นางร้องไห้คนสุดท้ายแห่งรัตนโกสินทร์ 2/3 ชีวิตของนางร้องไห้

 เนื่องจากมีรูปโฉมงดงามและน้ำเสียงอันไพราะเรียกว่า "แก้วเสียงเป็นเอก" ในการขับร้อง จึงได้รับเลือกเป็นต้นเสียงของวงมโหรี จนเป็นที่โปรดปรานของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถึงกับออกพระโอษฐ์ขอนางจากพระอัครชายา โดยเข้าถวายตัวและได้รับพระมหากรุณาธิคุณเลื่อนขึ้นเป็นพระสนมเอกด้วยวัยเพียง 16 ปี

ต่อมาทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดละครเรื่องเงาะป่า โดยเจ้าจอมสดับทำหน้าที่ร้องประจำโรง จนการแสดงเสร็จสิ้น จึงได้รับพระราชทานกำไลทองนพคุณ ซึ่งเป็นทองบริสุทธิ์ เนื้ออ่อนสามารถบิดได้ โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสวมให้เจ้าจอมสดับ และบีบด้วยพระหัตถ์ของพระองค์เอง

 กำไลทองนพคุณนั้นมีน้ำหนักสี่บาท เป็นรูปตะปูโบราณสองดอกไขว้กัน ปลายตะปูเป็นดอกเดียวกัน หากมองตรงๆ จะเป็นตัวอักษร S(ย่อมาจากเจ้าจอมสดับ) หากพลิกข้อมืออีกด้านจะเป็นตัวอักษร C (ย่อมาจากจุฬาลงกรณ์) โดยที่วงกำไลลักคำว่า

" กำไลมาศชาตินพคุณแท้  ไม่ปรวนแปรเป็นอื่นยั่งยืนสี

เหมือนใจตรงคงคำร่ำพาที  จะร้ายดีขอให้เห็นเช่นเสี่ยงทาย

ตาปูทองสองดอกตอกสลัก  ตรึงความรักรัดไว้อย่าให้หาย

แม้รักร่วมสวมใส่ไว้ติดกาย  เมื่อใดวายสวาสดิ์วอดจึงถอดเอย "

 ภายหลังจากที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเสด็จสวรรคต เนื่องจากเจ้าจอมสดับ ได้รับพระราชทานเครื่องเพชร เพื่อใช้เป็นทุนเลี้ยงชีพจำนวนมาก และด้วยวัยเพียง 20 ปี จึงทำให้เป็นที่จับตามองว่า เจ้าจอมสดับจะครองตัวเป็นหม้าย ได้ตลอดไปนานแค่ไหน หรือจะนำสมบัติไปเลี้ยงชายอื่น ดังนั้นเจ้าจอม จึงได้ถวายเครื่องเพชรคืนให้แก่ สมเด็จพระพันปีหลวง โดยทรงโปรดเกล้าฯ ให้นำออกจำหน่ายเพื่อนำเงินไปสมทบทุนสร้าง โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ แต่ไม่ปรากฎชื่อของเจ้าจอม อยู่ในรายนามผู้สมทบทุนแต่อย่างใด

เจ้าจอมสดับยังคงครองตัวลำพัง เพื่อรักษาชื่อเสียงมิให้ด่างพร้อย โดยอาศัยพระบารมีสมเด็จพระวิมาดาเธอฯ กระทั่งอายุมากขึ้น จึงสละทางโลกบวชชี แต่ยังคงสวมกำไลทองพระราชทาน ติดตัวไว้ตลอด โดยถือว่าเป็นเครื่องรางประจำกาย กระทั่งเข้าสู่วัยชรา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระราชทานอนุเคราะห์ ให้กลับมาอยู่ในพระบรมมหาราชวัง ทำให้ท่านมีโอกาสถ่ายทอดความรู้เรื่อง การถักสไบกรองทอง การทำน้ำอบ และยาดมส้มโอมือ ซึ่งเป็นความรู้ที่ให้ประโยชน์แก่คนรุ่นหลัง จนกระทั่งถึงอนิจกรรมด้วยวัย 93 ปี