ประวัติการแพทย์จีน

การแพทย์จีนมีประวัติอันยาวนาน นับแต่ยุคโบราณบรรพชนของจีนได้เรียนรู้ถึงการแพทย์จากการต่อสู้กับธรรมชาติเพื่อความอยู่รอด ในขบวนการค้นหาอาหารนั้น ก็ได้ค้นพบอาหารบางชนิดนั้นสามารถบรรเทาหรือแก้ไขอาการของโรคบางอย่างได้ นี่คือต้นกำเนิดของการค้นพบและนำมาใช้ของยาจีน ในยุคสมัยที่มนุษย์เริ่มรู้จักใช้ไฟเพื่อให้ความอบอุ่นนั้น ได้ค้นพบว่าจากการประคบโดยใช้ก้อนหินหรือดินทรายที่ร้อนซึ่งห่อหุ้มด้วยหนังสัตว์หรือเปลือกไม้ สามารถรักษาอาการของโรคบางอย่างได้ จากการกระทำซ้ำๆ และพัฒนาวิธีการเรื่อยๆจนกระทั่งเกิดวิธีการประคบด้วยความร้อน และการฝังเข็ม ในขบวนการประดิษฐิ์เครื่องมือหินของยุคหินนั้นได้ค้นพบว่าในการที่ได้ทิ่มแทงส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายนั้น กลับสามารถทำให้ความเจ็บปวดของอีกส่วนหนึ่งหายได้ จึงทำให้ค้นคิดวิธี “เปียนสือ” (ใช้หินกดจุด) และ “กู่เจิน” (การฝังเข็มโดยใช้เข็มที่ทำมาจากกระดูกสัตว์) โดยพื้นฐานของวิธีนี้พัฒนาไปเรื่อยๆ จนเป็น “เจิน ฉื่อ เหลียวฝ่า” (ฝังเข็มกดจุด) แล้วก่อเกิดเป็น จิงลั่วเซวียะซัว (ตำราเส้นลมปราณ)

การฝังเข็ม

การตรวจวินิจฉัยด้วยวิธีแมะ คือการจับตรวจเช็คการเต้นของชีพจร

ในราชวงศ์ฮั่นนั้นถือว่าได้มีการบันทึกประวัติศาสตร์ทางการแพทย์ยาวนานที่สุด และมีประสบการณ์ และ ทฤษฎีมากที่สุด การแพทย์โบราณของจีนนั้นถือกำเนิดมาจากบริเวณลุ่มแม่น้ำเหลืองของจีน ได้กำเนิดแพทย์ชื่อดังจำนวนมาก และตำราแพทยศาสตร์ที่สำคัญมากมาย ได้มีการบันทึกการรักษาพยาบาล และโรคมากมายลงบนกระดูก กระดองเต่า จนมาถึงราชวงศ์โจว เริ่มมีการ ตรวจวินิจฉัย 4 อย่าง คือ มอง ฟัง ถาม และ แมะ ตลอดจน วินิจฉัยโรคต่างๆ และมีการจ่ายยา และการฝังเข็ม เป็นต้น

ซึ่งวิธีแมะนี้ก็ต้องยอมรับครับว่าอาศัยประสบการณ์อันยาวนาน  เพื่อจะได้สามารถวิเคราะห์การเต้นของชีพจรและลมปรานว่าเป็นโรคอะไรอยู่  ผู้เขียนเองก็เคยได้รับการรักษาด้วยวิธีแมะนี้ด้วยเหมือนกัน  ทั้งๆ ที่ตัวเองอยู่กับวิทยาลัยแพทย์  แต่ต้องยอมรับเลยครับวินิจฉัยโรคได้แม่นยำจริงๆ  เสียดายที่ตอนนี้ท่านจากไปแล้ว

ในสมัยราชวงศ์ฉินและฮั่น นั้นได้มีบทประพันธ์ที่มีระบบชื่อว่า "หวาง ตี้ เน่ย จิง" ถือเป็นตำราทางการแพทย์ที่เก่าแก่ที่สุด

เมื่อถึงราชวงศ์ฮั่น แพทย์ศัลยกรรมเริ่มมีชื่อเสียงมากอยู่แล้ว และได้เริ่มมีการใช้ยา “ หมา เฟ่ย ส่าน ”เพื่อใช้เป็นยาสลบ เพื่อลดความเจ็บปวดในการผ่าตัด และ ในราชวงศ์ซ่งนั้น การฝังเข็มได้มีการปฎิรูป ครั้งสำคัญ

ตั้งแต่ราชวงศ์หมิงเป็นต้นมาแพทย์ศาสตร์ ของตะวันตกได้เข้าไปยังประเทศจีน นับเป็นจุดเริ่มต้น ของการนำแพทย์ศาสตร์ตะวันตกกับจีนเข้าด้วยกัน

เห็นว่าเป็นเกร็ดทางประวัติศาสตร์น่าจะมีประโยชน์อยู่บ้างจริงๆ ก็ยาวอยู่พอสมควรถึงแม้จะเป็นประวัติย่อแล้ว  บทความนี้ได้ตัดทอนออกไปบ้าง  หากผู้อ่านอยากได้รายละเอียดเพิ่มเติมก็เข้าไปตามลิ้งค์นี้ครับ ประวัติย่อของการแพทย์จีน   สำหรับวันนี้คงต้องลากันก่อนแล้วพบกันใหม่ครับ....mata

เรียบเรียงโดย  พรชัย  สังเวียนวงศ์  (mata)

ขอบคุณภาพประกอบจาก  http://www.huachiewtcm.com/popuparticle.aspx?TopicID=5