หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ประวัติไฟแช็กไฮโดรเจนกับไม้ขีดไฟยุคแรก

เขียนโดย TEN OUT OF TEN

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ก่อนจะมีไฟแช็กพลาสติกขนาดพกพา การจุดเทียนในบ้านอาจต้องอาศัยหินเหล็กไฟกับเชื้อไฟ หรือเครื่องแก้วที่ตั้งอยู่บนโต๊ะและมีชิ้นส่วนทองเหลืองอยู่ด้านบน เครื่องชนิดหลังดูคล้ายอุปกรณ์ทดลองมากกว่าของใช้ในกระเป๋า

เครื่องนี้มีชื่อว่า ตะเกียงเดอเบอไรเนอร์ ตั้งชื่อตามโยฮันน์ ว็อล์ฟกัง เดอเบอไรเนอร์ นักเคมีชาวเยอรมัน ผู้พัฒนาอุปกรณ์จุดไฟด้วยไฮโดรเจนในปี ค.ศ. 1823 ส่วนไม้ขีดชนิดใช้แรงเสียดทานของจอห์น วอล์กเกอร์มักระบุว่าคิดค้นในปี ค.ศ. 1826 จึงเกิดคำบอกเล่าว่าไฟแช็กมาก่อนไม้ขีดสามปี

คำกล่าวนั้นใช้ได้เมื่อระบุชนิดให้ชัด คือเปรียบเทียบตะเกียงไฮโดรเจนของเดอเบอไรเนอร์กับไม้ขีดแบบเสียดสีของวอล์กเกอร์ เท่านั้น เพราะก่อนหน้านั้นมีอุปกรณ์จุดไฟและไม้จุดไฟที่ใช้สารเคมีแบบอื่นอยู่แล้ว ตัวเลขสามปีจึงไม่ได้หมายความว่าไฟแช็กทุกชนิดถือกำเนิดก่อนอุปกรณ์คล้ายไม้ขีดทุกแบบ

การเทียบปีประดิษฐ์กับปีวางขายก็ให้ตัวเลขต่างกันด้วย เอกสารประวัติศาสตร์ของสถาบันสมิธโซเนียนระบุหลักฐานการขายไม้ขีดของวอล์กเกอร์ในปี ค.ศ. 1827 ขณะที่บทความประวัติเคมีอีกชิ้นระบุว่าตะเกียงไฮโดรเจนเริ่มนำมาใช้ในปี ค.ศ. 1824 ดังนั้นสามปีเป็นการเปรียบเทียบปีที่มักใช้ระบุการคิดค้น ไม่ใช่ช่วงห่างของวันวางขายที่แน่นอน

ไฟเกิดขึ้นได้โดยไม่ต้องใช้ประกายไฟ

ตะเกียงเดอเบอไรเนอร์ใช้ภาชนะแก้วบรรจุกรดซัลฟิวริกเจือจางและมีสังกะสีอยู่ภายใน เมื่อทั้งสองสัมผัสกันจะเกิดก๊าซไฮโดรเจน พอเปิดวาล์ว ก๊าซจะไหลออกไปยังแพลทินัมลักษณะพรุนที่อยู่บริเวณหัวจ่าย

แพลทินัมช่วยเร่งให้ไฮโดรเจนทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศ ความร้อนจากปฏิกิริยาทำให้แพลทินัมร้อนจัดจนก๊าซติดไฟ ผู้ใช้จึงนำเทียนหรือไม้เล็ก ๆ มาจุดต่อได้ วิธีนี้ไม่ได้ใช้สะเก็ดจากหินไฟแบบไฟแช็กบางชนิดที่คุ้นเคยกันในภายหลัง

เมื่อปิดวาล์ว แรงดันก๊าซภายในจะดันของเหลวออกจากบริเวณสังกะสี ทำให้การผลิตก๊าซชะลอหรือหยุดลง หลักการดูฉลาด แต่ตัวเครื่องมีขนาดใหญ่กว่าไฟแช็กปัจจุบันมาก และเกี่ยวข้องกับทั้งกรดและก๊าซไวไฟ จึงไม่ใช่ของที่ควรนำมาทดลองทำเอง

ไม้ขีดพกง่ายกว่า แต่รุ่นแรกก็มีข้อเสีย

วอล์กเกอร์เป็นเภสัชกรชาวอังกฤษ ไม้ขีดเสียดสีรุ่นแรกของเขาใช้แท่งไม้ที่ปลายเคลือบสารเคมี เมื่อลากผ่านกระดาษผิวหยาบ สารที่ปลายไม้จะติดไฟ แม้จะมีขนาดเล็กและพกสะดวกกว่าเครื่องแก้วตั้งโต๊ะ แต่ไม้ขีดยุคแรกยังจุดติดรุนแรงและสะเก็ดไฟกระเด็นได้ จึงต่างจากไม้ขีดนิรภัยที่พัฒนาขึ้นภายหลัง

พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งสหราชอาณาจักรระบุว่า ในช่วงทศวรรษ 1820 มีการขายตะเกียงเดอเบอไรเนอร์มากกว่า 20,000 เครื่องในเยอรมนีและบริเตน ก่อนที่ไม้ขีดจะเข้ามาเป็นทางเลือกที่สะดวกขึ้น ส่วนบทความในวารสารประวัติศาสตร์เคมีระบุว่าเครื่องจุดไฟไฮโดรเจนยังใช้ตามบ้านและห้องทดลองจนไม้ขีดเสียดสีแพร่หลายในทศวรรษ 1840 แหล่งข้อมูลจึงให้ภาพต่างกันเรื่องจังหวะที่ความนิยมลดลง แต่ตรงกันว่าอุปกรณ์ทั้งสองชนิดเคยอยู่ร่วมกัน

เหตุที่สิ่งประดิษฐ์ดูซับซ้อนกว่าออกมาก่อน จึงไม่ใช่เรื่องขัดแย้ง นักประดิษฐ์กำลังแก้ปัญหาเดียวกันด้วยคนละวิธี เดอเบอไรเนอร์อาศัยปฏิกิริยาเคมีสร้างเปลวไฟจากเครื่องตั้งโต๊ะ ส่วนวอล์กเกอร์ทำให้การจุดไฟอยู่บนปลายไม้เล็ก ๆ ที่พกติดตัวได้

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
TEN OUT OF TEN's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 3 ครั้ง
เขียนโดย TEN OUT OF TEN
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569นอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาปไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69แนวทางเลขมงคล "หมอปลาย ปรายกระซิบ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้ายเปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”สิทธิผู้ซื้อออนไลน์เมื่อได้รับสินค้าไม่ตรงปกวิธีรับมือสายปลอมเสียงและวิดีโอคนใกล้ตัวที่โทรมาขอเงินฤกษ์เปลี่ยนกระเป๋าสตางค์เดือนธันวาคมรับปี 2570แยกอาการภูมิแพ้ ไข้หวัดใหญ่ และสัญญาณปอดอักเสบเบื้องต้น
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ทำไมต้นไม้ริมทะเลชนิดหนึ่งจึงเป็นอันตรายเมื่อฝนตกทำไมกลิ่นกล้วยในลูกอมจึงต่างจากกล้วยสดห้องที่เงียบที่สุดในโลกและความจริงเรื่องการอยู่เกินหนึ่งชั่วโมงทำไมนักบินสองคนจึงมักกินอาหารคนละเมนู
ตั้งกระทู้ใหม่