เด็กเกิดน้อยส่งผลต่อโรงเรียนเอกชนและมหาวิทยาลัยไทยอย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ห้องเรียนห้องหนึ่งต้องมีครู มีอาคารให้ดูแล และมีค่าใช้จ่ายทุกเดือน แม้จำนวนนักเรียนที่เดินเข้าประตูโรงเรียนจะลดลงก็ตาม เมื่อเด็กรุ่นใหม่มีขนาดเล็กลงเรื่อย ๆ สถานศึกษาที่เคยวางแผนรับนักเรียนเต็มห้องจึงต้องกลับมาคิดใหม่ว่าจะจัดการอย่างไร
รายงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติระบุว่า ปี 2568 ไทยมีเด็กเกิดใหม่ 416,574 คน ลดลงจาก 462,240 คนในปี 2567 จำนวน 45,666 คน หรือประมาณ 9.9% และเป็นระดับต่ำสุดในรอบ 75 ปีตามรายงานดังกล่าว หากเทียบกับปี 2559 ที่มี 704,058 คน จำนวนเด็กเกิดใหม่ลดลงราว 41%
ผลที่เห็นคือโรงเรียนเอกชนบางแห่งต้องปรับหลักสูตรและขนาดการดำเนินงาน บางแห่งไปต่อไม่ไหวจนยื่นปิดกิจการ ส่วนมหาวิทยาลัยเริ่มกำหนดเกณฑ์เปิดสอน ปรับหลักสูตร และมองหาผู้เรียนกลุ่มใหม่ แต่การปิดสถานศึกษาแต่ละแห่งไม่ได้เกิดจากเด็กเกิดน้อยเพียงสาเหตุเดียว เศรษฐกิจ กำลังจ่ายของครอบครัว การแข่งขัน และปัญหาการสืบทอดกิจการก็มีส่วนด้วย
เด็กเกิดน้อยส่งผลถึงโรงเรียนก่อน
เมื่อเด็กเข้าเรียนลดลง รายได้จากค่าเล่าเรียนและเงินอุดหนุนที่สัมพันธ์กับจำนวนนักเรียนก็อาจลดตาม ขณะที่โรงเรียนยังต้องจ่ายเงินเดือนครู ดูแลอาคาร และรักษาคุณภาพการสอน ค่าใช้จ่ายต่อเด็กหนึ่งคนจึงอาจสูงขึ้น โดยเฉพาะโรงเรียนที่มีนักเรียนไม่มากอยู่แล้ว
ข้อมูลสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน หรือ สช. ระบุว่า ในปีงบประมาณ 2568 โรงเรียนเอกชน ประเภทในระบบปิดกิจการ 33 แห่ง ขณะเดียวกันมีการจัดตั้งใหม่ 42 แห่ง ตัวเลขนี้เป็นจำนวนการปิดและเปิดในปีนั้น ไม่ได้หมายความว่าโรงเรียนในระบบลดสุทธิ 33 แห่ง และข้อมูลไม่ได้ระบุว่าแต่ละแห่งปิดเพราะเด็กเกิดน้อยทั้งหมด
ส่วนปีการศึกษา 2569 มีรายงานผู้บริหารด้านการศึกษาเอกชนว่าโรงเรียนทั่วประเทศยื่นขอปิดกิจการประมาณ 20–30 แห่ง ในจำนวนนี้อยู่ในกรุงเทพฯ 4 แห่ง ตัวเลขดังกล่าวเป็น คำขอปิด ไม่ใช่ยอดยืนยันว่าเลิกกิจการเสร็จแล้วทั้งหมด และใช้ปีการศึกษาคนละช่วงกับสถิติปีงบประมาณของ สช.
ทางเลือกของโรงเรียนที่ยังดำเนินต่อมีตั้งแต่ปรับหลักสูตร เพิ่มจุดเด่นด้านภาษา ไปจนถึงจัดขนาดห้องเรียนและบุคลากรให้สอดคล้องกับจำนวนนักเรียน อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนไปจับตลาดค่าเล่าเรียนสูงย่อมต้องอาศัยเงินลงทุนและมีกลุ่มผู้ปกครองที่จ่ายไหว จึงไม่ใช่ทางออกที่ใช้ได้กับทุกแห่ง
ตลาดบางส่วนยังเติบโต ข้อมูล สช. ที่สื่อ The Nation นำมารายงานระบุว่า จำนวนโรงเรียนนานาชาติเพิ่มจาก 207 แห่งในปี 2562 เป็น 249 แห่งในปี 2567 ขณะที่โรงเรียนเอกชนโดยรวมลดลง ภาพนี้บอกได้ว่าความต้องการเรียนแต่ละประเภทเปลี่ยนไม่เท่ากัน ไม่ได้แปลว่าโรงเรียนนานาชาติทุกแห่งจะปลอดจากแรงกดดัน
มหาวิทยาลัยเจอแรงกดดันต่อเนื่อง
เด็กที่เกิดในปี 2568 ยังไม่ใช่นักศึกษามหาวิทยาลัยในวันนี้ ผลต่ออุดมศึกษาจะทยอยมาถึงเมื่อเด็กโตขึ้น แต่รุ่นวัยเรียนมหาวิทยาลัยที่เล็กลงจากการเกิดที่ลดลงในอดีตส่งผลแล้ว UNESCO ระบุว่า จำนวนนักศึกษาอุดมศึกษาไทยลดจากประมาณ 2.5 ล้านคนในปี 2554 เหลือ 2 ล้านคนในปี 2567 หรือลดลง 20%
เมื่อผู้สมัครลดลง บางหลักสูตรอาจรับนักศึกษาได้ไม่ถึงจำนวนที่วางแผนไว้ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีจึงประกาศกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำสำหรับการเปิดสอนระดับปริญญาตรีปีการศึกษา 2569 โดยระบุเหตุผลว่าจำนวนนักเรียนมัธยมปลายมีแนวโน้มลดลง นี่เป็นตัวอย่างการปรับเงื่อนไขเปิดสอน ไม่ได้หมายความว่ามหาวิทยาลัยแห่งนี้ปิดตัว
อีกแนวทางคือขยายกลุ่มผู้เรียน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาระบุแผนปรับหลักสูตรปริญญาตรี 8 หลักสูตรเพื่อรองรับนักศึกษาต่างชาติ พร้อมเปิดหลักสูตรระยะสั้น ขณะที่ UNESCO ชี้ว่าการดึงนักศึกษาต่างชาติเข้ามาช่วยเติมช่องว่างในภาพรวมยังมีผลจำกัด จึงไม่อาจคาดหวังว่าจะทดแทนผู้เรียนไทยที่ลดลงได้ทั้งหมด
สำหรับครอบครัว การปิดโรงเรียนอาจหมายถึงการหาโรงเรียนใหม่ ค่าเดินทางเพิ่ม หรือการย้ายออกจากเพื่อนและครูที่คุ้นเคย ส่วนครูและบุคลากรต้องเผชิญความไม่แน่นอนเรื่องงาน รายงานการหารือของภาคเอกชนระบุว่า ก่อนขอปิดกิจการ โรงเรียนต้องจัดทำแผนส่งต่อนักเรียนและดูแลสิทธิของครูตามกฎหมาย
จำนวนเด็กที่ลดลงทำให้สถานศึกษาต้องวางแผนให้เหมาะกับผู้เรียนที่มีอยู่จริง แต่การตัดสินใจเรื่องเปิด ปรับ หรือปิดสถานศึกษาควรมองถึงคนที่ได้รับผลกระทบด้วย เพราะสำหรับเด็กหนึ่งคน โรงเรียนใกล้บ้านยังอาจเป็นโอกาสสำคัญที่จะได้เรียนต่ออย่างสม่ำเสมอ
https://opec.go.th/uploads/2026/03/plan/20260310_112340_233_รายงานประจำปี 2568 สช..pdf
https://www.unesco.org/gem-report/en/2026-gem-report-country-case-studies/thailand?hub=1074
https://acad.pbru.ac.th/acad58/index.php/news/admissions/item/766-criteria_for_opening_admission_to_bachelor_degree_programs_for_the_academic_year_2569
https://www.matichon.co.th/local/education/news_5842337
https://www.bangkokbiznews.com/health/education/1174111
https://www.nationthailand.com/business/economy/40065767
https://www.tnnthailand.com/en/wealth/economy/247616/
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
แรงงานไทยไปทำงานต่างประเทศและส่งเงินกลับบ้านจากที่ไหนมากที่สุด
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
แนวทางเลขมงคล "หมอปลาย ปรายกระซิบ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
อาชีพผู้ตรวจสอบบริการแบบไม่เปิดเผยตัวตนทำงานอย่างไร
แนวทางเลขเด็ด "โหราพารวย" งวด 1 ธันวาคม 2569 รวมเลขท้ายทั้ง 2 ตัว 3 ตัว
เกรดเฉลี่ยสัมพันธ์กับเงินเดือนหลังเรียนจบ 5 ปีอย่างไร
คนทำงานไทยเลือกเรียนคอร์สสั้นแทนปริญญาใบที่สองมากแค่ไหน
ทำไมบริษัทไทยจึงจัดบริการนักจิตวิทยาให้พนักงาน
งานด้านความยั่งยืนและคาร์บอนในองค์กรไทยทำอะไรบ้าง
นักคณิตศาสตร์ประกันภัยในไทยทำงานอะไรและมีรายได้เท่าไร
เกณฑ์ลงโทษข้าราชการทุจริตและละทิ้งหน้าที่มีเงื่อนไขอย่างไร







