มาทำความรู้จัก Star trails

*เนื้อหาข้อมูล,มีการพิมพ์ผิดหรือกระทู้ซ้ำแต่อย่างใดขออภัยล่วงหน้าครับ

 

 

คุณเคยเห็นภาพเหล่านี้กันมาบ้างใช่ไหม??

 

 

 

ไปทำความรู้จักกับภาพเหล่านี้ได้ใน.....

 

 

 

 

star trails

 

 

 (star trails) ปรากฏการณ์ฝนดาวตก คือ ปรากฏการณ์ที่ธารสะเก็ดดาวหรือฝุ่นอุกกาบาตที่ดาวหางปล่อยทิ้งไว้ตามเส้นทางการโคจร ประกอบไปด้วยเศษฝุ่นและน้ำแข็งจำนวนมากเมื่อซากเศษดาวหางหลุดออกมาเป็นกลุ่มๆ เข้าสู่ชั้นบรรยากาศของโลกด้วยอัตราเร็วสูง ทำให้เกิดการเสียดสีกับชั้นบรรยากาศจนเกิดแสงสว่างขึ้น แต่หากเศษฝุ่นเหล่านั้นมีขนาดใหญ่มากและเผาไหม้ไม่หมดในชั้นบรรยากาศ ก็จะตกลงมาถึงพื้นโลกได้ เราจะเรียกว่า “อุกกาบาต”

       
       

 

ในหนึ่งปีโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบหนึ่งรอบ ตลอดเส้นทางการโคจรของโลก บางครั้งตัดกับวงโคจรของธารสะเก็ดดาว ถ้าตัดกับวงโคจรของธารสะเก็ดดาวซึ่งหนาแน่น หรือเพิ่งเกิดขึ้นใหม่ยังมีปริมาณอุกกาบาตอยู่จำนวนมาก ก็จะเกิดฝนดาวตกจำนวนมาก แต่ถ้าไปตัดวงโคจรของธารสะเก็ดดาวที่เบาบาง หรือตัดในลักษณะเฉี่ยว มิใช่ตรงกลาง ก็จะมี ฝนดาวตกน้อย

 

       
        ฝนดาวตกจะแตกต่างจากดาวตกทั่วไป คือ เป็นดาวตกที่มีปริมาณการตกมากกว่าหรือถี่กว่าดาวตกปกติ โดยมีทิศทางเหมือนมาจากจุดๆหนึ่งบนท้องฟ้าเหมือนกัน เรียกว่าจุดศูนย์กลางของการเกิดฝนดาวตกเรียกว่า (Radiant) เมื่อจุดการเกิดนั้นตรงหรือใกล้เคียงกับกลุ่มดาวอะไร ก็จะเรียกชื่อฝนดาวตกตามกลุ่มดาวนั้นๆ หรือ ดาวที่อยู่ใกล้กลุ่มดาวนั้น เช่น ฝนดาวตกลีโอนิดส์ (Leonid meteor shower) มีศูนย์กลางกระจายอยู่ในกลุ่มดาวสิงโต, ฝนดาวตกเจมินิดส์ (Geminids Meteor Shower) มีศูนย์กลางกระจายอยู่ในกลุ่มดาวคนคู่ เป็นต้น
       
 

 

(ภาพนี้ขอบคุณเพื่อนมิว ถ่ายได้ที่เขาค้อ ในปี 2555 นี้เองครับ [ขอจิ๊กมาประกอบกระทู้หน่อย ฮ่าๆๆ])

 

 

 

 

ปรากฏการณ์ฝนดาวตกในประเทศไทย ที่สามารถสังเกตเห็นได้ทุกปีได้แก่ 
       
        - ฝนดาวตกควอดรานติดส์ (Quadrantid meteor shower) มีศูนย์กลางกระจายอยู่ในกลุ่มดาวเฮอร์คิวลีส คนเลี้ยงสัตว์ และมกรเวลาที่สามารถสังเกตดาวตกได้มากที่สุดราววันที่ 3-4มกราคม ของทุกปี
       
        - ฝนดาวตกลีโอนิดส์ (Leonid meteor shower) มีศูนย์กลางกระจายอยู่ในกลุ่มดาวสิงโต เวลาที่สามารถสังเกตดาวตกได้มากที่สุดราววันที่ 17-18 พฤศจิกายน ของทุกปี
       
        - ฝนดาวตกเจมินิดส์ (Geminids Meteor Shower) มีศูนย์กลางกระจายอยู่ในกลุ่มดาวคนคู่ เวลาที่สามารถสังเกตดาวตกได้มากที่สุดราววันที่ 13-14 ธันวาคมของทุกปี
       
        เนื่องจากปรากฏการณ์ฝนดาวตกทั้งสามมีจำนวนดาวตกต่อชั่วโมงค่อนข้างมาก สร้างความตื่นเต้นให้กับผู้สังเกตปรากฏการณ์เป็นอย่างมาก และอยู่ในช่วงฤดูหนาวโดยช่วงเวลาสังเกตปรากฏการณ์ฝนดาวตกที่ดีที่สุดอยู่ในช่วงที่ดวงจันทร์ลับขอบฟ้าไปแล้ว เนื่องจากแสงของดวงจันทร์รบกวนสายตาทำให้ไม่สามารถเห็นดวงดาวได้ทั่วทั้งท้องฟ้า ซึ่งปรากฏการณ์ฝนดาวตกจริงๆ แล้วเกิดขึ้นทุกเดือนเพียงแต่บางเดือนอาจตรงกับช่วงฤดูฝน หรือมีแสงดวงจันทร์รบกวนและเกิดในช่วงเวลากลางวันตามเวลาประเทศไทย

 

 

 

 

 

อุปกรณ์+การเตรียมพร้อม

ก่อนอื่นก็ต้องเตรียมความพร้อมก่อนออกเดินทางกันก่อน อุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้ได้แก่

1.กล้อง(จะบอกทำไม) ฟังก์ชั่นที่สำคัญคือต้องถ่ายโหมด Shutter B (Bulb) ได้ ปกติก็จะทำโดยหมุนไปที่โหมด M แล้วปรับ shutter speed 

ไปให้นานที่สุดมันจะไปสุดที่ B หรือ Bulb ซึ่งก็คือนานเท่าที่ต้องการจนกว่าเราจะสั่งหยุดบันทึก DSLR ทุกรุ่นน่าจะมีอยู่แล้ว สำหรับ SLR-Like 

หรือ Hi-end compact ลองปรับดูก็ได้ ว่าทำได้ป่าว

2.แบตเตอรี่(ไม่ได้กวน) จำเป็นจริงๆ เพราะการถ่ายดาวต้องเปิดชัตเตอร์นาน ซึ่งจะเปลืองแบตพอสมควร ยิ่งเปิดหน้ากล้องนานๆแบบนี้ ระบบ

noise reduction ก็จะยิ่งกินแบตอีกเท่าตัว ถ้ามีแบตสำรองก็ชาร์จรอไว้ได้เลย

3.ขาตั้งกล้อง ขาดไม่ได้ ต้องตั้งกล้องทิ้งไว้นานหลายนาที ถ้าสถานที่มีลมแรงก็อาจต้องใช้ขาตั้งที่มั่นคงหน่อย จะได้ไม่ไหว ถ่ายแสงดาว

หากกล้องขยับนิดเดียวอาจเห็นชัดเจนในภาพได้เลย

4.รีโมท หรือสายลั่นชัตเตอร์ ปกติถ้าใช้ Shutter B เราสามารถกดค้างไว้ได้นานจนพอใจก็ปล่อยนิ้ว แต่ถ่ายดาวต้องค้างไว้นานหลายนาที

กล้องจะสั่นมือจะหงิกกันก่อน ถ้าใช้รีโมทไร้สาย ก็กดครั้งแรกเริ่ม กดอีกครั้งหยุด ถ้าใช้สายลั่นก็กดแล้วล็อคไว้ พอใจก็มาปลดล็อค 

ราคารีโมทเดี๋ยวนี้เริ่มต้นไม่ถึงพัน กดไว้แล้วไปกินมาม่าหรือไปหลับซักตื่นยังได้เลย 

 

 

 

(หน้าตาอุปกรณ์รีโมท์ในแบบต่างๆ)

 

 

5.โทรศัพท์มือถือ ไม่ได้เอาไว้โทรหาแฟนแก้เหงา ก็สมัยนี้เค้าดูดาวกับใช้เข็มทิศบนมือถือกันได้แล้ว ใครใช้ Android หรือ iOS (เห็นประโยชน์ของมันนอกจากแชทกับเล่นเกมแล้วรึยัง ฮ่าๆๆๆ) ไปโหลด  Google Skymap ใครไม่มีก็พกแผนที่ดูดาวกับเข็มทิศไปด้วยละกัน แผนที่ดาวขายกัน 70 บาท ของสมาคมดาราศาสตร์ไทย หมุนๆตามวันที่จะเห็นกลุ่มดาวตามทิศและมุมเงย

7.ไฟฉาย เอาไว้หาทางเดินไปเดินกลับ หาของ หามุมถ่าย หรือถ้าเบื่้อถ่ายดาว มาถ่าย Light Painting เล่นยังได้

ถ้าอุปกรณ์พร้อมแล้วก่อนออกปฏิบัติการ อย่าลืมทำความคุ้นเคยกับอุปกรณ์ก่อน ปรับชัตเตอร์ B เป็นมั้ย รีโมทใช้ยังไง ดูดาวเป็นยัง 

จะได้ไม่ต้องไปงมกันมืดๆครับ

 

 

 

ทำความเข้าใจเรื่องดวงดาวและท้องฟ้ากันก่อน

 

เห็นว่าต้องพกแผนที่ดาวไป ยังไม่ต้องกลัวว่าจะปวดหัวนะครับ จริงๆไม่ได้ยากขนาดนั้น เอาหลักการง่ายๆกันก่อน

 

 

ปกติแล้วถ้าเราหันหน้าทางทิศเหนือ ไม่ต้องเงยมากจะเห็นดาวเหนืออยู่บนท้องฟ้าไม่สูงมากนัก ประมาณ 15-20 องศาจากพื้นดิน ดาวทุกดวงบนฟ้าจะหมุนรอบดาวเหนือหมดเลย ดังนั้นถ้าเราตั้งกล้องไปทางทิศเหนือและตั้งชัตเตอร์นานพอ จะเห็นดาวเคลื่อนที่เป็นวงกลมรอบๆดาวเหนือซึ่งจะเป็นจุดศูนย์กลางแบบรูปข้างบน (แต่ไม่สวยเท่า) เนื่องจากการหมุนรอบตัวเองของโลก หากหันหน้าไปทางตะวันออกหรือตกก็จะเห็นดาวเคลื่อนที่แนวขวาง

 

 

สถานที่

สถานที่มีผลอย่างมากกับผลลัพธ์ที่จะได้ ที่จำเป็นที่สุดคือต้องมืด และโล่ง มืดในที่นี้อนุโลมให้มีแสงจากดวงจันทร์ได้บ้าง แต่ไม่ควรเป็นดวงจันทร์เต็มๆดวงหรือเกือบเต็มดวงที่สว่างจนมองเห็นหน้ากันชัดแม้จะไม่มีแสงอื่นเลย เพราะดวงจันทร์แบบนั้นเพียงเราเปิดชัตเตอร์ไว้ไม่ถึง 10 นาที ภาพก็จะสว่างเหมือนกลางวันแล้ว ดาวเดิวอะไรก็หายหมด

อย่างภาพนี้ ตอนบริษัทไปเที่ยวรีสอร์ทอมาดาต เปิดชัตเตอร์แค่ 3 นาทีคืนพระจันทร์เต็มดวง

 

เรื่องควรระวังอีกเรื่องคือแสงจากดวงไฟที่ส่องโดยตรงมาอยู่ในเฟรมภาพ หรือไม่ควรมีแหล่งกำเนิดแสงอยู่ใกล้ๆ เช่น เสาไฟ หลอดไฟจากบ้านพัก เพราะจะทำให้เกิด flare ได้มาก หากเปิดชัตเตอร์นาน ถ้าเลี่ยงไม่ได้ที่จะมีแสงอยู่ใกล้ๆ ก็ให้ใส่ฮูดกันไว้ก็พอช่วยได้บ้าง หรือไม่ก็ต้องซูมมากหน่อย ถ่ายเทเลเพื่อให้จำกัดมุมภาพให้แคบลง

 

ได้โลเคชั่นกันแล้ว ตอนหน้าจะมาเริ่มถ่ายภาพแรกกัน

 

 

 

 

ขอบคุณข้อมูลจาก : คุณ ศุภฤกษ์ คฤหานนท์ และ http://www.facebook.com/note.php?note_id=468112143794