ย้อยรอย !! ตำนาน เหมืองปิล๊อก

               
                                                ตำนาน เหมืองปิล๊อก

                                               


เหมืองปิล๊อก คือ บรรดาเหมืองแร่ที่อยู่ในตำบลปิล๊อก บ้านอีต่อง  เป็นส่วนใหญ่ มีมากมายหลายเหมือง มีทั้งของเอกชน บริษัท และขององค์การอุตสาหกรรมเหมืองแร่  เริ่มแรกตามประวัติที่เขาเคยจัดนิทรรศการ เมื่อปี
พ.ศ.๒๕๔๘ 


                                               


เมื่อ ๑๖ ปีที่แล้วในสมัยนั้นหากมาทางรถยนต์จากอำเภอทองผาภูมิ ต้องใช้เวลาไม่น้อยกว่า ๖ ชั่วโมง ในระยะทางเพียง ๖๐ กม. เพราะไม่มีถนนที่เป็นมาตรฐาน ลูกรังก็ไม่ใช่ หินก็ไม่เชิง พวกทำแร่บอกว่าฤดูฝนนั้นบางทีรถขนแร่เดินทางกัน ๓ วัน ยังไม่ค่อยจะถึงเลย กลุ่มกะเหรี่ยงอิสระตั้งกองกำลังติดชายแดนไทย ซึ่งเวลานั้นยังไม่ได้วางท่อส่งแก๊สที่ซื้อมาจากพม่า ทหารพม่าตีกะเหรี่ยงอัดเข้ามาจากด้านหลัง หากกะเหรี่ยงถอยก็จะถอยเข้าไทย พม่าอาจจะตามตีเข้ามาในไทยอีก และกระสุนที่ยิงโต้ตอบกันนั้น ตกเข้ามาในตลาดอีต่องทำให้เกิดเพลิงไหม้ ด้วย  พม่ารุกเข้ามาในดินแดนไทยที่มีแต่ ตชด. รักษาการณ์อยู่หมวดเดียว พม่าเข้าตีไทยแล้วตีโอบออกไปกะเหรี่ยงจึงแตกพ่ายไปหมด


                                              


ปัจจุบันการวางท่อส่งแก๊สเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก๊าซจากทะเลอันดามันที่อยู่ห่างออกไปประมาณ ๕๐ กม. เริ่มส่งเข้าแดนไทยเพื่อไปยังราชบุรี เริ่มต้นส่งกันที่ปิล๊อกนี้ ได้ความรู้จากเจ้าหน้าที่ว่า แหล่งแร่ในปิล๊อกนี้มีมากถึง  ๑๐ ชนิด มากที่สุดคือ แร่ดีบุก ที่อยู่ตามหุบเขา รองลงมาและมักอยู่ปะปนกันคือ แร่ทังสะเตน และยังมีสายแร่ทองคำปะปนอยู่กับสายแร่ดีบุก ไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจ หากทำเป็นเหมืองใหญ่ แต่มีแรงงานไปร่อนหาแร่ทองคำกัน


                                            


ส่วนการทำแร่ขององค์การนั้น ใช้แรงงานโดยไม่ต้องจ้างกำหนดพื้นที่ให้ แล้วให้เครื่องมือไปขุดหาแร่ เอามาขายองค์การ ฯ ส่วนของเอกชนมีทั้งใช้วิธีทำเหมืองฉีด (ทั้งตำบลเหลือกระบอกฉีดทิ้งไว้ชม ๑ อัน รูปร่างเหมือนปืนฉีดน้ำ แต่น้ำจะแรงขนาดฉีดรถหงายท้องได้) หรือกำหนดพื้นที่ให้แรงงานขุดแล้ว คอยรับซื้อห้ามเอาไปขายคนอื่น ๆ


                                          


เทือกเขาตะนาวศรี ที่เป็นแหล่งแร่ยาว ตั้งแต่ด่านพระเจดีย์สามองค์ ไปจนถึงจังหวัดระนอง เฉพาะในปิล๊อกแหล่งแร่ยาวประมาณ ๒๐ กม. เมื่อเริ่มทำเหมืองนั้น เริ่มจากคนพม่าข้ามเข้ามาทำแบบเหมืองเถื่อน บ้านอีต่องจึงเต็มไปด้วยประชากรหลายชาติ หลายภาษา มีไทย พม่า กะเหรี่ยง ทวาย มอญ และลาว ที่เข้ามาเป็นลูกจ้างขุดแร่


            


เมื่อมีการทำเหมืองแร่ ก็มีผู้คนเข้ามาทำงานจำนวนมากจากทุกๆสารทิศจึงได้เกิดชุมชนเป็นหมู่บ้านขึ้น มา ไม่ว่าใครที่เข้ามาทำงานในหมู่บ้านนี้
เมื่อกลับออกไปจะมีเงินทองมากมาย จึงได้มีการเรียกหมู่บ้านนี้ว่า "หมู่บ้านณัตเอ็งต่อง" แปลว่า บ้านเทพเจ้าแห่งขุนเขา ต่อมาเรียกกันเพี้ยนไปจนเป็นชื่อหมู่บ้านที่ว่า หมู่บ้านอีต่อง มาจนถึงทุกวันนี้


                                          

ขณะที่เหมืองปิล๊อก นั้นก็เป็นคำที่เพี้ยนมาเรื่อยๆเช่นกันครั้งหนึ่งได้มีการสู้รบเกิดขึ้นระหว่างคนไทยกับคนต่างชาติ
และมีผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก ทำให้หมู่บ้านเกิดความเงียบเหงา จึงถูกเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า เหมืองผีหลอก และก็เพี้ยนมาเป็น เหมืองปิล๊อก จนถึงตอนนี้


                                        


ต่อมาพรานไผ่และพรานผาแปได้ตามรอยกระทิงเข้ามาและไปเจอคนงานพม่ากำลังขุดแร่ อยู่ จึงเข้าไปแจ้งกับทางการ เมื่อปีพ.ศ. 2481 ทางราชการได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้ามาสำรวจและได้ทำการเปิดเหมืองแร่อย่างเป็น ทางการเมื่อปี  2484

                                       
                                 

จนถึงเมื่อปี พ.ศ.2528 เกิดวิกฤติแร่ดีบุกราคาตกต่ำลงเป็นอย่างมาก เหมืองแร่ที่เคยมีกว่า 40 เหมือง จึงค่อยๆปิดกิจการลงไปจนเกือบหมด
เมื่อไม่มีการทำเหมืองแร่ คนงานในเหมืองที่เคยมีมากมายเป็นพันๆคนก็อพยพไปอยู่ที่อื่น มีเพียงจำนวนไม่มากที่ยังอาศัยอยู่ ตอนนี้จึงเหลือเพียง...ตำนานเหมืองแร่


                                

เหมืองแร่ต่าง ๆ เริ่มทยอยปิดเพราะเหตุ ๒ ประการ ราคาแร่วุลแฟรม และดีบุกราคาตกมาก และส่วนใหญ่ปิดเพราะแร่หมด หรือหมดสัมปทาน จะขอใหม่ก็ช้ามากและยิ่งเป็นที่อุทยานแห่งชาติ โอกาสจะขอได้แทบจะไม่มี จึงทยอยกันปิดตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๓๔ ปัจจุบันไม่มีเหมืองแร่เหลือเลย คงเหลือชาวบ้านอยู่ไม่กี่ร้อยหลังคาเรือน แต่อีต่องหรือปิล๊อกกำลังจะกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยว รีสอร์ทเริ่มเกิดขึ้นหลายแห่ง

                                               

                                               

เหมืองปิล๊อก และบ้านอีต่อง
หวนคิดถึงอดีต ที่เคยรุ่งเรือง ถึงขีดสุดของที่นี่
แต่วันนี้ ที่นี่กลับดูเงียบเหงา จนบางครั้ง ผมนึกไม่ออกจริงๆว่า
ที่นี่เคยมีผู้คนมากมาย เต็มเมืองเป็นพันๆคน
และถึงขนาดเคยมี โรงภาพยนตร์ที่นี่ ถึง 2 โรงจริงๆหรือ?

แต่บางที ผมก็เฝ้าบอกตัวเองว่า ไม่สำคัญหรอก
สาเหตุที่ผมมายืนอยู่ ที่ตรงดินแดนสุดเขตประเทศไทยนี้
ก็เพราะเรื่องตำนานของที่นี่

และสิ่งที่สำคัญมากกว่าสิ่งอื่นใด สิ่งหนึ่งที่ผมรู้อยู่แน่นอนก็คือ  สถานที่..ใน
ตำนานที่ว่านั้น ...มีอยู่จริง