลายไปทั่วทุกมุมโลก

นี่ก็เป็นอีกเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยในประวัติศาสตร์  กระดาษมีคุณค่ามหาศาลทางประวัติศาสตร์จริงๆ ครับ  ต้องขอบคุณบรรพบุรุษชาวจีนที่ทำให้มีกระดาษได้จดบันทึกเรื่องราวสำคัญทางประวัติศาสตร์ในอดีตเอาไว้ให้เราได้ศึกษากันอย่างมีคุณค่าจริงๆ  เห็นหรือไม่ครับเพียงแค่การคิดค้นกระดาษแต่คุณค่านั้นมีประโยชน์มากมาย  แล้วพบกันใหม่ครับ.....mata

เรียบเรียงโดย  พรชัย  สังเวียนวงศ์  (mata)

ขอบคุณภาพประกอบ  http://www.historyforkids.org/learn/literature/paper.htm, http://th.wikipedia.org/" rel="nofollow" target="_blank">http_xi5v9xix_://www.bracelpa.org.br/bra2/?q=en/node/234, http://www.historyforkids.org/learn/literature/paper.htm, http://th.wikipedia.org/